Macarıstanda AES fəaliyyətini dayandırır: Dunayda su səviyyəsi rekord həddə düşüb

Macarıstanda AES fəaliyyətini dayandırır: Dunayda su səviyyəsi rekord həddə düşüb
Paks Atom Elektrik Stansiyasının ümumi görünüşü. Paks, Macarıstan, 31 iyul 2026-cı il.
Reuters

Dunayda su səviyyəsinin rekord həddə enməsi səbəbindən Macarıstanı qarşıda 5 kritik gün gözləyir. Baş nazir Peter Madyar bildirib ki, ölkənin yeganə Atom Elektrik Stansiyası (AES) 40 ildən çox müddətdə ilk dəfə fəaliyyətini dayandıracaq.

Stansiyanın bağlanması Macarıstanda havanın temperaturunun 40 dərəcəyədək yüksələcəyi istilər ərəfəsində baş verir.

Rusiyada istehsal olunmuş 4 reaktorun fəaliyyət göstərdiyi 2 giqavat gücündə "Pakş" Atom Elektrik Stansiyası ümumi gücünün 10 faizindən bir qədər artıq hissəsi ilə işləyib.

Stansiya reaktorların soyudulması üçün Dunayın suyundan istifadə edir. Lakin uzun sürən quraqlıq və həddindən artıq isti hava çayda su səviyyəsinin rekord həddə enməsinə səbəb olub. Nəticədə stansiyada reaktorların soyudulması üçün kifayət qədər su qalmayıb.

Macarıstanın su ehtiyatları üzrə qurumu Almaniyadan Qara dənizədək uzanan Dunayda su səviyyəsinin yaxın günlərdə daha da azalacağını proqnozlaşdırır.

“Qarşıdakı beş gün ən kritik dövr olacaq”, – deyə Madyar “Facebook”da yayımladığı videoda bildirib.

“Sabah "Pakş" Atom Elektrik Stansiyası elektrik enerjisi istehsal etməyəcək. Qarşıda isə temperaturun 40 dərəcəyə çatacağı ən isti günlər var”, – deyə o əlavə edib.

Madyar elektrik şəbəkəsinin, dövlət xidmətlərinin və əhalinin ciddi təzyiqlə üzləşəcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, stansiya bir neçə həftə bağlı qala bilər.

İsti hava elektrik şəbəkəsinə yükü artırır

Avropanın böyük hissəsində davam edən isti hava və quraqlıq çaylarda su səviyyəsinin azalmasına səbəb olub. Bu isə su təchizatı, yük daşımaları və elektrik enerjisi istehsalı ilə bağlı narahatlıqları artırıb.

"Pakş" Atom Elektrik Stansiyası normal şəraitdə təxminən 2 min meqavat elektrik enerjisi istehsal edir və Macarıstanın enerji tələbatının mühüm hissəsini ödəyir. Stansiyanın tarixində ilk dəfə fəaliyyətini dayandırması ölkəni ehtiyat elektrik stansiyalarından və idxal olunan enerjidən daha çox istifadə etməyə məcbur edib.

Dunayda su səviyyəsinin azalması yük daşımalarına və turizmə də mane olub. Budapeşt ətrafındakı yaşayış məntəqələri də daxil olmaqla, Macarıstanın 100-dən çox şəhər və kəndində sudan istifadəyə məhdudiyyətlər tətbiq edilib.

Paks Atom Elektrik Stansiyası və qismən qurumuş Dunay çayının yatağı. Dunasentbenedek, Macarıstan, 31 iyul 2026-cı il. Bernadett Sabo/Reuters.

Reuters/Bernadett Szabo
Hökumət məcburi məhdudiyyətləri nəzərdən keçirir

Madyar şirkətləri, dövlət qurumlarını, yerli hakimiyyət orqanlarını və əhalini elektrik enerjisi istehlakını azaltmağa və ya axşam saat 17:00-dan 22:00-dək olan pik dövrdən kənara keçirməyə çağırıb.

Hökumətin iri şirkətlər üçün avqustun 3-dən etibarən məcburi elektrik məhdudiyyətlərinin tətbiq olunub-olunmayacağına qərar verəcəyi gözlənilir.

Fövqəladə tədbirlərə əsasən, elektrik istehlakını tələb olunan səviyyədə azaltmayan iri sənaye müəssisələri şəbəkədən ayrıla bilər. Hökumət, həmçinin yük qatarlarının axşam pik saatlarında hərəkətini dayandırıb. İş rejimi imkan verən dövlət sektoru əməkdaşlarına isə həftənin ilk 3 günü evdən işləmək tapşırılıb.

Böhran 630 milyon dollara başa gələ bilər

Peter Madyarın rəhbərlik etdiyi “Tisa” partiyasının sədr müavini Mark Radnai bildirib ki, böhran Macarıstana 100–200 milyard forint, yəni təxminən 315–630 milyon dollara başa gələ bilər.

Xərclərin əsas hissəsi "Pakş" stansiyasının dayandırılması nəticəsində yaranan enerji çatışmazlığını ödəmək üçün idxal olunan elektrik enerjisinin qiymətinin kəskin artması ilə bağlıdır.

Teqlər