1 sentyabr 2026, 09:14
Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının liderləri təşkilatın yaradılmasının 25-ci ildönümü fonunda ticarət, investisiya və nəqliyyat məsələlərinə həsr olunan sammit üçün Bişkekdə bir araya gəliblər.
Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarovun sədrliyi ilə Bişkekdə keçirilən ŞƏT sammitində liderlər İrana qarşı hücumları pisləyiblər. Sammit təşkilatın 25 illiyinə həsr olunub.
ŞƏT bildirib ki, “İran İslam Respublikasının ərazisinə endirilən hərbi zərbələri” pisləyir. Təşkilat qeyd edib ki, bu hücumlar nəticəsində çoxsaylı mülki itkilər baş verib və İran iqtisadiyyatına zərər dəyib.
Sammit çərçivəsində liderlər Bişkek Bəyannaməsini və təxminən 27 digər sazişi qəbul ediblər.
Bəyannamədə 10 üzv ölkənin beynəlxalq hüquqa və BMT Nizamnaməsinə sadiqliyi təsdiqlənib. Sənəddə beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyin qorunmasında, eləcə də dayanıqlı inkişafın təşviqində BMT-nin rolunun gücləndirilməsinə çağırılıb.
Sənəd, həmçinin üzv ölkələrin daha ədalətli və inklüziv çoxqütblü dünya nizamını dəstəklədiyini təsdiqləyib. Bəyannamədə qlobal idarəetmə sistemində islahatların həyata keçirilməsinə və dövlətlərin qərarvermə prosesində daha bərabər rol almasına çağırış edilib.
Qəbul edilən digər sazişlər narkotiklərlə mübarizə, informasiya təhlükəsizliyi üzrə əməkdaşlıq, liman və logistika yol xəritəsi, “Yaşıl Texnologiyalar Dəhlizi” və süni intellekt üzrə çərçivəni əhatə edib.
ŞƏT 10 üzv dövlətdən ibarətdir: Belarus, Çin, Hindistan, İran, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Pakistan, Rusiya, Tacikistan və Özbəkistan.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Bişkekdə keçirilən “ŞƏT plyus” formatında görüşdə bildirib ki, Cənubi Qafqaz sülh zonasına çevrilir.
“Bir ildən bir qədər əvvəl Azərbaycan və Ermənistan sülh sazişinin mətnini ilkin olaraq paraflamaqla 30 ildən çox davam edən münaqişəyə son qoyub”, – Əliyev bildirib.
Onun sözlərinə görə, uzun illər münaqişə zonası olan Cənubi Qafqaz hazırda sülh zonasına çevrilir.
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan “ŞƏT plyus” formatında keçirilən görüşdə çıxışı zamanı regional əlaqələrin normallaşdırılması istiqamətində səylərdən danışıb. O bildirib ki, Ermənistan Azərbaycan və Türkiyə ilə dövlətlərarası münasibətlərin qurulması istiqamətində irəliləyiş əldə edib.
Paşinyan qeyd edib ki, Ermənistanla Azərbaycan arasında imzalanacaq sülh sazişi nəqliyyat əlaqələrinin bərpası və regional bağlantıların gücləndirilməsi üçün imkanlar yaradacaq.
O əlavə edib ki, Ermənistan həm Azərbaycan, həm də Türkiyə ilə kommunikasiya xətlərinin açılması istiqamətində fəaliyyət göstərir. Bu çərçivədə Xəzər regionunu Aralıq dənizi ilə, Fars körfəzini isə Qara dənizlə birləşdirə biləcək yeni nəqliyyat dəhlizlərinin yaradılmasını nəzərdə tutan TRIPP layihəsi də müzakirə olunur.
Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı təhlükəsiz enerji təchizatının təmin edilməsi və etibarlı nəqliyyat dəhlizlərinin yaradılması baxımından mühüm platforma ola bilər, – deyə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan bildirib. O, təşkilatı yüksələn ulduz adlandırıb.
Ərdoğan əlavə edib ki, iqlim dəyişikliyi, qeyri-qanuni miqrasiya, terrorizm, transmilli cinayətkarlıq və ərzaq təhlükəsizliyi bir çox ölkə üçün ciddi təhdidlər yaradır.
“Türkiyə bütün dünyada iqlim dəyişikliyinin mənfi təsirlərinə qarşı mübarizədə üzərinə düşən məsuliyyəti yerinə yetirməyə sadiqdir”, – deyə o bildirib.
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Bişkekdə keçirilən Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının sammitində çıxışı zamanı bildirib ki, təşkilatın formatı Türkiyənin regional xarici siyasət məqsədlərinə uyğundur.
“Biz Yaxın Şərq və Asiya-Sakit okean regionlarını vahid platformada birləşdirən təşkilatı Birləşmiş Millətlər Təşkilatını tamamlayan qurum kimi qiymətləndiririk. Hər şeydən əvvəl, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı regional sahibliyə əsaslanan və regional xarici siyasət yanaşmamızla uyğun gələn struktura malikdir”, – deyə Ərdoğan bildirib.
Bişkekdə keçirilən Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının sammitində çıxış edən İran Prezidenti Məsud Pezeşkian bildirib ki, dünya beynəlxalq nizamın əsaslarının zəifləməsi prosesi ilə üzləşir.
“Bu gün biz beynəlxalq nizamın qurulduğu təməllərin eroziyası ilə qarşılaşırıq”, – deyə Pezeşkian ABŞ və İsrailin İrana qarşı hücumlarını, o cümlədən keçmiş ali lider Əli Xameneinin öldürülməsini qeyd edərək bildirib.
“Əgər bu cür addımlar beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən təsirli cavabla qarşılanmasa, gələcəkdə hansı dövlət güc tətbiqinə qarşı öz suverenliyinin və təhlükəsizliyinin qorunacağına əmin ola bilər?” – deyə İran Prezidenti sual edib.
O əlavə edib ki, dünyada siyasi, iqtisadi və texnoloji güc balansı dərin dəyişikliklərdən keçir və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı kimi qurumlar bu reallığı nəzərə almaq üçün islahatlar aparmalıdır.
Bişkekdə keçirilən Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının sammitində çıxış edən Tacikistan Prezidenti Emoməli Rəhmon bildirib ki, son proseslər dünyanın çoxqütblü beynəlxalq nizama doğru irəlilədiyini göstərir.
“Siyasi təsir mərkəzlərinin çoxluğu beynəlxalq arenada siyasi plüralizmin inkişafı üçün mühüm şərtdir”, – deyə Rəhmon qeyd edib.
Bişkekdə keçirilən Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının sammitində çıxış edən Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev bildirib ki, ölkələr Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə nail olmaq üçün regional təşkilatların imkanlarından daha fəal istifadə etməlidirlər.
“Bir regionda uğurla tətbiq olunan həllər digər regionlarda naməlum olaraq qala bilər. Mən təbii ehtiyatların idarə olunması, rəqəmsal xidmətlər və səhiyyə sahələrində regionlararası layihələr üzrə açıq bankın yaradılmasını təklif edirəm”, – deyə Mirziyoyev bildirib.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Qırğızıstanın paytaxtı Bişkekdə keçirilən ŞƏT sammiti çərçivəsində bir sıra dövlət və hökumət başçıları ilə görüşüb.
Prezident Əliyev “X” platformasında paylaşdığı fotoda görüşlərdən görüntüləri təqdim edib. Fotoda onun bir neçə liderlə görüşərək əl sıxdığı əks olunub.
Bişkekdə keçirilən Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının sammitində çıxış edən Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov bildirib ki, təşkilat son 25 il ərzində sərhəddə etimad quruculuğu mexanizmindən nüfuzlu beynəlxalq quruma çevrilib.
Japarov təşkilatın artan qlobal rolunu vurğulayaraq qeyd edib ki, üzv dövlətlər dünya əhalisinin 40 faizindən çoxunu və qlobal ÜDM-in təxminən dörddəbirini təşkil edir.
O bildirib ki, Qırğızıstanın sədrliyi davamlı sülh, inkişaf və rifah prinsiplərinə əsaslanır.
Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi Hikmət Hacıyev Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryanla iki ölkə arasında sülh gündəliyini müzakirə etmək üçün görüş keçirib.
Hacıyev “X” platformasında bildirib ki, danışıqlar Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın Bişkekdə keçirilən görüşündən sonra baş tutub. Liderlər Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh prosesi və münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində atılan addımları müzakirə ediblər.
Son müzakirələr Bakı və İrəvanın uzun illər davam edən Qarabağ münaqişəsindən sonra davamlı sülh sazişinə doğru əldə olunan irəliləyişləri inkişaf etdirməyə çalışdığı bir vaxtda keçirilir.
Tərəflər arasında həllini gözləyən məsələlər sırasına sərhədlərin müəyyənləşdirilməsi və diplomatik münasibətlərin qurulması daxildir.
Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov Bişkekdə keçirilən ŞƏT sammitinin iclasından əvvəl Rusiya Prezidenti Vladimir Putini, Çin Xalq Respublikasının Sədri Si Cinpini, Hindistanın Baş naziri Narendra Modini, Qazaxıstan Prezidenti Qasım-Jomart Tokayevi, Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenkonu, İran Prezidenti Məsud Pezeşkianı və Tacikistan Prezidenti Emoməli Rəhmonu qarşılayıb.
Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Baş katibi Nurlan Yermekbayev və üzv ölkələrin liderləri, o cümlədən Si Cinpin, Vladimir Putin, Narendra Modi və Məsud Pezeşkian Qırğızıstanın paytaxtı Bişkekdə keçirilən ŞƏT sammitinin iclasından əvvəl kollektiv foto çəkdiriblər.
Qırğızıstanın paytaxtı Bişkekdə keçirilən Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının sammitində çıxış edən İran Prezidenti Məsud Pezeşkian bildirib ki, ABŞ iyun ayında əldə olunmuş aralıq razılaşma üzrə öhdəliklərini yerinə yetirəcəyi təqdirdə, Tehran dərhal qarşılıqlı addım atmağa hazırdır.
Çin, Rusiya, Hindistan və Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının digər üzv ölkələrinin liderləri təşkilatın 25 illik yubiley sammitində iştirak etmək üçün Bişkekdə bir araya gəliblər. Görüşdə iqtisadi əməkdaşlıq, ticarət, investisiya və regional əlaqələrin inkişafı əsas müzakirə mövzuları sırasındadır.
Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarovun sədrliyi ilə keçirilən sammitin Bişkek Bəyannaməsinin qəbul edilməsi ilə yekunlaşacağı gözlənilir.
Mərkəzi Asiya ilə Rusiya arasında aviareyslər Rusiya hava məkanında tətbiq olunan məhdudiyyətlər fonunda pozulub. Bəzi təyyarələr istiqamətini...
Bakıda keçirilən 4-cü Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransının ikinci və son günü beynəlxalq əməkdaşlıq, yeni texnologiyalar və milli imkanların...
“Bir vaxtlar Yaxın Şərqdə” filmi Çin kinoteatrlarında böyük tamaşaçı auditoriyası toplayıb və bunun səbəbi var.
Rusiyanın TASS xəbər agentliyi anonim mənbəyə istinadən xəbər verir ki, ABŞ nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cared Kuşner həftəsonu əvvəlcə Rusiyaya, daha sonra Ukraynaya səfər edəcəklər. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski də ABŞ elçilərinin hər iki ölkənin paytaxtına səfər edəcəyini bildirib.
Üç yüksəkvəzifəli iranlı mənbənin sözlərinə görə, ABŞ-nin neft blokadası və sanksiyalar vasitəsilə İran iqtisadiyyatına təzyiq göstərmək səyləri Tehran üçün getdikcə daha çətin vəziyyət yaradır. Vaşinqton gələcək danışıqlarda güzəştlər əldə etmək məqsədilə təzyiqləri artırır.
Günə AnewZ-un səhər xülasəsi ilə məlumatlı başlayın. Sentyabrın 4-ü üçün hazırladığımız icmalda gündəmin əsas xəbərləri və diqqətçəkən son hadisələr yer alır.
Almaniyanın avtomobil istehsalçısı “Volkswagen”in Müşahidə Şurası 2030-cu ilədək 100 min iş yerinin ixtisarını nəzərdə tutan genişmiqyaslı yenidənqurma planını təsdiqləyib. Şirkət bu addımı satışların zəifləməsi, mənfəətin azalması və qlobal rəqabətin güclənməsi fonunda atır.
Rusiya şirkəti “Rosatom” və “Qazaxıstan Atom Elektrik Stansiyaları” şirkəti Balxaş Atom Elektrik Stansiyasında iki enerji blokunun tikintisi ilə bağlı müqavilə imzalayıb. Stansiyanın ümumi gücü 2,4 giqavat olacaq.
ABŞ ölkənin 250 illik yubileyi münasibətilə Prezident Donald Trampın portreti olan xüsusi 1 dollarlıq sikkə buraxır.
Almaniyanın avtomobil istehsalçısı “Volkswagen”in Müşahidə Şurası 2030-cu ilədək 100 min iş yerinin ixtisarını nəzərdə tutan genişmiqyaslı yenidənqurma planını təsdiqləyib. Şirkət bu addımı satışların zəifləməsi, mənfəətin azalması və qlobal rəqabətin güclənməsi fonunda atır.
Naurunun etirazına baxmayaraq, Sakit Okean adaları ölkələrinin liderləri Çinin raket sınağı ilə bağlı narahatlıqları ifadə ediblər. Sakit Okean Adaları Forumunun illik sammitində liderlər Çinin regionda keçirdiyi raket sınağı ilə bağlı narahatlıqlarını bildiriblər.
“Saudel” tayfunu Çinin cənubundakı Fucien və Quandun əyalətlərində genişmiqyaslı daşqınlara səbəb olub. Daşqın avtomobilləri aparıb və üçmərtəbəli binanın uçması ilə nəticələnib.
Günə AnewZ-un səhər xülasəsi ilə məlumatlı başlayın. Sentyabrın 4-ü üçün hazırladığımız icmalda gündəmin əsas xəbərləri və diqqətçəkən son hadisələr yer alır.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın