Media qurumları ödənişli "Truth Social" xidmətinə görə Trampı məhkəməyə veriblər

Media qurumları ödənişli "Truth Social" xidmətinə görə Trampı məhkəməyə veriblər
ABŞ Prezidenti Donald Trampın "Truth Social" şəbəkəsindəki profil səhifəsinin ekran görüntüsü. 13 avqust 2026-cı il.
Truthsocial/@realDonaldTrump

Yeni məhkəmə iddiası "Truth Social" şəbəkəsinin ABŞ Prezidenti Donald Tramp və digər yüksəkvəzifəli rəsmilərin paylaşımlarını ödəniş müqabilində daha tez görmək imkanı yaradan xidmətinə qarşı qaldırılıb.

Bu iddia dövlət məlumatlarının prezidentə maliyyə mənfəəti gətirən platforma vasitəsilə yayılmasının nə dərəcədə doğru olması ilə bağlı müzakirələri yenidən alovlandırıb.

Manhetten federal məhkəməsində "The Intercept" nəşri və Mətbuat Azadlığı Fondu tərəfindən qaldırılan iddiada vurğulanır ki, prezidentin rəsmi bəyanatları ödəniş edən şəxslərə daha tez çatdırılmamalıdır.

Maliyyə bazarlarına təsir edən məlumatlar narahatlıq yaradır

Mübahisənin mərkəzində "Truth Social" şəbəkəsinin Trampın prezidentliyi dövründə oynadığı rol dayanır. Dövlət başçısı tez-tez siyasi qərarlarını, beynəlxalq münaqişələrə dair mövqeyini, ticarət addımlarını və tarifləri məhz bu platformada elan edir. Bu cür bəyanatlar isə səhmlərin qiymətindən tutmuş neft bazarına qədər bir çox sahəyə dərhal təsir göstərir.

İddiaçılar bildirirlər ki, ödəniş edən abunəçilərin bu paylaşımları ictimaiyyətdən daha əvvəl görməsi ədalətsiz üstünlük yaradır. "Truth API" adlı bu xidmət avqustun 1-də istifadəyə verilib. Xidmət Tramp, vitse-prezident Ceyms Devid Vens, səhiyyə naziri Robert Kennedi, FTB direktoru Kaş Patel və Ağ Ev daxil olmaqla 10 mühüm hesabın paylaşımlarına erkən çıxış imkanı təklif edir.

Məhkəmə iddiasının hədəfi rəsmi bəyanatların istifadəsidir

Məhkəmə iddiası "Truth Social" platformasını bağlatmağı hədəfləmir. Əvəzində, ödənişli erkən çıxış xidməti fəaliyyət göstərdiyi müddətdə bu platformanın rəsmi dövlət bəyanatları üçün istifadəsinə etiraz edilir. İddiaçılar məhkəmədən "Truth API" xidməti aktiv olduğu müddətdə Ağ Evin rəsmi bəyanatları eksklüziv olaraq bu platformada dərc etməsinin qarşısını almağı xahiş edirlər.

Məhkəmə sənədlərində qeyd olunur ki, Trampın ikinci prezidentlik müddətindəki bir çox paylaşımları Ağ Evin rəsmi bəyanatları ilə müşayiət olunmayıb. Bu da platformanı əsas rəsmi informasiya mənbəyinə çevirib. İddiaçı təşkilatlar bildirirlər ki, prezident özəl platformanı əsas ünsiyyət vasitəsi kimi istifadə edirsə, bu məlumatlara çıxış bütün vətəndaşlar üçün bərabər olmalıdır.

Konstitusiya və etik məsələlər

Məsələ həm də daha geniş konstitusiya və etik narahatlıqlar doğurur. İddiaçılar bu addımın ABŞ Konstitusiyasına Birinci Düzəlişin prinsiplərinə zidd olduğunu bildirirlər, çünki ödəniş qabiliyyətinə görə prezident bəyanatlarına müxtəlif səviyyəli çıxış imkanı yaradılır.

Bundan əlavə, Trampın "Truth Social"ın ana şirkəti olan "Trump Media & Technology Group"da ən böyük səhmdar kimi qalması da narahatlıq doğurur. Prezident bir fond vasitəsilə yüz milyonlarla dollar dəyərində səhmə nəzarət edir. Tənqidçilər bildirirlər ki, istifadəçilər prezidentin paylaşımlarını almaq üçün abunə olduqda, Tramp bundan birbaşa maliyyə qazancı əldə edir. İddiada rəsmi dövlət bəyanatlarının prezidentin şəxsi biznes maraqları ilə bağlı kommersiya məhsuluna çevrilməsi yolverilməz hesab olunur.

"Trump Media" iddiaları rədd edir

"Trump Media" şirkəti tənqidləri kəskin şəkildə rədd edib. Şirkət nümayəndəsi bildirib ki, Trampın paylaşdığı məlumatlar onsuz da xəbər təşkilatları, sosial media platformaları və məlumat xidmətləri vasitəsilə dünyada sürətlə yayılır.

Şirkət tənqidçiləri məhkəmələrdən istifadə edərək prezidentin ictimaiyyətlə ünsiyyət imkanlarını məhdudlaşdırmağa cəhd etməkdə ittiham edib. "Trump Media" rəhbərliyi bildirir ki, bu xidmət məlumatı açıq mənbələrdən sadəcə bir neçə saniyə tez çatdırır və ictimaiyyətin informasiya almaq hüququnu məhdudlaşdırmır.

"Rəqəmsal prezidentlik" üçün sınaq

Bu məhkəmə işi yalnız "Truth Social" ilə məhdudlaşmayan daha böyük nəticələrə səbəb ola bilər. Məsələnin mərkəzində rəqəmsal dövrdə mühüm bir sual dayanır: Prezident özəl platforma vasitəsilə ünsiyyət qurarkən bu məlumatlar ictimai informasiya sayılmalıdır, yoxsa özəl şirkətin kommersiya məhsulu?

Bu sualın cavabı gələcək administrasiyaların sosial mediadan necə istifadə edəcəyini və rəsmi bəyanatlara çıxışın kommersiya xidməti kimi satıla biləcəyini müəyyən edəcək. Hələlik isə bu iddia şəffaflıq, prezident bəyanatları və özəl platformaların ictimai həyatdakı rolu ilə bağlı müzakirələrdə yeni bir mərhələ açıb.

Teqlər