27 iyul 2026, 15:18
BMT bu yay yeni baş katibini seçəcək. İkinci səlahiyyət müddəti bu ilin sonunda bitən Antonio Quterreş postunu tərk edəcək. Təşkilatın 10-cu rəhbəri olmaq üçün bir neçə namizəd mübarizə aparır, lakin seçim prosesi böyük dövlətlər arasındakı danışıqlardan asılı olaraq qalır.
BMT baş katibi təşkilatın ən yüksəkvəzifəli rəsmisi olmaqla yanaşı, həm diplomat, həm də idarəçi rolunu yerinə yetirir. Onun vəzifələrinə beynəlxalq mübahisələrdə vasitəçilik etmək, BMT-nin fəaliyyətini əlaqələndirmək və qlobal sülhə təhdid yaradan məsələləri Təhlükəsizlik Şurasının diqqətinə çatdırmaq daxildir.
Portuqaliyalı Antonio Quterreş 2017-ci il yanvarın 1-də BMT-nin 9-cu baş katibi kimi vəzifəyə başlayıb. Onun ikinci müddəti 31 dekabrda başa çatacaq. Yeni baş katibin 1 yanvar 2027-ci ildən beşillik müddətə vəzifəyə başlaması gözlənilir.
BMT baş katibi birbaşa hərbi əməliyyatlara göstəriş verə və ya sanksiya tətbiq edə bilməsə də, bu post böyük diplomatik təsirə malikdir.
Baş katibin əsas vəzifələrindən biri münaqişələrin danışıqlar və gizli diplomatik təmaslar yolu ilə böyüməsinin qarşısını almağa yönəlmiş xoşniyyətli missiyadan istifadə etməkdir.
O, BMT üzvü olan ölkələrin maraqları arasında balans yaratmalı, eyni zamanda təşkilatın prinsiplərini müdafiə etməli, sülh, insan hüquqları və beynəlxalq hüquqla bağlı məsələlərdə mövqe bildirməlidir.
BMT-nin növbəti baş katibi olmaq üçün bir neçə diplomat və keçmiş lider mübarizə aparır.
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) baş direktoru, 65 yaşlı Rafael Qrossi Argentina tərəfindən rəsmi namizəd kimi irəli sürülüb.
Çilinin keçmiş prezidenti Mişel Baçelet təşkilata etimadın bərpasına çalışacağını bildirib. BMT-nin Ticarət və İnkişaf Konfransının (UNCTAD) baş katibi, Kosta Rikalı Rebekka Qrinspan isə islahatlara ehtiyac olduğunu vurğulayıb.
Seneqalın keçmiş prezidenti Maki Sall da BMT-nin qlobal çağırışlara cavab verməsi üçün islahat edilməli, daha səmərəli və müasir quruma çevrilməli olduğunu deyib.
BMT-nin baş katibi vəzifəsinə namizəd Maki Sall ABŞ-ın Nyu-York şəhərində çıxış edir, 23 iyul 2026-cı il.
Seçim prosesi BMT-yə üzv ölkələrin namizədlər irəli sürməsi ilə başlayır.
Daha sonra BMT Təhlükəsizlik Şurası namizədləri qiymətləndirmək üçün gizli səsvermə keçirir. Bu qeyri-rəsmi səsvermələr zamanı Şura üzvləri namizədlərlə bağlı üç seçimdən birini edə bilərlər:
- dəstəkləmək
- dəstəkləməmək
- mövqe bildirməmək
Təhlükəsizlik Şurasının 5 daimi üzvü – ABŞ, Rusiya, Çin, Birləşmiş Krallıq və Fransa – prosesdə həlledici rol oynayır. Çünki bu ölkələrdən hər hansı biri veto hüququndan istifadə edərək namizədin qarşısını ala bilər.
Təhlükəsizlik Şurası namizəd barədə razılığa gəldikdən sonra onu Baş Assambleyaya təqdim edir. Baş Assambleya isə təyinatı rəsmi şəkildə təsdiqləyir.
BMT ənənəvi olaraq qapalı şəkildə aparılan baş katib seçimi prosesini daha şəffaf etmək üçün addımlar atıb. 2025-ci ilin sentyabrında Baş Assambleyanın qəbul etdiyi qətnaməyə əsasən, namizədlər rəsmi irəli sürüldükdən sonra öz baxışlarını təqdim etməli və prioritetlərini üzv ölkələrə çatdırmaq imkanı əldə etməlidirlər.
Seçim prosesi Baş Assambleyanın qətnamələrinə uyğun aparılacaq və şəffaflıq, eləcə də inklüzivlik prinsipləri rəhbər tutulacaq.
Mərkəzi Asiya ilə Rusiya arasında aviareyslər Rusiya hava məkanında tətbiq olunan məhdudiyyətlər fonunda pozulub. Bəzi təyyarələr istiqamətini...
Bakıda keçirilən 4-cü Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransının ikinci və son günü beynəlxalq əməkdaşlıq, yeni texnologiyalar və milli imkanların...
“Bir vaxtlar Yaxın Şərqdə” filmi Çin kinoteatrlarında böyük tamaşaçı auditoriyası toplayıb və bunun səbəbi var.
Rusiyanın TASS xəbər agentliyi anonim mənbəyə istinadən xəbər verir ki, ABŞ nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cared Kuşner həftəsonu əvvəlcə Rusiyaya, daha sonra Ukraynaya səfər edəcəklər. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski də ABŞ elçilərinin hər iki ölkənin paytaxtına səfər edəcəyini bildirib.
Üç yüksəkvəzifəli iranlı mənbənin sözlərinə görə, ABŞ-nin neft blokadası və sanksiyalar vasitəsilə İran iqtisadiyyatına təzyiq göstərmək səyləri Tehran üçün getdikcə daha çətin vəziyyət yaradır. Vaşinqton gələcək danışıqlarda güzəştlər əldə etmək məqsədilə təzyiqləri artırır.
Günə AnewZ-un səhər xülasəsi ilə məlumatlı başlayın. Sentyabrın 4-ü üçün hazırladığımız icmalda gündəmin əsas xəbərləri və diqqətçəkən son hadisələr yer alır.
Almaniyanın avtomobil istehsalçısı “Volkswagen”in Müşahidə Şurası 2030-cu ilədək 100 min iş yerinin ixtisarını nəzərdə tutan genişmiqyaslı yenidənqurma planını təsdiqləyib. Şirkət bu addımı satışların zəifləməsi, mənfəətin azalması və qlobal rəqabətin güclənməsi fonunda atır.
Rusiya şirkəti “Rosatom” və “Qazaxıstan Atom Elektrik Stansiyaları” şirkəti Balxaş Atom Elektrik Stansiyasında iki enerji blokunun tikintisi ilə bağlı müqavilə imzalayıb. Stansiyanın ümumi gücü 2,4 giqavat olacaq.
ABŞ ölkənin 250 illik yubileyi münasibətilə Prezident Donald Trampın portreti olan xüsusi 1 dollarlıq sikkə buraxır.
Almaniyanın avtomobil istehsalçısı “Volkswagen”in Müşahidə Şurası 2030-cu ilədək 100 min iş yerinin ixtisarını nəzərdə tutan genişmiqyaslı yenidənqurma planını təsdiqləyib. Şirkət bu addımı satışların zəifləməsi, mənfəətin azalması və qlobal rəqabətin güclənməsi fonunda atır.
Naurunun etirazına baxmayaraq, Sakit Okean adaları ölkələrinin liderləri Çinin raket sınağı ilə bağlı narahatlıqları ifadə ediblər. Sakit Okean Adaları Forumunun illik sammitində liderlər Çinin regionda keçirdiyi raket sınağı ilə bağlı narahatlıqlarını bildiriblər.
“Saudel” tayfunu Çinin cənubundakı Fucien və Quandun əyalətlərində genişmiqyaslı daşqınlara səbəb olub. Daşqın avtomobilləri aparıb və üçmərtəbəli binanın uçması ilə nəticələnib.
Günə AnewZ-un səhər xülasəsi ilə məlumatlı başlayın. Sentyabrın 4-ü üçün hazırladığımız icmalda gündəmin əsas xəbərləri və diqqətçəkən son hadisələr yer alır.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın