“Bosniya qəssabı” Ratko Mladiç 83 yaşında həbsxanada ölüb

“Bosniya qəssabı” Ratko Mladiç 83 yaşında həbsxanada ölüb
Bosniya serbləri ordusunun sabiq komandiri Ratko Mladiç Haaqada məhkəmə qarşısına çıxıb. Niderland, 3 iyun 2011-ci il.
Reuters

BMT rəsmisinin məlumatına görə, Bosniya serbləri ordusunun sabiq komandiri Ratko Mladiç 83 yaşında ölüb. O, 1995-ci ildə Srebrenitsada baş verən qətliamdakı roluna görə insanlıq əleyhinə cinayətlər və müharibə cinayətlərində təqsirli bilinərək ömürlük həbs cəzasına məhkum edilmişdi.

Mladiç keçmiş Yuqoslaviya üzrə Beynəlxalq Cinayət Tribunalı tərəfindən Bosniya müharibəsi zamanı törədilən cinayətlərə görə təqsirli bilinib.

O, soyqırımı, təqib, qətl və mülki əhalinin məcburi köçürülməsi də daxil olmaqla bir sıra cinayətlərdə məhkum edilib.

8 mindən çox bosniyalı müsəlmanın öldürüldüyü Srebrenitsa qətliamı İkinci Dünya müharibəsindən sonra Avropada baş verən ən ağır cinayətlərdən biri hesab olunur.

Srebrenitsa qətliamı Bosniya müharibəsinin ən faciəli hadisələrindən biri olub

Srebrenitsa qətliamı 1995-ci ilin iyulunda Bosniya serbləri qüvvələrinin BMT tərəfindən təhlükəsiz zona elan edilən Srebrenitsaya daxil olmasından sonra baş verib.

Hadisə zamanı minlərlə insan ailələrindən ayrılaraq öldürülüb. Onların bir hissəsi kütləvi məzarlıqlarda basdırılıb, bəzi cəsədlər isə cinayətin izlərini gizlətmək məqsədilə sonradan başqa ərazilərə köçürülüb.

Keçmiş Yuqoslaviya üzrə Beynəlxalq Cinayət Tribunalı Srebrenitsa qətliamını Bosniyalı müsəlmanları, xorvatları və digər qeyri-serbləri ərazidən çıxarmağa yönəlmiş etnik təmizləmə kampaniyasının bir hissəsi kimi qiymətləndirib.

“Bosniya qəssabı” məhkəmə qərarlarını qəbul etməyib

Mladiç müxalifləri tərəfindən “Bosniya qəssabı” adlandırılırdı. O, dəfələrlə tribunalın qərarlarını və legitimliyini tanımadığını bildirib.

2014-cü ildə keçirilən məhkəmə iclasında o, “Mən bu məhkəməni tanımıram” deyib.

2017-ci ildə ömürlük həbs cəzasına məhkum edildikdən sonra hökmü “yalan” adlandırıb və hakimləri ədalətsizlikdə ittiham edib.

Onun barəsində çıxarılan hökm 2021-ci ildə apellyasiya məhkəməsi tərəfindən qüvvədə saxlanılıb.

Bosniya müharibəsində rolu

1943-cü ildə anadan olan Ratko Mladiç 1992-ci ildə Serb Respublikası Ordusuna rəhbərlik etməyə başlayıb. Bundan əvvəl o, Yuqoslaviya Xalq Ordusunda xidmət edib.

Bosniya müharibəsi zamanı onun rəhbərlik etdiyi qüvvələr ölkə ərazisinin böyük hissəsinə nəzarət edib. Həmin qüvvələr mülki əhaliyə qarşı çoxsaylı hücumlarda ittiham olunub.

Təxminən dörd il davam edən Sarayevo mühasirəsi zamanı şəhərin artilleriya, tank və ağır silahlarla atəşə tutulması nəticəsində təxminən 10 min insan həlak olub.

Mladiçin illərlə gizlənməsi

Müharibə başa çatdıqdan sonra Mladiç beynəlxalq qurumlar tərəfindən axtarılan şəxslərdən biri olub.

O, illərlə Serbiyada gizlənib və 2011-ci ildə, təxminən 16 il axtarışdan sonra həbs edilib.

Həbs edilərkən Mladiçin səhhətinin yaxşı olmadığı və əvvəlki hərbi rəhbər obrazından fərqli olaraq fiziki cəhətdən zəiflədiyi bildirilirdi.

Bosniya serbləri ordusunun sabiq komandiri Ratko Mladiç. Haaqa, Niderland, 8 iyun 2021-ci il.
Reuters
Mladiçin adı hələ də mübahisə doğurur

Bosniya müharibəsində zərər çəkənlər və sağ qalanlar üçün Ratko Mladiç həmin dövrdə törədilən cinayətlərin simvolu olaraq qalır.

Bəzi serb millətçiləri isə onu hələ də müharibə dövrünün qəhrəmanı kimi qiymətləndirirlər.

Mladiçin ölümü səhhətinə görə azadlığa buraxılması ilə bağlı müraciətlərin də olduğu uzunmüddətli hüquqi proseslərdən sonra baş verib. 2026-cı ildə BMT həkimi onun ölümünün istənilən vaxt baş verə biləcəyini bildirib, lakin azadlığa buraxılması tələbi qəbul edilməyib.

Teqlər