Almaniyanın ifrat sağçı AfD partiyası əyalət seçkisində tarixi qələbə qazanıb

Almaniyanın ifrat sağçı Almaniya üçün Alternativ (AfD) partiyası Saksoniya-Anhaltda tarixi qələbə qazanaraq əyalətin ən güclü siyasi qüvvəsinə çevrilib. Beləliklə, partiya regional hökumət qurmağa əvvəlkindən daha da yaxınlaşıb.

İlkin nəticələrə görə, AfD səslərin təxminən 44,4 faizini qazanıb.

Tarixi nəticəyə baxmayaraq, partiyanın təkbaşına hökumət qurmaq üçün kifayət qədər mandat əldə edəcəyi gözlənilmir. Almaniyanın əsas siyasi partiyaları AfD ilə koalisiya qurmaqdan imtina etdiyindən, seçkidən sonra mürəkkəb danışıqlar və uzunmüddətli siyasi qeyri-müəyyənlik yarana bilər.

“Biz tarix yazdıq”

AfD-nin aparıcı namizədi, 35 yaşlı Ulrix Ziqmund nəticəni partiyası üçün “dönüş nöqtəsi” adlandırıb.

“Biz bu ölkədə tarix yazdıq”, – deyə Ziqmund Maqdeburqda keçirilən seçki gecəsi tədbirində tərəfdarlarına müraciət edərkən bildirib.

O qeyd edib ki, seçicilər siyasi dəyişiklik istədiklərini və bu dəyişikliyi AfD-nin həyata keçirməsini gözlədiklərini nümayiş etdiriblər.

Partiyanın federal rəhbərliyi – Alisa Vaydel və Tino Xrupalla da nəticəni qeyd etmək üçün Ziqmunda qoşulublar. Vaydel nəticəni tarixi uğur kimi qiymətləndirib.

AfD-nin böyük qələbəsi iqtisadi narahatlıqlar və federal hökumətə qarşı artan narazılıq fonunda seçicilərin dəstəyini qazanmaqda çətinlik çəkən kansler Fridrix Mertsin rəhbərlik etdiyi Xristian Demokrat İttifaqı (CDU) üçün ciddi siqnal olub.

ARD telekanalının keçirdiyi sorğuya görə, Saksoniya-Anhaltda seçicilərin 87 faizi federal hökumətin fəaliyyətindən narazıdır.

“Bu seçkinin nəticəsi, hər şeydən əvvəl, federal hökumətə etimadsızlıq səsidir”, – deyə Almaniya İqtisadi Araşdırmalar İnstitutunun prezidenti Marsel Fratssher bildirib.

Merts islahatlar aparmaq və investisiyaları artırmaqla Almaniyanın zəifləyən iqtisadiyyatını canlandıracağına söz verib. Lakin onun hökuməti yaşayış xərcləri, miqrasiya və ölkənin iqtisadi perspektivləri ilə bağlı artan təzyiqlərlə üzləşib.

AfD bu narazılıqları seçki kampaniyasının əsas mövzularından birinə çevirərək özünü adi seçicilərdən uzaqlaşmış mövcud siyasi elitaya alternativ kimi təqdim edib.

AfD-nin sərt mövqeyi

Partiyanın yüksəlişi Almaniyanın nasist keçmişi səbəbindən ölkədə xüsusi həssaslıq doğurur.

AfD seçki kampaniyası zamanı miqrasiyanın kəskin məhdudlaşdırılmasını, Almaniyanın Rusiyaya qarşı siyasətinin dəyişdirilməsini və Ukraynaya dəstəyin azaldılmasını müdafiə edib. Partiya həmçinin avrozonadan çıxmağı, məktəblər, mədəniyyət müəssisələri və ictimai yayım sistemində dəyişikliklər edilməsini təklif edir.

Saksoniya-Anhaltda isə partiyanın seçki kampaniyası əsasən miqrasiya, ictimai təhlükəsizlik və milli kimlik mövzuları üzərində qurulub.

Partiya ekstremizm ilə bağlı ittihamları tərəfdarlarına qarşı siyasi hücum kimi qiymətləndirərək rədd edib.

“Biz ekstremistlərlə işləməyəcəyik”

AfD-nin rəhbərlik etdiyi hökumətin formalaşdırılması qarşısında əsas maneə digər aparıcı partiyaların onunla əməkdaşlıqdan imtina etməsidir.

Son rəy sorğularına görə, AfD Almaniya miqyasında ən populyar partiyadır və 2029-cu ildə keçiriləcək növbəti federal seçkidə ölkə səviyyəsində hakimiyyətə gəlmək uğrunda mübarizə aparmağı hədəfləyir.

6 sentyabrda keçirilən seçkinin nəticəsi bu ambisiyanı gücləndirib, eyni zamanda AfD-nin iştirakı olmadan hökumət qurmağın getdikcə çətinləşdiyini və daha mürəkkəb çoxpartiyalı koalisiyalara ehtiyac yarandığını göstərib.

Bu arada, Berlin, Frankfurt və Mayns da daxil olmaqla, bir sıra şəhərlərdə minlərlə insan AfD-yə qarşı etiraz aksiyalarında iştirak edib. Berlindəki Brandenburq qapısı qarşısında daha bir aksiyanın keçirilməsi planlaşdırılıb və polis aksiyaya təxminən 5 min nəfərin qatılacağını gözləyir.

Almaniyanın əsas siyasi partiyaları üçün əsas vəzifə AfD-nin siyasi təsirini məhdudlaşdırmaqla yanaşı, getdikcə daha çox seçicini bu partiyaya yönəldən iqtisadi və sosial narazılıqların səbəblərini aradan qaldırmaqdır.

Teqlər

Almaniya əyalət seçkiləri AfD partiyası Fridrix Merts tarixi qələbə siyasi qüvvə