Nepalda daşqından 9 gün sonra tuneldən iki nəfər xilas edilib

Nepalda dağıdıcı daşqınlardan doqquz gün sonra iki nəfər tuneldən sağ çıxarılıb. Xilasedicilər digər itkin düşən şəxslərin axtarışlarını davam etdirirlər.

Nepal Elektrik İdarəsinin İdarə Heyətinin üzvü Amşu Kiran Şahi həftənin əvvəlində jurnalistlərə bildirib ki, xilasetmə işləri dörd su elektrik stansiyası layihəsinə yönəldilib. Onun sözlərinə görə, tunellərdə hava olduğu üçün həmin ərazilərdə sağ qalanları tapmaq ehtimalı daha yüksəkdir. Daşqından sonra bir neçə stansiyanın girişləri böyük həcmdə palçıq, qaya və dağıntılar altında qalıb.

Nepalın Milli Fəlakət Riskinin Azaldılması və İdarə Edilməsi İdarəsinin rəhbəri Dharma Rac Upretinin sözlərinə görə, daşqınlar əmlaka, evlərə və infrastruktura ən azı 387,5 milyard Nepal rupisi (2,56 milyard dollar) məbləğində ziyan vurub.

Nepal hökuməti növbəti dörd ay ərzində yolların və müvəqqəti sığınacaqların bərpası, eləcə də içməli su və elektrik enerjisi təminatının yenidən qurulması üçün təxminən 52,6 milyon dollara ehtiyac olduğunu qeyd edib.

Upreti bildirib ki, bu rəqəm dövlət qurumları və idarələri ilə birgə hazırlanmış ilkin qiymətləndirmədir. Onun sözlərinə görə, yaxın vaxtlarda daha ətraflı hesabat açıqlanacaq.

Ölkə eyni zamanda fəlakətdən ən çox zərər çəkmiş ərazilərdə 20 min evin yenidən tikilməsini planlaşdırır.

Sağ qalanların axtarışları davam edir

Avqustun 26-da buzlaq parçalarının çökməsi nəticəsində Trişuli çayına buz, qaya və palçıq axını baş verib. Fəlakət nəticəsində 1200-dən çox insan həlak olub. Minlərlə insan, o cümlədən tunellərdə sığınacaq taparaq sağ qalmaq ehtimalı olan işçilər itkin düşmüş hesab olunurlar.

Rəsmilərin hesablamalarına görə, itkin düşən təxminən 900 nəfər fəlakət zonasındakı altı su-elektrik stansiyası ilə əlaqəli olub. Həmin obyektlərdən ən azı üçü tikinti mərhələsində idi.

Xilasedicilər tunel sxemlərindən istifadə edir

Dağıntıların miqyası axtarış-xilasetmə işlərini çətinləşdirib. Səlahiyyətlilərin hesablamalarına görə, vadi boyunca təxminən 2,2 milyon ton palçıq və dağıntı toplanıb. Bu isə ərazinin relyefini dəyişdirib və tunellərin girişlərini bağlayıb.

“Çilime” su-elektrik stansiyasında mühəndislər və xilasedicilər 500-dən çox iştirakçının olduğu “WhatsApp” qrupu vasitəsilə tunellərin sxemlərini və texniki məlumatları paylaşırlar.

“Çilime”də hələlik sağ qalan aşkar edilməyib. Lakin Nepalın Müstəqil Enerji İstehsalçıları Assosiasiyası həmin ərazidə bir neçə nəfərin köməksiz vəziyyətdə qala biləcəyini bildirib.

“Rasuvaqadhi” su elektrik stansiyasında isə xilasedicilər tunel bağlanmazdan əvvəl təxminən 250 metr irəliləyə biliblər. Rəsmilər onlarla insanın qida və su ehtiyatları ola biləcək bir kamerada qapalı qalması ehtimalını nəzərdən keçirirlər.

Zamana qarşı xilasetmə əməliyyatı

Xilasedicilər girişin dağıntılar altında qalmasından təxminən altı gün sonra “Yuxarı Trişuli 3A” su-elektrik stansiyası layihəsinin tunellərində də axtarışlara başlayıblar.

Xilas edilən işçilər daşqının bir neçə dəqiqə ərzində baş verdiyini, binaların, avadanlıqların və vadinin böyük hissəsinin sel suları altında qaldığını bildiriblər.

Fəlakət Nepalın elektrik enerjisi istehsalı gücünün təxminən 10 faizini də sıradan çıxarıb. Bu isə ölkənin qarşısında duran yenidənqurma işlərinin miqyasını göstərir.

Sığorta şirkətləri böyük itkilərlə üzləşə bilər

Nepalın aparıcı sığorta şirkətlərindən biri olan “Oriental Insurance Company Nepal” kommersiya sığorta şirkətlərinin itkilərinin 132,3 milyon ABŞ dollarını (20 milyard Nepal rupisini) keçə biləcəyini bildirib. Şirkətin məlumatına görə, ödəniş tələblərinin əsas hissəsi hidroenergetika layihələri ilə bağlıdır.

Şirkətin baş direktoru Toton Çakraborti bildirib ki, fəlakətdən təsirlənən ərazidə 11 hidroenergetika layihəsi yerləşir. Onların bir qismi kommersiya sığortası ilə əhatə olunur.

Yeni Dehlidə yerləşən Hindistan sığorta şirkətinin törəmə qurumu olan “Oriental Insurance Nepal” regionun aparıcı sığorta şirkətlərindən biri hesab edilir.

Çakrabortinin sözlərinə görə, ən böyük zərər çay hövzəsi boyunca yerləşən hidroenergetika obyektlərinə dəyib. Bir çox hallarda layihələrə aparan yollar və yerüstü infrastruktur sıradan çıxıb.

“Rasuvaqadhi”, “Yuxarı Trişuli-3A”, “Çilime” və “Deviqat” hidroenergetika layihələri birbaşa zərər görüb. Daha beş obyekt üzrə qiymətləndirmə işləri davam etdirilir.

Teqlər

Nepal daşqın Axtarış-xilasetmə su-elektrik stansiyası Trişuli çayı