23 avqust 2026, 19:41
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı iqtisadi təzyiqləri sərtləşdirəcəyini bildirib. ABŞ Maliyyə naziri Skott Bessent isə Vaşinqtonun gələn həftədən etibarən Tehrana qarşı “indiyədək görülməmiş” tədbirlər tətbiq edəcəyini açıqlayıb.
ABŞ, BMT və Avropa İttifaqı 1970-ci illərin sonlarından etibarən İranın nüvə proqramı, insan hüquqları ilə bağlı məsələlər və silahlı qruplara dəstəyi səbəbindən Tehrana qarşı müxtəlif sanksiyalar tətbiq edib.
İranla bağlı son hərbi qarşıdurma başlayandan sonra Vaşinqton əlavə dənizçilik, enerji və maliyyə məhdudiyyətləri tətbiq edib, həmçinin dəniz blokadasına başlayıb.
ABŞ Maliyyə Nazirliyinin Xarici Aktivlərə Nəzarət İdarəsinin məlumatına görə, Trampın ikinci prezidentlik müddətinin əvvəlindən 1000-dən çox şəxs, gəmi və təyyarəyə qarşı sanksiyalar tətbiq olunub.
Son sanksiyalar İranın neft daşımaları, gəmi sığortası şirkətləri, silah əldə etməsinə yardım edən qurum və şəxslər, eləcə də rəqəmsal maliyyə platformalarını hədəf alıb. ABŞ İranla əlaqəli təxminən 500 milyard dollar dəyərində kriptovalyuta aktivini dondurub.
İran isə ABŞ-nin yeni sanksiyalar tətbiq etmək planlarını pisləyib və bunun ölkə iqtisadiyyatına əlavə təzyiq yaradacağını bildirib.
Hörmüz boğazında neft daşımaları demək olar ki, dayanıb. Tehran mühüm su yolundan keçməyə çalışan icazəsiz neft tankerlərinə zərbə endirəcəyi ilə bağlı xəbərdarlıq edib.
İran iqtisadiyyatı isə artıq sanksiyalar səbəbindən ciddi təzyiq altındadır.
Çində “teapot” adlandırılan müstəqil neft emalı zavodları ölkənin neft emalı gücünün təxminən dörddə birini təşkil edir. Bu zavodlar aşağı gəlirliliklə fəaliyyət göstərir.
“Kpler” analitik şirkətinin 2025-ci il məlumatına görə, Çin İranın ixrac etdiyi neftin 80 faizindən çoxunu alır. Bu ticarətin böyük hissəsi müstəqil neft emalı zavodlarının payına düşür.
ABŞ Maliyyə Nazirliyinin Xarici Aktivlərə Nəzarət İdarəsi İran neftinin emalında iştirak edən və silah alışlarının maliyyələşdirilməsinə kömək etdiyi bildirilən Çin və Honkonqda yerləşən bəzi şirkətlərə qarşı ikinci dərəcəli sanksiyalar tətbiq edib.
ABŞ Maliyyə Nazirliyi iki böyük Çin bankına xəbərdarlıq edib ki, İranla bağlı vəsaitlərin onların maliyyə sistemlərindən keçdiyi müəyyən olunarsa, onlar da sanksiyalarla üzləşə bilərlər. Lakin həmin banklara qarşı hələlik rəsmi sanksiya tətbiq edilməyib.
ABŞ-nin adı açıqlanmayan iki Çin bankına qarşı mümkün sanksiyaları digər böyük maliyyə qurumlarına da təsir göstərə bilər.
Ekspertlərin sözlərinə görə, belə addımlar bankları İranla bağlı əməliyyatlarda daha ehtiyatlı davranmağa vadar edə bilər. Bununla yanaşı, Pekinin cavab tədbirləri görə biləcəyi qeyd olunur.
Tramp administrasiyası isə ABŞ və Çin arasında gərginliyin azalmasına çalışır. Bu addımlar ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Çin lideri Si Cinpin arasında gözlənilən görüş öncəsi atılır.
ABŞ İrana qarşı sanksiyalardan yayınmasına və müharibə xərclərini maliyyələşdirmək üçün gəlir əldə etməsinə kömək edən şəxsləri və şirkətləri hədəf almağa davam edə bilər.
Vaşinqton həmçinin Çində və Körfəz ölkələrində İranla əlaqəli fəaliyyət göstərən bəzi qurumlara qarşı sanksiyalar tətbiq edə bilər.
ABŞ Maliyyə Nazirliyi yaxın zamanda İranın neft gəlirlərini idxal malları ilə mübadilə etməsinə kömək edən şirkətlərə qarşı sanksiyalar tətbiq edib.
“Obsidian Risk Advisors” şirkətinin idarəedici direktoru Brett Erikson bildirib ki, bu tədbirlər İranın sanksiyalardan yayınmaq imkanlarına ciddi təsir göstərməyib. Onun sözlərinə görə, Tehran sanksiya tətbiq edilən qurumları əvəz etmək üçün yeni şirkətlər yaradır.
ABŞ və İsrail rəsmiləri İran ətrafında quru blokadası imkanını nəzərdən keçirirlər. Belə bir addımın həyata keçirilməsi üçün İranın qonşuları olan İraq, Türkiyə, Pakistan, Əfqanıstan, Türkmənistan, Azərbaycan və Ermənistanın dəstəyi tələb oluna bilər.
Tramp administrasiyasının Əfqanıstandan başqa bu ölkələrlə müəyyən səviyyədə əlaqələri olduğu bildirilir. Lakin Əfqanıstanla sərhədin əsasən dağlıq ərazidən keçməsi nəzarəti çətinləşdirir.
ABŞ Prezidenti Donald Trampın Pakistan və Türkiyəyə təsir imkanlarının olduğu qeyd olunur. Pakistan ABŞ Maliyyə Nazirliyindən 10 milyard dollarlıq valyuta mübadiləsi xətti almağa çalışıb, Türkiyə isə ABŞ-nin “F-35” qırıcı proqramına yenidən qoşulmaq istəyir.
Ekspertlərin fikrincə, quru blokadası İranın ərzaq, enerji və tekstil idxalını çətinləşdirə bilər. Lakin belə bir addımın həyata keçirilməsi asan deyil və bunun ölkə daxilində etirazlara səbəb olub-olmayacağı məlum deyil.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla ticarət edən ölkələrə qarşı tariflər tətbiq edilə biləcəyini dəfələrlə bildirib. Lakin ABŞ Ali Məhkəməsi bu cür tariflərin tətbiqi üçün hüquqi əsası ləğv edib.
ABŞ Senatı ötən həftə Rusiyaya qarşı yeni sanksiyaları nəzərdə tutan qanun layihəsini qəbul edib. Sənəddə İranla bağlı əlavə sanksiyalar və Trampa İranla ticarətə, eləcə də silah alışlarına dəstək verən ölkələrə qarşı tarif tətbiq etmək imkanı verən müddəalar yer alır.
Qanun layihəsi hələ Nümayəndələr Palatasında təsdiqlənməlidir. Lakin bəzi demokratlar və respublikaçılar arasında tarif tədbirləri ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən prosesin çətin ola biləcəyi qeyd olunur.
İndoneziyada Anak Krakatau vulkanının püskürməsi hava nəqliyyatına, məktəblərin fəaliyyətinə və balıqçılıq işlərinə təsir göstərib. Sentyabrın 6-da...
Cənubi Koreya Prezidenti Li Cae Myon dörd günlük səfər üçün Fransaya yola düşüb.
“Adidas” şirkəti “Single Shoe Service” kampaniyasında israilli keçmiş hərbçi Şalev Bitonu təqdim etdikdən sonra boykot çağırışları ilə üzləşib.
İran parlamentinin spikeri Məhəmməd Baqir Qalibaf bildirib ki, ABŞ “gec olmadan” İranla müharibədə “oyun qaydalarının” dəyişdiyini qəbul etməlidir. Onun açıqlaması Vaşinqtonun Körfəzdə bir neçə İran tankerinə zərbə endirməsindən bir gün sonraya təsadüf edib.
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin ABŞ nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cared Kuşnerlə Rusiya-Ukrayna müharibəsinə son qoymaq səyləri ilə bağlı Moskvada üç saatdan çox davam edən danışıqlar aparıb.
Məsələ ilə tanış iki mənbənin məlumatına görə, ABŞ nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cared Kuşner Rusiya-Ukrayna münaqişəsi ilə bağlı sülh danışıqları aparmaq üçün Moskvaya səfər ediblər. Onları Rusiya Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Kirill Dmitriyev qarşılayıb.
İndoneziyada Anak Krakatau vulkanının püskürməsi hava nəqliyyatına, məktəblərin fəaliyyətinə və balıqçılıq işlərinə təsir göstərib. Sentyabrın 6-da Cakartanın əsas hava limanında yüzlərlə sərnişin uçuşların bərpa olunmasını gözləməli olub.
Sentyabrın 5-də Afinanın şimalındakı Tanagra aviabazasında keçirilən aviaşou zamanı “F-4 Phantom” qırıcı təyyarəsinin qəzaya uğraması nəticəsində iki yunan hərbi pilot həlak olub.
Cənubi Koreya Prezidenti Li Cae Myon dörd günlük səfər üçün Fransaya yola düşüb.
İsrail səhər saatlarında Livanın cənubuna yeni zərbələr endirib. Bildirilib ki, hücumlar “Hizbullah”ın İsrail qüvvələrinə qarşı həyata keçirdiyi iki dron hücumuna cavab olaraq həyata keçirilib.
İspaniya hakimiyyəti Seutaya gələn və hazırda küçələrdə qalan yüzlərlə miqrant üçün yeni yerləşdirmə məntəqəsi hazırlayır. Bu barədə yerli media məlumat yayıb.
Yaponiya və BMT Əfqanıstanın beş vilayətində 9,4 milyon dollarlıq ikiillik layihəyə başlayıb. Layihə əvvəllər xaşxaş becərən ailələrə yardım göstərilməsini, narkotik asılılığının qarşısının alınması və müalicəsi xidmətlərinin genişləndirilməsini nəzərdə tutur.
Mərkəzi Asiya ilə Rusiya arasında aviareyslər Rusiya hava məkanında tətbiq olunan məhdudiyyətlər fonunda pozulub. Bəzi təyyarələr istiqamətini dəyişib, geri qayıdıb, bəzi reyslər isə ləğv edilib.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın