Hava məkanı məhdudiyyətləri Mərkəzi Asiya ilə Rusiya arasında uçuşlara təsir edib
Mərkəzi Asiya ilə Rusiya arasında aviareyslər Rusiya hava məkanında tətbiq olunan məhdudiyyətlər fonunda pozulub. Bəzi təyyarələr istiqamətini...
İran Hörmüz boğazının açılması üçün müharibənin dayandırılmasını, ABŞ blokadasının və sanksiyaların ləğvini tələb edir. Vaşinqton Ağ Evin “Operation Economic Outcast” adlandırdığı əməliyyat çərçivəsində Tehrana qarşı iqtisadi təzyiqləri artırır.
İranın Ali Rəhbəri Müctəba Xamenei hökuməti ölkənin artan maliyyə təzyiqləri ilə üzləşdiyi bir vaxtda əhalinin qarşılaşdığı iqtisadi çətinliklərin həllinə diqqət yetirməyə çağırıb.
Bu çağırış onun sosial həmrəyliyin qorunması və ictimai əhval-ruhiyyəni zəiflədə biləcək açıqlamalardan çəkinilməsi ilə bağlı müraciətindən sonra səslənib. İran rəhbərliyi əhalinin dolanışıq problemlərini və qiymət artımını dəfələrlə əsas daxili narahatlıq mənbələri kimi qeyd edib.
İranın ali dini lideri rəsmiləri və ictimaiyyəti sosial həmrəyliyi qorumağa, ölkədəki parçalanmaları dərinləşdirə biləcək addımlardan və ritorikadan uzaq durmağa çağırıb.
O, bəyanatında “sosial həmrəyliyə xələl gətirən hər bir şeyə” qarşı tədbir görülməsini tələb edib və rəsmiləri “milli və ictimai ruhu zəiflədən ruhdan salıcı bəyanatlardan” çəkinməyə səsləyib.
Bu müraciət İranın ABŞ ilə qarşıdurma fonunda davamlı hərbi və iqtisadi təzyiqlərlə üzləşdiyi bir vaxta təsadüf edir.

Vaşinqton Tehranın beynəlxalq maliyyə sisteminə çıxışını məhdudlaşdırmaq cəhdlərini gücləndirdiyi bir vaxtda ABŞ Maliyyə Nazirliyi İranla əlaqəli bir fiziki şəxsə və Honkonqda yerləşən bir şirkətə sanksiya tətbiq edib.
Məhdudlaşdırıcı tədbirlər "Bank Melli İran"nın Dubay filialının baş meneceri Rza Məhəmməd Taidi və Honkonqda yerləşən "Kameng Trading Limited" şirkətinə qarşı yönəlib. Maliyyə Nazirliyi sözügedən şirkəti sanksiya altındakı İran qurumlarına vəsaitlərin beynəlxalq transferində köməklik göstərməkdə ittiham edir.
Vaşinqton, həmçinin "Banque Misr"in BƏƏ-dəki əməliyyatlarına məhdudiyyətlər tətbiq olunmasını təklif edib. İddia edilir ki, bu bank 2024-cü ilin yanvarından 2026-cı ilin iyununa qədər olan dövrdə İranın kölgə bankçılığı şəbəkələri ilə potensial əlaqəsi olan şirkətlər üçün təxminən 1,8 milyard dollar məbləğində əməliyyat həyata keçirib.
İran ABŞ Prezidenti Donald Trampın oğluna qarşı sui-qəsd planı ilə bağlı iddiaları rədd edib və bu ittihamları "uydurma təbliğat" adlandırıb. Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rezai İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunu bu iddiadan istifadə edərək Trampı aldatmağa və ona təzyiq göstərməyə çalışmaqda ittiham edib.
Rezainin açıqlaması İran dövlət televiziyasının Barron Trampın Nyu-Yorkdakı yaşayış yeri və hərəkət marşrutları barədə məlumatların yer aldığı süni intellektlə hazırlanmış video yayımlamasından sonra verilib. Video ABŞ prezidentinin kiçik oğluna qarşı təhdid kimi qiymətləndirilib.
İran ABŞ-ni yeni “İqtisadi Təcrid Əməliyyatı” çərçivəsində tətbiq etdiyi sanksiyalarla beynəlxalq hüququ pozmaqda ittiham edib. İran Xarici İşlər Nazirliyi bu tədbirləri iqtisadi terror adlandırıb və ölkələri sanksiyalara qoşulmamağa çağırıb.
Tehran rəsmiləri bildiriblər ki, ABŞ-nin kampaniyasına qoşulmaq müstəqil dövlətlərə qarşı təzyiqləri dəstəkləmək və qanuni ticarət əlaqələrini pozmaq deməkdir. Nazirlik Vaşinqtonu digər ölkələrə təsir göstərmək məqsədilə dolları təzyiq vasitəsinə çevirməkdə ittiham edib. Rəsmi Tehrandan bildirilib ki, Vaşinqtona cavab vermək üçün bütün imkanlardan istifadə ediləcək.
ABŞ avqustun 24-də İranın neft, gəmiçilik, aviasiya, qızıl, texnologiya və rəqəmsal aktiv sektorlarını hədəf alan “İqtisadi Təcrid Əməliyyatı” başlayıb. Vaşinqtondan bildirilir ki, kampaniyanın məqsədi Tehranın qlobal maliyyə sisteminə çıxışını məhdudlaşdırmaqdır.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə, Qəzza zolağında minlərlə xəstə hələ də təcili tibbi təxliyə gözləyir. ÜST-nin Baş direktoru Tedros Adhanom Qebreyesus bildirib ki, təşkilat ötən həftə Qəzzadan 19-u uşaq olmaqla 106 xəstənin təxliyəsinə dəstək verib.
Xəstələr Rəfah və Kerem Şalom keçidlərindən çıxarılıblar. Onlar 32 müşayiətçi ilə birlikdə təxliyə olunublar. 2023-cü ilin oktyabrından indiyədək Qəzzadan xaricdə müalicə almaq üçün 13 mindən çox xəstə və minlərlə müşayiətçi təxliyə olunub.
Qebreyesus xəstələrin vaxtında tibbi yardım alması üçün bir neçə keçid vasitəsilə davamlı çıxışın təmin edilməsinə çağırış edib. ÜST rəhbəri davam edən humanitar böhran fonunda Qəzzada çox sayda insanın hələ də təcili tibbi yardıma ehtiyac duyduğunu bildirib.
Çin Vaşinqton və Tehran arasında gərginliyi azaltmağın yeganə real yolunun dialoq və diplomatik danışıqlar olduğunu bildirib. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Lin Czian Pekinin İrana qarşı qanunsuz hesab etdiyi birtərəfli sanksiyalara qarşı çıxdığını deyib.
XİN rəsmisinin açıqlaması ABŞ Prezidenti Donald Trampın Tehranla əlaqələrinə görə Çin banklarına sanksiya tətbiq edə biləcəklərini bildirməsindən sonra verilib. Ağ Ev bəyan edib ki, ABŞ-nin "İqtisadi Təcrid Əməliyyatı" (Operation Economic Outcast) çərçivəsində İrana qarşı iqtisadi təzyiqləri artırdığı bir vaxtda Tehranla birbaşa danışıqlar dalana dirənib.
Vaşinqton bu kampaniyaya fevralın 28-də başlayan ABŞ-İran müharibəsindən sonra start verib. Gərginliyin artması Çin Xalq Respublikasının Sədri Si Cinpinin ABŞ-yə planlaşdırılan qarşılıqlı səfəri ərəfəsinə təsadüf edir.
İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ-nin yeni sanksiya kampaniyasını pisləyib. Bildirilib ki, bu tədbirləri həyata keçirən ölkələr terrora şərik olmaqda ittiham oluna bilər.
Nazirlik qeyd edib ki, sanksiyalar BMT Nizamnaməsini pozur. Bu, ABŞ, İsrail və İran arasında hərbi qarşıdurmanın davamı hesab olunur.
İran rəsmiləri həmçinin bildirib ki, bu tədbirlər milyonlarla mülki şəxsin sağlamlığı və yaşayışına təhlükə yarada bilər. Tehran beynəlxalq ictimaiyyəti lazımi reaksiya verməməkdə ittiham edib.
İran ABŞ və İsrailin birgə təzyiqlərinə qarşı özünümüdafiə etmək üçün bütün mümkün vasitələrdən istifadə edəcəyini bildirib.
İran xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi ABŞ Prezidenti Donald Trampı şizofren adlandırıb. Bu açıqlama Ağ Ev rəhbərinin Hörmüz boğazının ABŞ ərazisi olduğunu iddia etməsindən sonra verilib.
Qəribabadi Trampın “Truth Social” platformasındakı paylaşımını “X” sosial şəbəkəsində yenidən paylaşaraq yazıb:
“Şizofreniya düşüncə pozuntuları və reallığın təhrif edilərək qavranılması ilə müşayiət olunan mürəkkəb və ağır psixi pozuntudur. Onun ən geniş yayılmış simptomları arasında hallüsinasiyalar və sayıqlamalar var. Psixoloqlar belə xəstələrin 24 saat nəzarət altında saxlanılmasını və müalicə almasını tövsiyə edirlər”.
Livanın dövlət xəbər agentliyinin məlumatına görə, İsrail qüvvələri Livanın cənubunda bir neçə əraziyə artilleriya və pulemyot atəşi ilə zərbələr endiriblər. Hücumlar Hula şəhəri və Vadi əl-Saluki bölgəsini hədəfə alıb. İlkin məlumata görə, ölən və yaralananlar, eləcə də dağıntılar barədə məlumat yoxdur.
Hücumlar İsrailin cənub bölgələrində hava zərbələri, artilleriya atəşi və quru əməliyyatları daxil olmaqla, əməliyyatları gücləndirməsindən bir gün sonra baş verib. İsrail martın 2-də yeni hücuma başladıqdan sonra Livanda hərbi əməliyyatlarını davam etdirir.
Livan və İsrail iyunun 26-da ABŞ vasitəçiliyi ilə İsrail qüvvələrinin tədricən geri çəkilməsini və Livan ordusunun yerləşdirilməsini nəzərdə tutan çərçivə razılaşmasına nail olublar. Razılaşmanın icrası ilə bağlı danışıqlar davam etsə də, İsrailin Livanın cənubuna hücumları davam edir.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi bildirib ki, Vaşinqton “təzyiqin nəticə vermədiyini” qəbul edərsə, ABŞ ilə diplomatik danışıqlar yenidən başlaya bilər.
Əraqçi “X” sosial şəbəkəsindəki paylaşımında ABŞ-ni etimad yaratmağa, hörmətlə danışmağa, İranın hüquqlarını tanımağa və öhdəliklərinə əməl etməyə çağırıb.
O, həmçinin Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman Əl-Tani ilə “yaradıcı müzakirələr” apardığını bildirib.
Münaqişə fevralın 28-də ABŞ və İsrailin İrana qarşı birgə hərbi əməliyyat keçirməsi ilə başlayıb. ABŞ Prezidenti Donald Tramp əvvəlcə müharibənin 4-5 həftə davam edəcəyini desə də, döyüşlər altı aydır davam edir və tərəflərdən heç biri üstünlük əldə etməyib.
Müharibə qlobal enerji bazarlarına təsir göstərib, neft qiymətlərinin artmasına və iqtisadi artımın zəifləməsinə səbəb olub. İranın hava hücumundan müdafiə və raket sistemləri zərər görüb, bir sıra yüksək vəzifəli şəxslər öldürülüb. ABŞ ordusu da itkilərlə üzləşib, “Patriot” ehtiyatları təzyiq altındadır.
Münaqişə hər iki ölkədə iqtisadi çətinlikləri artırıb. ABŞ-də müharibənin maliyyə yükü, İranda isə sanksiyaların təsiri müzakirə olunur. Döyüşlərin nə vaxt başa çatacağı hələ də məlum deyil.
Ağ Evin mətbuat katibi Kerolayn Livitt bildirib ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı bütün variantları nəzərdən keçirir.
Livitt “Fox News”a müsahibəsində ABŞ-nin “Operation Epic Fury” hərbi əməliyyatından “Operation Economic Outcast” iqtisadi təzyiq kampaniyasına keçdiyini bildirib.
O qeyd edib ki, hazırda İranla heç bir danışıqlar aparılmır. Livittin sözlərinə görə, İran ciddi danışıqlara başlamayana qədər iqtisadi təzyiq davam edəcək.
Rusiyanın TASS xəbər agentliyi anonim mənbəyə istinadən xəbər verir ki, ABŞ nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cared Kuşner həftəsonu əvvəlcə Rusiyaya, daha sonra Ukraynaya səfər edəcəklər. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski də ABŞ elçilərinin hər iki ölkənin paytaxtına səfər edəcəyini bildirib.
Üç yüksəkvəzifəli iranlı mənbənin sözlərinə görə, ABŞ-nin neft blokadası və sanksiyalar vasitəsilə İran iqtisadiyyatına təzyiq göstərmək səyləri Tehran üçün getdikcə daha çətin vəziyyət yaradır. Vaşinqton gələcək danışıqlarda güzəştlər əldə etmək məqsədilə təzyiqləri artırır.
Günə AnewZ-un səhər xülasəsi ilə məlumatlı başlayın. Sentyabrın 4-ü üçün hazırladığımız icmalda gündəmin əsas xəbərləri və diqqətçəkən son hadisələr yer alır.
Günə AnewZ-un səhər xülasəsi ilə məlumatlı başlayın. Sentyabrın 3-ü üçün hazırladığımız icmalda gündəmin əsas xəbərləri və diqqətçəkən son hadisələr yer alır.
Rusiya şirkəti “Rosatom” və “Qazaxıstan Atom Elektrik Stansiyaları” şirkəti Balxaş Atom Elektrik Stansiyasında iki enerji blokunun tikintisi ilə bağlı müqavilə imzalayıb. Stansiyanın ümumi gücü 2,4 giqavat olacaq.
ABŞ ölkənin 250 illik yubileyi münasibətilə Prezident Donald Trampın portreti olan xüsusi 1 dollarlıq sikkə buraxır.
Almaniyanın avtomobil istehsalçısı “Volkswagen”in Müşahidə Şurası 2030-cu ilədək 100 min iş yerinin ixtisarını nəzərdə tutan genişmiqyaslı yenidənqurma planını təsdiqləyib. Şirkət bu addımı satışların zəifləməsi, mənfəətin azalması və qlobal rəqabətin güclənməsi fonunda atır.
Naurunun etirazına baxmayaraq, Sakit Okean adaları ölkələrinin liderləri Çinin raket sınağı ilə bağlı narahatlıqları ifadə ediblər. Sakit Okean Adaları Forumunun illik sammitində liderlər Çinin regionda keçirdiyi raket sınağı ilə bağlı narahatlıqlarını bildiriblər.
“Saudel” tayfunu Çinin cənubundakı Fucien və Quandun əyalətlərində genişmiqyaslı daşqınlara səbəb olub. Daşqın avtomobilləri aparıb və üçmərtəbəli binanın uçması ilə nəticələnib.
Günə AnewZ-un səhər xülasəsi ilə məlumatlı başlayın. Sentyabrın 4-ü üçün hazırladığımız icmalda gündəmin əsas xəbərləri və diqqətçəkən son hadisələr yer alır.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın