ABŞ-nin 25 ştatı Tramp administrasiyasını tariflərə görə məhkəməyə verib

ABŞ-nin 25 ştatı Tramp administrasiyasını tariflərə görə məhkəməyə verib
Konteyner gəmisi San-Fransisko–Oklend körpüsünün altından keçir. San-Fransisko, Kaliforniya, ABŞ, 9 aprel 2026
Reuters

ABŞ-nin 25 ştatından ibarət koalisiya Donald Tramp administrasiyasına qarşı iddia qaldırıb.

Ştatlar hesab edirlər ki, müxtəlif ölkələrdən idxal olunan mallara genişmiqyaslı tariflərin tətbiqi prezidentin səlahiyyətlərini aşır. İddiaya görə, bu tariflər ABŞ-da qiymət artımına səbəb ola bilər.

ABŞ Beynəlxalq Ticarət Məhkəməsinə təqdim olunan iddiada 10–12,5 faizlik tariflərin dayandırılması tələb edilir. Bu, Trampın tarif siyasəti ilə bağlı növbəti hüquqi mübahisədir.

Bildirilib ki, məhkəmə əvvəlki tarif planlarını dayandırdıqdan sonra administrasiya yeni tarifləri xarici ölkələrdə məcburi əməklə bağlı araşdırmanın nəticələri ilə əsaslandırmağa çalışıb. Tariflərin Ticarət Aktının 301-ci maddəsi əsasında tətbiqi nəzərdə tutulur.

Ştatların baş prokurorları bildirirlər ki, araşdırma qeyri-adi dərəcədə qısa müddətdə aparılıb. İki aydan bir qədər çox müddətdə 60-a yaxın ölkənin iqtisadiyyatı araşdırılıb. Lakin məcburi əməyin daha geniş yayıldığı ölkələr və məhsullar ayrıca qiymətləndirilməyib. Bu isə tariflərin əsaslandırılması ilə bağlı suallar yaradır.

İddiada Ağ Evin idxal mallarına yeni vergilər tətbiq etməklə Konqresə məxsus səlahiyyətlərdən istifadə etməyə çalışdığı da bildirilir.

Nyu-York ştatının baş prokuroruğu administrasiyanın Konstitusiya ilə müəyyən edilmiş səlahiyyət həddini aşdığını deyib.

 

 

Qiymət artımı ilə bağlı narahatlıq

Koalisiya xəbərdarlıq edib ki, tariflərin təsiri yalnız beynəlxalq ticarətlə məhdudlaşmayacaq. Bu tədbirlər ailələr və şirkətlər üçün gündəlik tələbat mallarının qiymətini artıra bilər.

Nyu-York qubernatoru Keti Hokul tarifləri zəhmətkeş ailələrə tətbiq olunan vergi kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, istehlakçılar ərzaq və tikinti materialları da daxil olmaqla, əsas məhsullara daha çox pul ödəyə bilərlər.

Məhkəmədən tariflərin ləğvi tələb olunur. Buna əsas kimi administrasiyanın qanunsuz hərəkət etməsi və federal qanunvericiliyin tələblərinə əməl etməməsi göstərilir.

Ağ Ev tarifləri müdafiə edir

Ağ Ev iddianı rədd edərək administrasiyanın Konqresin verdiyi səlahiyyətlər çərçivəsində hərəkət etdiyini bildirib.

Ağ Evin qənaətinə görə, tariflər xarici ölkələrdə aşağı əmək standartları ilə bağlı ədalətsiz ticarət təcrübələrinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. O bildirib ki, belə təcrübələr amerikalı işçiləri əlverişsiz vəziyyətə salır.

Belə ki, Ticarət Aktının 301-ci maddəsindən istifadəni də müdafiə edilib. Bu maddə Trampın ilk prezidentlik dövründən bəri təsirli və hüquqi baxımdan etibarlı ticarət vasitəsi olaraq qalır.

Yeni iddia Trampın iqtisadi siyasətində əsas yer tutan tariflərlə bağlı hüquqi mübahisələrin davamıdır.

Tariflərin tərəfdarları bu tədbirlərin ABŞ sənayesini qoruduğunu və daha ədalətli ticarətə imkan yaratdığını bildirirlər. Tənqidçilər isə tariflərin şirkətlər və istehlakçılar üçün xərcləri artırdığını və prezidentin səlahiyyət həddini aşdığını deyirlər.

Məhkəmənin qərarı gələcək administrasiyaların Konqresin açıq razılığı olmadan tarif tətbiq etmək imkanlarını müəyyənləşdirə bilər. 

Teqlər