Börnham Şimal dənizi neft və qaz layihələri ilə bağlı erkən iqlim sınağı qarşısındadır

Börnham Şimal dənizi neft və qaz layihələri ilə bağlı erkən iqlim sınağı qarşısındadır
"Fossil Free London” kampaniyasının iştirakçıları aksiya keçiriblər. London. 18 iyul 2026-cı il.
Reuters

Birləşmiş Krallıq hökuməti Şimal dənizində iki böyük neft və qaz layihəsi – “Rosebank” və “Jackdaw”ın təsdiqlənib-təsdiqlənməyəcəyini nəzərdən keçirir.

Qərar Börnhem hökumətinin enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi maraqlar və iqlim öhdəlikləri arasında necə balans quracağını göstərəcək.

İki layihə diqqət mərkəzindədir

“Rosebank” Şetland adalarından təxminən 130 kilometr şimal-qərbdə yerləşən neft və qaz yatağıdır. “Jackdaw” qaz atağı isə Aberdindən təxminən 240 kilometr şərqdə yerləşir. Hər iki layihə Şimal dənizində neft və qaz hasilatının gələcəyi ilə bağlı siyasi müzakirələrin əsas mövzularından birinə çevrilib.

Layihələri əvvəlki Mühafizəkarlar hökuməti  təsdiqləmişdi. Lakin məhkəmə qərarlarından sonra həmin təsdiqlər qanunsuz sayılıb. Buna görə hasilata başlanması üçün yeni qərarlar tələb olunur.

“Jackdaw” üzrə ictimai məsləhətləşmələr avqustun 10-dək davam edib, “Rosebank” üzrə isə avqustun 17-dək davam edəcək.

Ekoloji fəallar bildirirlər ki, yeni neft və qaz layihələri iqlim dəyişikliyini daha da gücləndirəcək və əhalinin enerji xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmayacaq.

Hökumət eyni zamanda Leyboristlər Partiyasının yeni neft və qaz kəşfiyyatı lisenziyalarının verilməməsi ilə bağlı öhdəliyini nəzərə almalıdır.

Sənaye daxili hasilatı dəstəkləyir

Neft və qaz sənayesi isə Şimal dənizində hasilatın davam etdirilməsinin ölkənin enerji təchizatını gücləndirə və idxaldan asılılığı azalda biləcəyini bildirir.

“Offshore Energies UK” hökuməti “Rosebank” və “Jackdaw” layihələrini dəstəkləməyə çağırıb. Təşkilat hesab edir ki, neft və qaz enerji keçidi dövründə Birləşmiş Krallığın enerji sistemində rol oynamağa davam edəcək.

“Jackdaw” qaz layihəsi olduğundan və mövcud infrastruktura qoşula bildiyindən xüsusi diqqət çəkir. Lakin parlamentdə təqdim olunan təhlillərə görə, yataq Birləşmiş Krallığın idxal qazından asılılığını cəmi 2 faiz azalda bilər.

“Rosebank” isə əsasən neft layihəsidir və ölkədə təklif olunan ən mübahisəli yeni qalıq yanacaq layihələrindən biridir. Layihənin əleyhdarları onun iqlim öhdəliklərinə zidd olduğunu, tərəfdarları isə investisiya, iş yerləri və daxili hasilata töhfə verəcəyini bildirirlər.

Enerji qiymətlərinə təsiri

Birləşmiş Krallıqda hasil olunan neft və qaz beynəlxalq bazarlarda satıldığı üçün daxili hasilatın artması əhali üçün avtomatik olaraq daha ucuz enerji demək deyil.

Təhlillər göstərir ki, hər iki layihənin ölkənin idxal qazından asılılığına ümumi təsiri məhdud olacaq.

Börnhem üçün siyasi sınaq

Börnhem Böyük Mançester meri olduğu dövrdə emissiyaların azaldılması və yaşıl iqtisadiyyatın inkişafına yönəlmiş siyasətləri dəstəkləyib.

Leyboristlərin 2024-cü il seçki proqramında yeni neft və qaz kəşfiyyatı lisenziyalarının verilməyəcəyi, lakin mövcud lisenziyaların ləğv edilməyəcəyi bildirilirdi.

“Rosebank” və “Jackdaw” isə əvvəlki hökumət dövründə artıq lisenziya alıb. Bu, hazırkı hökumətin qərarını daha mürəkkəb edir.

Energetika naziri Miatta Fənbulleh qərar ərəfəsində həm enerji sənayesinin, həm də ekoloji fəalların təzyiqi ilə üzləşib.

İqlim təzyiqləri artır

Qərar Birləşmiş Krallığın isti hava dalğaları, quraqlıq və meşə yanğınları ilə üzləşdiyi bir vaxta təsadüf edir.

Ekoloji fəallar hesab edirlər ki, iqlim dəyişikliyinin təsirlərinin daha aydın hiss olunduğu bir dövrdə yeni qalıq yanacaq layihələrinin təsdiqlənməsi hökumətin iqlim öhdəliklərinə zidd ola bilər.

Hökumət “Rosebank” və “Jackdaw”la bağlı yekun qərarını hələ açıqlamayıb. Qərar Börnhem hökumətinin enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi maraqlar və iqlim hədəfləri arasında necə balans quracağının ilk mühüm göstəricilərindən biri olacaq.

Teqlər