Qalisiya yanğınların qarşısını almaq üçün mal-qaranı təbiətə qaytarır

İspaniyanın şimal-qərbində yerləşən Qalisiya bölgəsində icmalar dağıdıcı meşə yanğınlarının riskini azaltmaq və ekosistemləri bərpa etmək üçün yerli mal-qara cinslərini yenidən artırmağa başlayıb.

Bunlar arasında dözümlülüyü ilə tanınan Kaçena (Cachena) cinsi də var. Yerli sakinlər bu kiçik ölçülü mal-qaranı dik dağlıq ərazilərdə hər cür bitki ilə qidalana bildiklərinə görə “keçi-inəklər” adlandırırlar.

Heyvanlar sürətlə yayılan yanğınlara səbəb ola biləcək sıx kol və ot örtüyünü təmizləməyə kömək edir.

Qədim üsul müasir problemə qarşı

Bu təşəbbüs 2017-ci ildə Vinsios bölgəsində baş verən böyük meşə yanğınından sonra genişlənib. Hadisə yerli torpaq sahiblərini ənənəvi otlaq üsullarını bərpa etməyə təşviq edib.

Keçi və qoyunlarla yanaşı, Kaçena mal-qarası da böyürtkən kolları, qaraçöhrə və süpürgə otu kimi asanlıqla alışan bitkilərlə qidalanır. Bu, təbiətə zərər vermədən bitki örtüyünün təhlükəsiz səviyyədə saxlanmasına kömək edir.

Bu heyvanların geri qaytarılması onilliklər davam edən azalmadan sonra başlayıb. Buna səbəb ənənəvi otlaq sahələrinin böyük şam və evkalipt plantasiyaları ilə əvəzlənməsi, kənd əhalisinin isə şəhərlərə köçməsi olub.

Yerli mal-qara sürüləri yenidən artır

Qalisiya Regional Heyvandarlıq Assosiasiyasının (BOAGA) məlumatına görə, bölgədə yerli mal-qara sayı 1990-cı illərin sonlarında 1 800-dən bir qədər çox olduğu halda, 2026-cı ilin əvvəlinə 30 mindən çoxa çatıb.

Təkcə Kaçena (Cachena) cinsindən olan mal-qaranın sayı hökumət dəstəyi və yetişdirmə proqramları sayəsində təxminən 400-dən 8 minə yüksəlib.

Hazırda heyvanların çoxu GPS yaxalıqları ilə sərbəst şəkildə geniş ərazilərdə otlayır. Bu, əlavə hasarlara ehtiyac olmadan onların hərəkətinə və təbii otlaq sahələrindən istifadəsinə imkan verir.

Genişmiqyaslı yanğın strategiyası

Qalisiya İspaniyada meşə yanğınlarına ən həssas bölgələrdən biri olaraq qalır. Ötən il burada təxminən 119 min hektar ərazi yanıb və bölgə ölkədə ən çox zərər görən ərazilərdən biri olub.

Ekspertlər bildirirlər ki, otlaq sahələrinin genişləndirilməsi yanğın riskini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər. Lakin bunun nəzarətli yandırma və bitki örtüyünün mexaniki təmizlənməsi kimi digər tədbirlərlə birlikdə həyata keçirilməsinin vacib olduğunu vurğulayırlar.

Yerli torpaq idarəçilərinin sözlərinə görə, bu yanaşma yalnız meşə yanğınları riskini azaltmır, həm də ənənəvi kənd təsərrüfatı üsullarının və biomüxtəlifliyin qorunmasına kömək edir.

Teqlər

Qalisiya meşə yanğınları yanğın meşə mal-qara ekosistem təbiət