Səudiyyə Ərəbistanı və Fransa Fələstin dövlətçiliyinə dəstəklərini bir daha ifadə ediblər

Səudiyyə Ərəbistanı və Fransa Fələstin dövlətçiliyinə dəstəklərini bir daha ifadə edib, İsrail qüvvələrinin Livan ərazisindən tam çıxarılmasına çağırıblar. Tərəflər Yaxın Şərqdəki əsas münaqişələrin həlli üçün əməkdaşlığı gücləndirmək niyyətində olduqlarını bildiriblər.

Bu mövqelər Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının vəliəhdi, Baş nazir  Məhəmməd bin Salmanın Fransaya dövlət səfərinin yekununda avqustun 24-də yayımlanan birgə bəyanatda əksini tapıb. Səfər çərçivəsində vəliəhd Fransa Prezidenti Emmanuel Makronla görüşüb və Səudiyyə Ərəbistanı–Fransa Strateji Tərəfdaşlıq Şurasının ilk iclasına həmsədrlik edib.

Tərəflər regional sabitliyin dövlətlərin suverenliyinə və beynəlxalq hüquqa hörmət, eləcə də mübahisələrin diplomatik yolla həlli prinsiplərinə əsaslanmalı olduğunu vurğulayıblar.

Səudiyyə Ərəbistanının dövlət televiziyasının məlumatına görə, tərəflər Parisdə müdafiə sahəsi də daxil olmaqla ikitərəfli əməkdaşlığın genişləndirilməsinə dair bir sıra sazişlər imzalayıblar.

Qəzza və iki dövlətli həll modeli

Fələstin məsələsinə toxunan rəsmi Ər-Riyad və Paris fələstinlilərin 1967-ci il sərhədləri əsasında müstəqil dövlət qurmaq hüququnu zəiflədən istənilən addımı rədd ediblər.

Tərəflər İsrailin məskunlaşma fəaliyyətinə və israilli məskunların zorakılığına son qoymağa çağırıblar. Onlar bu addımların iki dövlətli həll imkanlarını təhlükə altına atdığını vurğulayıblar. Hər iki ölkə Qəzzada davamlı atəşkəs üçün şərait yaradılmasının və humanitar yardımın bölgəyə təcili, maneəsiz çatdırılmasının vacibliyini qeyd edib.

Tərəflər HƏMAS-ın tərk-silah olunmasına dair razılaşmanı alqışlayıb və onun icrasına çağırıblar. Onlar Fələstin Administrasiyasında islahatların aparılmasını, həmçinin prezident və parlament seçkilərinin keçirilməsini də dəstəkləyiblər.

Fələstin dövlətçiliyinə xüsusi önəm verilməsi Səudiyyə Ərəbistanı və Fransanın İsrail-Fələstin münaqişəsinin siyasi həlli istiqamətində səylərini əks etdirir. Qəzzadakı müharibə regional gərginliyi artırdığı bir vaxtda iki dövlətli həllə beynəlxalq dəstək də güclənir.

İsrail qüvvələrinin Livandan çıxarılmasına çağırış

Səudiyyə Ərəbistanı və Fransa Livanda uzunmüddətli siyasi həllə nail olmaq üçün səyləri gücləndirmək barədə razılığa gəliblər.

Tərəflər İsrail və “Hizbullah” arasında hərbi əməliyyatların dayandırılmasına əsas yaradan BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1701 saylı qətnaməsinin tam icrasına çağırıblar. Onlar, həmçinin dövlətin nəzarətindən kənar bütün silahlı qrupların tərk-silah edilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.

Tərəflər İsrail qüvvələrinin Livan ərazisindən tam çıxarılmasına çağırıb, Livan Silahlı Qüvvələrinə və digər dövlət təhlükəsizlik qurumlarına dəstəklərini bir daha ifadə ediblər.

Hər iki ölkə illərdir davam edən siyasi və iqtisadi böhrandan sonra Livanda sabitliyin bərpası üçün ölkənin suverenliyinin və dövlət institutlarının gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

İranla gərginliyin diplomatik yolla həllinə çağırış

Rəsmi Ər-Riyad və Paris İranla gərginliyin danışıqlar yolu ilə həllinə çağıraraq vəziyyətin daha da kəskinləşməsinin qarşısını almaq üçün diplomatiyanın vacibliyini vurğulayıblar.

Tərəflər Tehranı Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) ilə tam əməkdaşlığı bərpa etməyə çağırıb və İranın nüvə proqramının yalnız dinc məqsədlər daşımasının vacibliyini qeyd ediblər.

Birgə bəyanatda Hörmüz boğazında gəmilərə hücumlar və dəniz nəqliyyatına təhdidlər də pislənilib. Tərəflər boğazda gəmi hərəkətinin ABŞ və İsrailin fevralın 28-də İrana zərbələrindən əvvəlki vəziyyətə qaytarılmasına çağırıblar.

Səudiyyə Ərəbistanı və Fransa Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin təmin edilməsinin və gəmilərin heç bir ödəniş və məhdudiyyət olmadan keçidinin vacibliyini vurğulayıblar.

Regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi

Birgə bəyanatda Qəzza, Livan və İranla yanaşı, digər regional məsələlərə də toxunulub.

Suriya ilə bağlı Səudiyyə Ərəbistanı və Fransa ölkənin ərazi bütövlüyünə, sabitliyinə və iqtisadi bərpasına dəstəklərini bir daha ifadə ediblər. Tərəflər dövlət institutlarının gücləndirilməsinin və investisiyaların artırılmasının vacibliyini vurğulayıblar.

Tərəflər Səudiyyə Ərəbistanı–Suriya–Fransa Biznes Şurasının yaradılmasını alqışlayıb və Suriyanın Avropa, Körfəz regionu və Asiya arasında mühüm əlaqələndirici rol oynamaq potensialına malik olduğunu bildiriblər.

Yəmənlə bağlı rəsmi Ər-Riyad və Paris Prezident Rəhbərlik Şurasına, eləcə də BMT-nin hərtərəfli siyasi həll səylərinə dəstək ifadə ediblər. Tərəflər husilərin Səudiyyə Ərəbistanının mülki və mühüm infrastruktur obyektlərinə, həmçinin kommersiya gəmilərinə hücumlarını pisləyiblər.

Fransa Səudiyyə Ərəbistanı ilə tam həmrəyliyini ifadə edib və ölkə ərazisinə edilən hücumları pisləyib.

Tərəflər Sudandakı münaqişəyə son qoymaq üçün beynəlxalq səylərin gücləndirilməsinə də çağırıblar. Onlar ölkənin suverenliyinin, ərazi bütövlüyünün və dövlət institutlarının qorunmasının vacibliyini vurğulayıblar.

Teqlər

Səudiyyə Ərəbistanı Paris iki dövlətli həll modeli Qəzza Tərəfdaşlıq Şurası BMT Təhlükəsizlik Şurası