Venesuela Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsindən rəsmi şəkildə çıxıb

Venesuela BMT-yə Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsindən (BCM) çıxdığını rəsmi şəkildə bildirib. Bununla da ölkə Haaqada yerləşən məhkəmədə iştirakını dayandırıb. Rəsmi Karakas ölkədə törədildiyi iddia olunan insanlıq əleyhinə cinayətlərlə bağlı istintaqı rədd edir.

Xarici işlər naziri Feliks Plasensiya Venesuelanın bu qərarından geri dönməyəcəyini vurğulayıb. O bildirib ki, məhkəmə ədalətsiz şəkildə Qlobal Cənub ölkələrinə, xüsusilə Afrika və Latın Amerikasındakı dövlətlərə yönəlib. Nazir bəyanatında məhkəməni ədalətsizlikdə və inkişaf etməkdə olan ölkələri hədəfə almaqda ittiham edib.

Bu addım Venesuela Parlamenti, Milli Assambleyasının 2025-ci ilin sonunda Roma Statutunu ölkə qanunvericiliyindən çıxarmaq barədə qərarından sonra atılıb. Səsvermə ölkənin məhkəmədən çıxması üçün hüquqi yolu açıb.

Məhkəmə ilə uzunmüddətli fikir ayrılığı

Rəsmi Karakasla Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi arasındakı münasibətlər illərdir pisləşir.

Məhkəmə Venesuelada etirazların yatırılması zamanı rəsmilər və hökumətə yaxın qruplar tərəfindən insanlıq əleyhinə cinayətlərin törədilməsi ilə bağlı iddiaları araşdırırdı.

Məhkəmə prokurorları 2020-ci ildə bu cinayətlərin ən azı 2017-ci ildən törədilə biləcəyinə dair əsaslı şübhələrin olduğunu bildiriblər.

Baş prokuror Kərim Xan tərəfindən 2021-ci ildə rəsmi istintaq başladılıb. Venesuela hakimiyyəti bu qərara dəfələrlə etiraz edib.

İyulun 24-də keçirilən ictimai tədbirdə çıxış edən Venesuelanın müvəqqəti prezidenti Delsi Rodriges hökumətin artıq məhkəməyə etimad göstərmədiyini bildirib.

“Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi Venesuela xalqına və dövlətinə qarşı hücumlarda o qədər siyasiləşib ki, biz artıq bu tip təşkilata və ya instituta inanmırıq”, — deyə Rodriges bildirib.

Siyasi vəziyyət

Venesuelanın məhkəmədən çıxması ölkədə keçmiş prezident Nikolas Maduronun bu ilin yanvarında hakimiyyətdən uzaqlaşdırılmasından sonra başlayan böyük siyasi dəyişikliklər fonunda baş verir. Hazırda ABŞ-də saxlanılan Maduro narkotik qaçaqmalçılığı ilə bağlı ittihamlarla üzləşir.

Bu ilin əvvəlində məhkəmə Venesuela hökumətinin əməkdaşlıq etməməsini əsas gətirərək Karakasdakı ofisini bağlayıb.

Bəyanat, həmçinin məhkəmənin özündə gərgin vəziyyətin yaşandığı vaxta təsadüf edib. Elə həmin gün məhkəməyə üzv dövlətlər təcavüz iddialarından sonra baş prokuror Kərim Xanın vəzifədən kənarlaşdırılmasına səs veriblər. Xan bu ittihamları rədd edib.

Venesuelanın gələcəyi ilə bağlı suallar

Venesuelanın bu qərarı, xüsusilə insan hüquqlarının pozulmasında ittiham olunan ölkələrdə beynəlxalq ədalət mexanizmi ilə bağlı müzakirələri daha da gücləndirə bilər.

Bununla yanaşı, ölkənin siyasi gələcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik qalmaqdadır. Tramp administrasiyası yeni seçkinin keçirilməsi üçün konkret vaxt müəyyən etməyib. ABŞ Prezidenti iyulun 24-də bildirib ki, Venesuela hələ səsverməyə hazır deyil. O, həmçinin Delsi Rodrigesin rəhbərliyini yüksək qiymətləndirib.

Venesuelanın Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsindən çıxması dünyanın aparıcı beynəlxalq ədalət institutlarından biri ilə mühüm ayrılığı ifadə edir. Bu qərarın məhkəmənin qlobal məsələlərdə rolu və təsiri ilə bağlı müzakirələri daha da artıracağı gözlənilir. 

Teqlər

Venesuela Delsi Rodriges Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi Karakas yeni hökumət istintaq cinayət Kərim Xan