Tramp və Si Cinpin Vaşinqtonda ticarət, Tayvan, süni intellekt və İranı müzakirə ediblər

ABŞ Prezidenti Donald Tramp sentyabrın 24-də Çin Xalq Respublikasının sədri Si Cinpini Ağ Evdə qəbul edib. Görüşdə ticarət, süni intellekt, Tayvan və İranla müharibə əsas müzakirə mövzuları olub.

Tramp Si Cinpinlə münasibətlərini “həqiqətən böyük dostluq” kimi xarakterizə edib və may ayında Çinə səfərindən sonra iki ölkənin ticarət məsələlərində irəliləyiş əldə etdiyini bildirib.

Si Cinpin ABŞ və Çin arasındakı rəqabətin sağlam çərçivədə qalmasına çağırıb. O, böhranların qarşısını almaq üçün iki ölkənin hərbçiləri arasında dialoqun davam etdirilməli olduğunu deyib. 

Tayvan əsas fikir ayrılıqlarından biri olaraq qalır

Tayvan liderlərin ikitərəfli görüşündə müzakirə olunan ən həssas məsələlərdən biri olub. Çinin rəsmi “Sinxua” agentliyinin məlumatına görə, Si Cinpin ABŞ-ni “Tayvanın müstəqilliyinə” qarşı çıxmağa çağırıb.

Çin Tayvanı öz ərazisinin bir hissəsi hesab edir. Demokratik yolla idarə olunan ada isə müdafiəsini gücləndirmək üçün ABŞ-nin dəstəyinə arxalanır. Vaşinqton Tayvanın siyasi statusu ilə bağlı uzun illərdir strateji qeyri-müəyyənlik siyasəti yeridir və eyni zamanda Taypeyə hərbi dəstək göstərir.

Sammitdən əvvəl Tramp Tayvana təxminən 14 milyard dollarlıq silah satışını müvəqqəti dayandırdığını bildirmişdi.

İran və Hörmüz boğazı müzakirə olunub

“Sinxua” agentliyinin məlumatına görə, Si Cinpin bildirib ki, Çin ABŞ və İranın müharibənin dayandırılması və Hörmüz boğazının yenidən açılmasını nəzərdə tutan iyun razılaşmasına qayıtmasını dəstəkləyir.

Bu açıqlama Vaşinqtonun Tehranla razılaşma əldə etməyə çalışdığı, münaqişənin isə strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinə təsir göstərdiyi bir vaxtda verilib.

Süni intellekt və ticarət əsas müzakirə mövzuları olub

Süni intellekt gündəliyin digər əsas mövzularından biri olub. Tramp bu texnologiyanı “super intellekt” adlandırıb.

Tramp bildirib ki, iki ölkənin təhlükəsizlik və texnologiya sahəsində verəcəyi qərarlar gələcək onilliklərdə sülh və rifaha təsir göstərə bilər. Si Cinpin isə ABŞ və Çinin süni intellekti insanların rifahına xidmət edəcək şəkildə inkişaf etdirmək və idarə etmək imkanına və məsuliyyətinə malik olduğunu bildirib. O, bu texnologiyanın insanların nəzarətində qalmasının vacibliyini vurğulayıb.

ABŞ və Çin gömrük tariflərinin kəskin artmasını dayandıran ticarət atəşkəsinin müddətini yanvarın 10-dək uzadıblar.

Bununla belə, texnologiya ixracı, ticarət və ABŞ-nin qabaqcıl süni intellekt çiplərinin Çinə ixracı məsələlərində tərəflər arasında ciddi fikir ayrılıqları qalır.

Tramp və Si Cinpin münasibətlərdə sabitliyin vacibliyini vurğulayıblar

Si Cinpinin bu səfəri onun üç ildən sonra ABŞ-yə ilk səfəridir. Görüş Trampın may ayında Çinə səfərindən sonra baş tutub. Sammit çərçivəsində Ağ Evdə hərbi mərasim də daxil olmaqla bir sıra rəsmi tədbirlər keçirilib.

Tramp Si Cinpinlə çox yaxşı görüş keçirdiklərini bildirib. Görüşdən sonra hər iki lider Ağ Evi tərk edib.

Görüşdə müsbət atmosferə baxmayaraq, Tayvan, texnologiyaya qoyulan məhdudiyyətlər, ticarət və İranla bağlı fikir ayrılıqları həll olunmamış qalır. Hər iki tərəf bu fikir ayrılıqlarının münasibətlərin daha da pisləşməsinə gətirib çıxarmamasına çalışır.

Si Cinpin ABŞ və Çin arasındakı rəqabətin idarə oluna biləcəyini bildirib. O, mövcud böyük güclə yüksələn güc arasında münaqişə riskini izah edən “Fukidid tələsi” nəzəriyyəsinə istinad edib.

“Fukidid tələsini dəf etmək mümkündür”, — Si Cinpin bildirib.

• Çin Tramp-Si görüşü ərəfəsində “qırmızı xətlərini” açıqlayıb

• Çin Ayın uzaq tərəfindən götürülmüş torpaq nümunəsini BMT-yə təqdim edib

• Hakim Ağ Evdə media qadağasını müvəqqəti dayandırıb, girişin bərpasına göstəriş verib

Teqlər

ABŞ Çin Vaşinqton - Pekin münasibətləri Donald Tramp Si Cinpin Tayvan süni intellekt İran