ABŞ-nin İrana iqtisadi təzyiqləri artırması fonunda Pakistan ehtiyatlı mövqe tutur

ABŞ-nin İrana iqtisadi təzyiqləri artırması fonunda Pakistan ehtiyatlı mövqe tutur
Şəkildə Pakistan bayrağı, valyuta və şəhər mənzərəsi əks olunub.
Photo illustration: AI-generated with ChatGPT/OpenAI

ABŞ-nin İrana qarşı iqtisadi təzyiqləri artırdığı bir vaxtda Pakistan ehtiyatlı mövqe tutur. İslamabad bir tərəfdən ticarət əlaqələrini genişləndirdiyi qonşusu İranla münasibətləri qorumağa çalışır, digər tərəfdən isə beynəlxalq maliyyə sisteminə çıxışla bağlı risklərlə üzləşir.

Vaşinqtonun avqustun 24-də başladığı “İqtisadi Təcrid Əməliyyatı”ndan sonra təzyiqlər daha da artıb. Kampaniya İranın beynəlxalq maliyyə əlaqələrini məhdudlaşdırmaq və Tehranla əməkdaşlıq edən xarici şirkətlərə qarşı ikincidərəcəli sanksiya riskini artırmaq məqsədi daşıyır.

ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessent bildirib ki, İranla iqtisadi əlaqələri davam etdirən ölkələr və şirkətlər bunun nəticələri ilə üzləşə bilər. Sanksiyalar gəmiçilik, aviasiya, texnologiya, qızıl və rəqəmsal aktivlər daxil olmaqla müxtəlif sahələri əhatə edir.

Pakistan İranla ticarətin beynəlxalq hüquqa uyğun olduğunu bildirir

ABŞ-nin yeni tədbirlərindən bir neçə həftə əvvəl Pakistan və İran iqtisadi əlaqələri genişləndirmək və illik ticarət həcmini 10 milyard dollara çatdırmaq barədə razılığa gəliblər.

İslamabadda keçirilən 10-cu Birgə Ticarət Komitəsinin iclasında tərəflər barter ticarətinin artırılması, sərhəd bazarlarının aktivləşdirilməsi, gömrük və nəqliyyat əlaqələrinin yaxşılaşdırılması, eləcə də azad ticarət sazişi ilə bağlı danışıqların davam etdirilməsi barədə razılaşıblar.

Pakistan Xarici İşlər Nazirliyi bildirib ki, İranla ticarət beynəlxalq hüquqa və ikitərəfli razılaşmalara uyğundur.

“Pakistan beynəlxalq hüquqa və İranla ticarət razılaşmalarına əməl edir”, — deyə nazirliyin sözçüsü Tahir Əndrabi bildirib.

O qeyd edib ki, iqtisadi məsələlərin ABŞ və İran arasındakı qarşıdurmanın daha geniş həlli çərçivəsində nizamlanacağına ümid edirlər.

Pakistan vasitəçilik kanalını açıq saxlayır

İslamabad diplomatik səyləri davam etdirir.

Pakistan ordusunun rəhbəri feldmarşal Asim Munir avqustun 24-də daxili işlər naziri Möhsin Naqvi ilə birlikdə Tehrana səfər edib. Onlar İran Prezidenti, parlament sədri, xarici işlər naziri və yüksəkvəzifəli təhlükəsizlik rəsmiləri ilə görüşüblər.

Pakistan Xarici İşlər Nazirliyi Munirin ABŞ Prezidenti Donald Trampın nümayəndəsi kimi Tehrana getdiyi barədə xəbərləri rədd edib.

Əndrabi bildirib ki, səfər Pakistanın öz vasitəçilik təşəbbüsünün bir hissəsidir. Məqsəd regionda gərginliyi azaltmaq, hərbi qarşıdurmaya son qoymaq və danışıqlar yolu ilə həll imkanlarını araşdırmaqdır.

Hörmüz boğazı əlavə risk yaradır

Pakistan üçün risklər yalnız İranla ticarətlə məhdudlaşmır.

İslamabad qlobal enerji daşımaları üçün mühüm əhəmiyyət daşıyan Hörmüz boğazının yenidən açılması istiqamətində də səylər göstərir.

Pakistan rəsmiləri bildirirlər ki, bu istiqamətdə yeni təşəbbüslər Asim Munirin Tehran səfərindən sonra başlayıb. Lakin son qərarın ABŞ və İrandan asılı olduğu qeyd edilir.

Pakistan üçün əsas məsələ yalnız sanksiyalar və ticarət deyil. İslamabad həm İranla inkişaf edən iqtisadi əlaqələri qorumağa, həm qlobal maliyyə sisteminə çıxışı saxlamağa, həm də qarşıdurmanın həlli üçün diplomatik kanalları açıq tutmağa çalışır.

Vaşinqtonun İranın iqtisadi şəbəkələrinə qarşı təzyiqləri artdıqca Pakistanın hərəkət imkanları daha da məhdudlaşır.

Teqlər