Özbəkistan ekstremizmlə bağlı qanunları yumşaldır, onlayn nəzarət qüvvədə qalır

Özbəkistan ekstremizmlə bağlı qanunları yumşaldır, onlayn nəzarət qüvvədə qalır
Özbəkistanın paytaxtı Daşkənddə Ali Məclis Senatının 18-ci plenar iclası.13 avqust 2026-cı il.
senat.uz

Özbəkistan BMT-nin insan hüquqları üzrə ekspertlərinin tənqidlərindən sonra ekstremizmlə bağlı qanunvericiliyin bəzi müddəalarını yumşaldıb. Bununla belə, ekstremist hesab olunan material və təşkilatlarla bağlı dövlətin geniş səlahiyyətləri qüvvədə qalır.

İlk dəfə törədilən pozuntuya görə daha yüngül cəza nəzərdə tutulur

Dəyişikliklər Özbəkistanın bu ilin əvvəlində ekstremizmlə mübarizə tədbirlərini gücləndirməsindən sonra edilib. Bu çərçivədə ekstremizm və terror fəaliyyəti ilə bağlı hüquq pozuntularının siyahısı da genişləndirilib.

May ayında açıqlanan qanun layihəsinə əsasən, ictimai təhlükəsizliyə təhdid yaradan materialları ilk dəfə hazırlayan və ya saxlayan şəxslər cinayət məsuliyyəti əvəzinə inzibati məsuliyyətə cəlb oluna bilərlər.

Dəyişikliklər qeyri-rəsmi strukturları təşkil edən, onlara rəhbərlik edən və ya fəaliyyətində iştirak edən şəxslər üçün fərqli cəzalar nəzərdə tutur. Əvvəllər isə bu şəxslərin hamısı 10 ildən 15 ilədək həbs cəzası ala bilərdilər.

Ekstremist məzmunlu onlayn materialların siyahısı genişlənir

Özbəkistan Ali Məhkəməsi ekstremist və terror xarakterli onlayn materialların siyahısını genişləndirib. “The Diplomat”ın məlumatına görə, siyahıdakı materialların sayı 2025-ci ilin yanvarında təxminən 1600 olduğu halda, 2026-cı ilin aprelində 1800-ü ötüb.

Siyahının böyük hissəsini “Telegram” kanallarında yayılan materiallar və paylaşımlar təşkil edir.

Ekstremizmin geniş şərhi və nəzarət mexanizmləri qüvvədə qalır

İnsan hüquqları təşkilatları bildirirlər ki, ekstremizm anlayışının geniş şərh edilməsi insanların dini etiqadlarını ifadə etmələrinə və ya fikir bildirmələrinə görə cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmasına səbəb ola bilər.

Son dəyişikliklər daha yüngül hüquq pozuntularına görə cəzaların azaldılmasını nəzərdə tutsa da, ümumi nəzarət və icra mexanizmləri qüvvədə qalır.

Teqlər