27 avqust 2026, 07:50
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian müsəlman ölkələri arasında iqtisadi əməkdaşlığın artırılmasına çağırıb. Onun sözlərinə görə, bu ölkələrin iqtisadi çəkisi böyük əhali sayı, strateji mövqeyi və zəngin resurslarına baxmayaraq, gözlənilən səviyyədə deyil.
İranın ali təhlükəsizlik rəsmisi Möhsün Rezai bildirib ki, Tehran Hörmüz boğazının yenidən açılması ilə bağlı addım atmadan əvvəl ABŞ İranın şərtlərini yerinə yetirmək üçün “praktiki tədbirlər” görməlidir.
Rezai Tehranda Qətərin Baş naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdülrəhman Əl Tani ilə görüş zamanı Vaşinqtonu diplomatik səylərə dəfələrlə xəyanət etməkdə ittiham edib. O, ABŞ-ın hər hansı yeni “düşmənçilik addımının” Amerikanın hərbi və iqtisadi maraqlarına zərbələrlə nəticələnəcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Qətər isə İran və ABŞ arasında gərginliyi azaltmaq səylərini davam etdirir. Qətərin Baş naziri regional təhlükəsizlik və sabitliyin qorunması üçün “müdriklik və məsuliyyətə” çağırıb.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Amerika qüvvələrinin Hörmüz boğazı vasitəsilə milyonlarla barel neft daşınmasını müşayiət etdiyini bildirib. Vaşinqton bu strateji su yolundan enerji daşıyıcılarının təhlükəsiz daşınmasını təmin etməyə çalışır.
Tramp həmçinin ABŞ qüvvələrinin boğazda mina yerləşdirən iki gəmini zərərsizləşdirdiyini qeyd edib. ABŞ yeni minaların döşənməsinə qarşı “sıfır dözümlülük” siyasəti həyata keçirdiyini bildirib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Vaşinqtonun İranla əlaqələrinə görə Rusiyanı cəzalandırmağı planlaşdırıb-planlaşdırmadığı ilə bağlı suala cavab verib. O, Moskvanın Hörmüz boğazı məsələsində “kifayət qədər yaxşı davrandığını” bildirib.
Trampın açıqlaması ABŞ administrasiyasının Tehrana maliyyə və ya kommersiya dəstəyi göstərməyə davam edən ölkələri iqtisadi nəticələrlə hədələdiyi bir vaxtda verilib.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian Tehranda Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdülrəhman Əl Tani ilə görüşüb. Pezeşkian İran və Qətərin son “ağrılı hadisələri” geridə qoyaraq ikitərəfli əməkdaşlığı bərpa edə biləcəyini bildirib.
İranın “Tasnim” xəbər agentliyinin məlumatına görə, Pezeşkian Tehranın “qanuni hüquqlarının” tanınmasını tələb etdiyini və təzyiq və ya təhdidlər qarşısında geri çəkilməyəcəyini deyib.
İran prezidenti müharibənin iki ölkə arasında planlaşdırılan birgə layihələri ləngitdiyini bildirib. O, son gərginliklərə baxmayaraq, Tehran və Dohanın əməkdaşlığı yenidən bərpa edə biləcəyinə ümid etdiyini vurğulayıb.
Qətər İran xalqının üzləşdiyi çətinliklərin azaldılması üçün dəstək göstərəcəyini vəd edib. Bu açıqlama Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdülrəhman Əl Taninin Tehranda İran Prezidenti Məsud Pezeşkianla görüşü zamanı verilib.
İranın “Tasnim” xəbər agentliyinin məlumatına görə, Əl Tani bildirib: “Region ölkələri baş verənləri sadəcə kənardan izlədiyi bir vaxtda Qətər İran xalqının çətinliklərlə üzləşməsini istəmir”.
Qətərin Baş naziri Dohanın regional sabitliyi bərpa etmək üçün səylər göstərdiyini deyib. O, davamlı dialoqun mövcud çağırışların həllinə kömək edəcəyinə ümid etdiyini vurğulayıb.
Səfər Qətərin İran və ABŞ arasında gərginliyi azaltmaq və tərəflər arasında diplomatik əlaqələri bərpa etmək cəhdləri fonunda baş tutub.
İranın ali təhlükəsizlik rəsmisi Möhsün Rezai xəbərdarlıq edib. O, Tehranın ABŞ-nin hərbi və iqtisadi maraqlarını vuracağını bildirib. Rezai bu şərti Vaşinqtonun İrana qarşı "təxribatlara" başlayacağı hal üçün irəli sürüb. O, bu sözləri Tehranda Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri ilə danışıqlar zamanı deyib.
Rezai həmçinin Vaşinqtonun praktiki addımlar atmalı olduğunu bildirib. ABŞ İranın şərtlərini yerinə yetirməlidir. Tehran yalnız bundan sonra Hörmüz boğazını yenidən açmaq üçün addım ata bilər. Bu ərəfədə Qətər iki tərəf arasında diplomatiyanı bərpa etməyə çalışır.
Bu xəbərdarlıq Rezainin son bəyanatları ilə üst-üstə düşür. O bildirmişdi ki, İran indiyədək ABŞ-nin iqtisadi maraqlarını hədəf almaqdan çəkinib. Lakin Vaşinqton iqtisadi kampaniyasını genişləndirsə, Tehran bu addımı ata bilər.
Ağ Ev ABŞ və İran arasında hazırda danışıqlar aparılmadığını açıqlayıb. Mətbuat katibi Karolin Livitt bildirib ki, Tehran danışıqlar masasına “mənalı şəkildə” oturmağa hazır olana qədər bu proses bərpa olunmayacaq.
Livitt Vaşinqtonun Tehrana qarşı iqtisadi təzyiqləri artırdığını deyib. ABŞ administrasiyası bu kampaniyanı “İqtisadi kənarlaşdırma” (“Operation Economic Outcast”) adlandırır. Prezident Donald Tramp isə bütün variantların masada qaldığını bildirib.
Mətbuat katibi deyib: “İran ordusunu məhv etmək üçün “Epik qəzəb” əməliyyatımız var idi. İndi isə onların iqtisadiyyatını zəiflətmək üçün “İqtisadi kənarlaşdırma” əməliyyatını həyata keçiririk”.
Bu açıqlama Qətərin Vaşinqton və Tehran arasında diplomatik əlaqələri bərpa etmək cəhdləri fonunda verilib. Qətərin Baş naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdülrəhman Əl Tani cümə axşamı Tehranda İran rəsmiləri ilə danışıqlar aparıb.
Hökumətyönlü mənbələrin məlumatına görə, Yəmən husiləri ölkənin qərbində yerləşən ərazilərə ballistik raketlərlə zərbələr endirib. Raketlərin kəndi və dəniz ticarət yollarına yaxın adaları hədəf aldığı bildirilib.
Hökumətə sadiq Birgə Qüvvələr açıqlama yayıb. Məlumata görə, ən azı bir raket Hodeyda vilayətinin Əl-Xoxa şəhəri yaxınlığındakı kəndə düşüb. Hadisə nəticəsində xəsarət alanlar barədə məlumat verilməyib.
Yəmənin rəsmi “Saba” xəbər agentliyi isə hərbi mənbəyə istinadən bildirib ki, husilər dəniz ticarət yollarına nəzarət edən adalara da raket zərbələri endirib. Eyni zamanda Yəmən Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Qırmızı dəniz üzərində husilərə məxsus dronu vurduğu qeyd olunub.
Bu hadisələr Yəməndə husilərlə hökumətyönlü qüvvələr arasında toqquşmaların artdığı bir vaxtda baş verib. Son günlər ölkənin bir neçə bölgəsində döyüşlərin intensivləşdiyi bildirilir.
Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdülrəhman Əl Tani Tehrana səfər edib. Qətər ABŞ və İran arasında diplomatik əlaqələri yenidən canlandırmağa çalışır.
Əl Tani İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə görüşüb. Danışıqlarda gərginliyin azaldılması məsələsi müzakirə olunub. Görüşdə Hörmüz boğazında müvəqqəti gəmiçilik koridorunun yaradılması planı nəzərdən keçirilib. Həmçinin birgə mina təmizləmə əməliyyatları da müzakirə edilib.
Qətər Tehran və Vaşinqton arasında vasitəçilik rolu oynayır. Bu ölkə iyun ayında tərəflər arasında hərbi əməliyyatların müvəqqəti dayandırılmasına kömək etmişdi. Lakin hazırda Vaşinqton Tehrana iqtisadi təzyiqi artırır. Tərəflər Hörmüz boğazı məsələsində hələ də razılığa gələ bilmirlər.
Pakistan Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Tahir Əndərab sosial şəbəkədə yayımladığı açıqlamada bildirib ki, Pakistan ABŞ-nin İrana qarşı tətbiq etdiyi birtərəfli sanksiyalara əməl etməyə borclu deyil.
Əndərab Vaşinqtonun Tehrana qarşı sanksiyalarının beynəlxalq hüquqa uyğun olmadığını qeyd edib. O, mübahisələrin dialoq və diplomatiya yolu ilə həll edilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
İran Atom Enerjisi Təşkilatının rəhbəri Məhəmməd Eslami ölkənin nüvə sənayesinin ABŞ sanksiyaları və hərbi zərbələrə baxmayaraq aparıcı dövlətlərlə eyni səviyyədə qaldığını bildirib.
Eslami İranın nüvə proqramının dinc məqsədlər daşıdığını vurğulayıb və ölkənin texnoloji inkişafına mane olmağa çalışan qüvvələri ittiham edib.
Bu arada, Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin (AEBA) baş direktoru Rafael Qrossi İranın zədələnmiş nüvə obyektlərini bərpa etməyə başladığına dair dəqiq sübut olmadığını bildirib. Bununla belə, o, bəzi infrastruktur işlərinin aparıldığını istisna etməyib.
Qrossi məsələ ilə bağlı vəziyyətin hələ də həll olunmadığını və müharibə səbəbindən İranın nüvə proqramı üzrə danışıqların dayandırıldığını qeyd edib.
İranın yüksək vəzifəli rəsmisinin sözlərinə görə, ABŞ-nin dəniz blokadası səbəbindən ölkə daxili istehsaldakı çatışmazlığı aradan qaldırmaq üçün kifayət qədər benzin idxal etməkdə çətinlik çəkir.
İranın vitse-prezidenti Məhəmməd Cəfər Qaimpənah bildirib ki, daxili benzin istehsalı tələbatı ödəmir və blokada əlavə yanacaq tədarükünün qarşısını alır.
Bu açıqlamalar ABŞ ilə müharibənin ölkə iqtisadiyyatına təzyiqi artırdığı bir vaxtda İranda son günlər yanacaqdoldurma məntəqələri qarşısında uzun növbələrin yaranmasından sonra verilib.
Avqustun 24-də İran Prezident Administrasiyasının rəhbəri Möhsün Hacı-Mirzayi bildirib ki, benzin kvotaları yenidən nəzərdən keçiriləcək. O, bununla bağlı əlavə məlumat verməyib.
ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin “USS Theodore Roosevelt” aviadaşıyan gəmisi Yaxın Şərqə 7 aylıq missiyaya göndəriləcək.
Bu addım 250 gündən çox limana daxil olmadan dənizdə qalan “USS Abraham Lincoln”un bölgəyə yerləşdirilməsindən sonra atılıb. Həmin müddət gəmi heyətinin psixoloji vəziyyəti və rifahı ilə bağlı narahatlıqlar yaradıb.
Ötən həftə “Lincoln”u “USS George Washington” əvəz edib. Gözlənilir ki, “USS Theodore Roosevelt” də növbəti mərhələdə “George Washington”u əvəz edəcək.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu İran rəhbərlərini “vəhşi” adlandırıb və Tehranla diplomatik razılaşma əldə olunması ehtimalını rədd edib.
Netanyahu bildirib ki, ABŞ Prezidenti Donald Trampla üç variantı müzakirə edib: razılaşma, hərbi əməliyyat və daha sərt sanksiyalar. Lakin onun sözlərinə görə, İranla razılaşma “mümkün deyil”.
Onun açıqlamaları Vaşinqtonun iqtisadi təzyiqə daha çox üstünlük verdiyi və iki müttəfiq arasında münaqişə ilə bağlı növbəti addımlar barədə fikir ayrılıqlarının yarandığı bir vaxta təsadüf edib.
Livanın dövlət xəbər agentliyi NNA-nın məlumatına görə, İsrail hərbi təyyarələri səhər saatlarında Livanın cənubunda Nabatiyə əl-Fauka yaxınlığındakı meşəlik əraziyə yenidən hava zərbələri endirib.
NNA bildirib ki, yerli vaxtla saat 06:00 radələrində Əli əl-Tahir meşəlik ərazisinə iki zərbə endirilib. Bir neçə yüksək güclü raketin partlaması nəticəsində səs dalğası yaranıb və əraziyə sıx tüstü yayılıb.
Gecə saatlarında isə Zəvtər əl-Şərqiyyə və Meyfadun əraziləri arasındakı bölgə də hədəfə alınıb.
Zərbələr ABŞ vasitəçiliyi ilə Livan və İsrail arasında aparılan danışıqlara baxmayaraq baş verib. Danışıqlar iyun ayında əldə olunan çərçivə razılaşması əsasında İsrail qüvvələrinin işğal olunmuş Livan ərazilərindən çıxarılması və Livan ordusunun yerləşdirilməsini nəzərdə tutur.
Neft ucuzlaşıb. “Brent” markalı neftin qiyməti 60 sent və ya 0,7 faiz azalaraq bir barel üçün 87,24 dollara düşüb. ABŞ-nin “West Texas Intermediate” (WTI) markalı nefti isə 56 sent ucuzlaşaraq 81,67 dollara geriləyib.
Neft qiymətlərinin enməsinə İran və Qətər danışıqlarının Hörmüz boğazında vəziyyəti yaxşılaşdıra biləcəyi gözləntiləri təsir edib.
Böyük Britaniya Dəniz Ticarəti Əməliyyatları (UKMTO) agentliyi bildirib ki, səhər saatlarında Hörmüz boğazında tanker naməlum mərmi ilə vurulub. Zərbə nəticəsində başlayan yanğın daha sonra söndürülüb.
UKMTO əlavə edib ki, bütün heyət üzvləri təhlükəsizdir və hadisə nəticəsində ətraf mühitə hər hansı zərər dəyməyib.
ABŞ-İran gərginliyi fonunda Körfəz regionunun əsas su yollarında gəmi hərəkəti aşağı səviyyədə qalır. “Kpler” məlumatlarına görə, bazarlar İran və Oman arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı danışıqları izləyərkən, yük gəmilərinin keçidi 25 avqustla müqayisədə bir qədər artsa da, son 10 günün orta göstəricisindən aşağı olaraq qalır.
Qətərin Baş naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman Əl-Tani Hörmüz boğazı ilə bağlı gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda İran və ABŞ arasında diplomatik təmasları bərpa etmək üçün avqustun 27-də Tehrana səfər edəcək.
Qətər əsas vasitəçilərdən biri kimi çıxış edib və iyun ayında atəşkəs razılaşmasının əldə olunmasına kömək göstərib. Lakin danışıqlar dalana dirənib: İran strateji su yoluna nəzarət tələbində israr edir, Vaşinqton isə sanksiyalar vasitəsilə iqtisadi təzyiqi artırır.
Hörmüz boğazından neft daşımaları müharibədən əvvəlki gündəlik təxminən 20 milyon barreldən hazırda 5 milyon barrelə qədər kəskin azalıb.
Rusiyanın həftəsonu Ukraynaya endirdiyi zərbələr beynəlxalq reaksiyalara səbəb olub. Hücumlar zamanı Ukrayna–Polşa sərhədi yaxınlığında sərnişin...
İsveçdə mərkəz-sol blok müxalifət gərgin keçən seçkidə cüzi fərqlə önə keçib. Seçkinin nəticəsi ölkənin miqrasiya siyasətinə və ifrat sağ qüvvələrə...
Hörmüz boğazının bu il faktiki bağlanması enerji bazarlarında ciddi çətinliklər yaratdı. Çin isə təxminən on il idi ki, belə bir böhrana hazırlaşırdı.
“Ukrayna Dəmir Yolları” bildirib ki, sentyabrın 13-də Kiyev–Varşava qatarı Polşa sərhədi yaxınlığında vurulub. Xəsarət alan olmayıb. Dəmir yolu şəbəkəsinə hücumlar ikinci gündür davam edir.
Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları İdarəsinin məlumatına görə, sentyabrın 13-də Hörmüz boğazında gəmiyə hücum edilib. Hadisə Səudiyyə Ərəbistanının bir gün əvvəl mühüm neft kəmərini dayandırmasından sonra enerji təchizatı ilə bağlı narahatlıqları artırıb.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Şimali İrlandiyanın İrlandiya ilə birləşməsini görmək istədiyini bildirib. Onun Dublində səsləndirdiyi fikirlər Şimali İrlandiyadakı unionistlərin sərt reaksiyasına səbəb olub.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı bildirib ki, Hörmüz boğazında 101 ticarət gəmisinin marşrutu dəyişdirilib. Regionda yeni hücumlar və tədarüklə bağlı narahatlıqlar fonunda neft qiymətləri 2 faizdən çox artıb.
Səudiyyə Ərəbistanı dini turizmlə yanaşı, istirahət məqsədilə ölkəyə gələn xarici turistlər üçün də imkanlarını genişləndirir. Ər-Riyad, Əl-Ula və Dəriyyə tarixi məkanları və yeni turizm layihələri ilə getdikcə daha çox ziyarətçi cəlb edir.
İsveçdə mərkəz-sol blok müxalifət gərgin keçən seçkidə cüzi fərqlə önə keçib. Seçkinin nəticəsi ölkənin miqrasiya siyasətinə və ifrat sağ qüvvələrə münasibətinə təsir göstərə bilər.
Rusiyanın həftəsonu Ukraynaya endirdiyi zərbələr beynəlxalq reaksiyalara səbəb olub. Hücumlar zamanı Ukrayna–Polşa sərhədi yaxınlığında sərnişin qatarının lokomotivi pilotsuz uçuş aparatı (PUA) ilə vurulub. Ukrayna mülki və mühüm infrastruktura ziyan dəydiyini bildirib.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı bildirib ki, Hörmüz boğazında 101 ticarət gəmisinin marşrutu dəyişdirilib. Regionda yeni hücumlar və tədarüklə bağlı narahatlıqlar fonunda neft qiymətləri 2 faizdən çox artıb.
İndoneziyalı xilasedicilər pis hava şəraitinə baxmayaraq, Yava dənizində batan gəmidə olan 130 nəfərin axtarışını davam etdirirlər. Ölkənin axtarış-xilasetmə agentliyinin məlumatına görə, gəmidə ümumilikdə 243 nəfər olub.
Çin Xalq Respublikasının Sədri Si Cinpin bildirib ki, Çin BRICS ölkələri arasında iri dil modellərinin hazırlanması və tətbiqi sahəsində əməkdaşlığı gücləndirmək üçün açıq mənbə platformasının yaradılmasına rəhbərlik edəcək.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın