AİB: Orta Dəhliz Gürcüstanın daha gəlirli sahələrdə inkişafına imkan yaradır

Asiya İnkişaf Bankının (AİB) məlumatına görə, Xəzər dənizi üzərindən ticarətin artması Gürcüstanın logistika mərkəzi kimi rolunu gücləndirir. Bu artım ölkədə daha yüksək əlavə dəyər yaradan sənaye sahələrinin inkişafına da imkan verə bilər.

AİB bildirib ki, Gürcüstan son on ildə ticarətə açıqlıq, investisiyalar və Asiya ilə Avropa arasındakı strateji mövqeyi sayəsində güclü iqtisadi artım əldə edib. Bankın fikrincə, ölkə indi iqtisadi inkişafın yeni mərhələsinə keçməlidir.

Gürcüstan regional böhranlara daha davamlı, müxtəlif sahələrə əsaslanan və yüksək əlavə dəyər yaradan iqtisadiyyat qurmalıdır. Ölkənin getdikcə sərtləşən ekoloji standartlara uyğunlaşması da vacibdir.

AİB bunun üçün dairəvi iqtisadiyyat prinsiplərinə əsaslanan xüsusi iqtisadi zonaların yaradılmasını təklif edib. Belə zonalar sənayenin yenilənməsinə və ekoloji layihələrə sərmayə cəlb olunmasına kömək edə bilər. Bu, Gürcüstanın regional və qlobal istehsal zəncirlərində mövqeyini gücləndirə bilər.

Orta Dəhlizin imkanları

Gürcüstan Orta Dəhliz kimi tanınan Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutunun üzərində yerləşir. Şirkətlərin Şərqi və Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasındakı təchizat marşrutlarını şaxələndirməsi bu dəhlizin əhəmiyyətini artırır.

AİB-in fikrincə, Gürcüstan artan tranzit yük axınından ölkə iqtisadiyyatının inkişafı üçün istifadə etməlidir. Məqsəd yalnız başqa ölkələrdə istehsal olunan malları daşımaq deyil, ölkə daxilində istehsal və xidmət sahələrini də inkişaf etdirməkdir.

Mövcud azad sənaye zonaları hələlik bu məqsədə çatmağa imkan verməyib. Buna yerli təchizatçılarla əlaqələrin zəifliyi, ixtisaslı kadr çatışmazlığı və bilik mübadiləsinin məhdudluğu səbəb olub. Nəqliyyat, enerji, su və rəqəmsal infrastruktur sahələrində də çatışmazlıqlar mövcuddur.

Xüsusi iqtisadi zonalar

AİB bildirir ki, yeni xüsusi iqtisadi zonalar istehsal, logistika, xidmət, tədqiqat və yaşayış sahələrini vahid sistemdə birləşdirə bilər. Bu, müxtəlif sahələr arasında əməkdaşlığı gücləndirə və investorlar üçün daha sabit şərait yarada bilər.

Bankın təklifinə görə, Tbilisi yaşıl logistika, biznes xidmətləri və rəqəmsal platformalara yönələ bilər. Kutaisi bərpaolunan enerji və tədqiqat imkanlarına əsaslanan dairəvi istehsal üzrə ixtisaslaşa bilər. Qara dəniz sahilində yerləşən Poti isə təkrar emal, resursların bərpası və dəniz ticarəti ilə bağlı logistika mərkəzinə çevrilə bilər.

Belə zonaların yaradılması üçün dövlət qurumlarının birgə fəaliyyəti, məqsədli investisiyalar və uyğun hüquqi baza lazımdır. Bazar tələbatını, infrastruktur ehtiyaclarını və ekoloji riskləri müəyyənləşdirmək üçün texniki-iqtisadi araşdırmalar da aparılmalıdır.

AİB hesab edir ki, belə iqtisadi zonalar Gürcüstanın sənaye inkişafını ekoloji dayanıqlılıq və regional nəqliyyat əlaqələri ilə uzlaşdırmasına kömək edə bilər. Bu yanaşmanın ölkənin qlobal iqtisadiyyatdakı mövqeyini gücləndirəcəyi istisna edilmir.

Teqlər

Avropa İnkişaf Bankı Gürcüstan Orta Dəhliz Tbilisi nəqliyyat Transxəzər marşrutu Xəzər dənizi