Cənub-Şərqi Asiyada onlayn fırıldaqçılıq artır

Cənub-Şərqi Asiyada onlayn fırıldaqçılıq artır
Associated Press

Cənub-Şərqi Asiya hər il milyardlarla dollar gəlir gətirən qanunsuz onlayn fırıldaqçılıq sxemlərinin həyata keçirildiyi dələduzluq mərkəzlərinin əsas ocağı olaraq qalır.

BMT-nin hesablamalarına görə, Şərqi Asiya, Cənub-Şərqi Asiya, Avstraliya və Yeni Zelandiyada bu cür fırıldaqçılıqlar nəticəsində itkilər 2025-ci ildə 114,1 milyard dollara qədər çatıb.

Cinayət qrupları hüquq-mühafizə orqanlarından yayınmaq üçün taktikalarını  sürətlə dəyişir

Region üzrə hüquq-mühafizə təzyiqlərinin artması fırıldaqçılıq şəbəkələrini Myanma və Laos kimi ölkələrdən Timor-Leste, Sakit okean adaları və Afrikanın bəzi bölgələrinə köçməyə məcbur edib. Lakin bu dəyişikliklər əməliyyatların aradan qaldırılması deyil, sadəcə başqa ərazilərə köçürülməsi ilə nəticələnib.

BMT-nin Narkotiklər və Cinayətkarlıq üzrə İdarəsinin  Cənub-Şərqi Asiya və Sakit okean üzrə regional nümayəndəsi Delfin Şantsın sözlərinə görə, əvvəllər konkret ərazilərdə və ya müəyyən qanunsuz fəaliyyət sahələrində işləyən şəbəkələr getdikcə daha çox müxtəlif qeyri-qanuni bazarlara yayılır və ortaq xidmətlərdən istifadə edirlər.

Hesabatda qeyd olunur ki, cinayət şəbəkələri zəif idarəetmə və tənzimləmə sistemlərinə malik ölkələri seçmək üçün “hüquqi yurisdiksiya axtarışı” strategiyasından istifadə edir. Sənəddə korrupsiya regionda texnologiya əsaslı mütəşəkkil cinayətkarlığın “əsas amili” kimi göstərilir.

BMT-nin Narkotiklər və Cinayətkarlıq üzrə İdarəsinin məlumatına görə, regiondakı dələduzluq mərkəzlərində ağır şəraitdə saxlanılan və insan alverinin qurbanı olan xarici vətəndaşlar çalışdırılır. Bu şəbəkələrin qurbanları arasında ən azı 80 ölkə və ərazidən olan insanlar müəyyən edilib.

İşə cəlbetmə şəbəkələri Asiya, Yaxın Şərq və Afrikadakı tranzit mərkəzlərindən istifadə edir. Onlar getdikcə Asiyadan kənar ölkələrdən də insanları hədəf alır, xüsusilə alman, polyak, holland, ispan, italyan, fransız, isveç, norveç və ingilis dillərini bilən şəxsləri cəlb etməyə çalışırlar.

Dələduzlar süni intellektdən necə istifadə edir?

Hesabatda qeyd olunur ki, cinayət qrupları agent əsaslı süni intellekt sistemlərindən istifadə edə bilər. Məqsəd təkcə  generativ süni intellektdən məzmun yaratmaq deyil.  Həm də gələcəkdə qurbanları daha müstəqil şəkildə müəyyənləşdirmək, sosial mühəndislik kampaniyaları aparmaq, kriptovalyuta oğurluğu və qanunsuz maliyyə əməliyyatlarını asanlaşdırmaq üçün bu sistemdən istifadə olunur.

Hesabata görə, dələduzluq sektorunun sürətli böyüməsi çirkli pulların yuyulması, qeyri-qanuni bankçılıq və məlumat ticarəti də daxil olmaqla əlavə cinayət xidmətləri ekosisteminin yaranmasına səbəb olub.

Teqlər