Hamiləlikdə parasetamol qəbulu qızların reproduktiv inkişafına təsir edə bilər

Yeni araşdırmaya görə, hamiləlik zamanı parasetamol istifadə edən anaların qız uşaqlarında digərləri ilə müqayisədə yumurtalıqlar və uşaqlıq orta hesabla daha kiçik, yumurtalıq follikullarının sayı isə daha az olub.

Tədqiqatçılar bildiriblər ki, nəticələr bu fərqlərin parasetamol istifadəsindən qaynaqlandığını və ya həmin qızlarda gələcəkdə reproduktiv problemlərin yaranacağını sübut etmir.

Kopenhagendə aparılan və “Human Reproduction Open” jurnalında dərc olunan tədqiqatda analarının hamiləlik dövründə parasetamol istifadəsi müntəzəm sidik nümunələri vasitəsilə izlənilmiş üç aylıq 302 qız körpənin məlumatları təhlil edilib.

Tədqiqatın əsas nəticələri

Ana bətnində parasetamola məruz qalan qızlarda yumurtalıqlar orta hesabla 40 faiz, uşaqlıq isə 13 faiz daha kiçik olub. Bu qızlarda yumurtalıq follikullarının sayı da 23 faiz az olub.

Hamiləliyin 17-ci həftəsindən əvvəl preparata məruz qalan körpələrdə isə yumurtalıq ehtiyatının göstəricisi olan antimüller hormonunun (AMH) səviyyəsi daha aşağı qeydə alınıb.

Analar əsasən baş, əzələ və skelet ağrıları səbəbindən nisbətən aşağı dozada parasetamol qəbul ediblər. Onların heç biri tövsiyə olunan gündəlik 4 000 milliqram həddini aşmayıb.

Tədqiqatçılar körpəlikdən yeniyetməlik dövrünədək izlənilən 1 210 qızın məlumatlarını da təhlil ediblər. Ana bətnində parasetamola məruz qalma yetkinlik dövrünə yaxın uşaqlığın, yeniyetməlikdə isə yumurtalıqların daha kiçik olması ilə əlaqələndirilib.

Lakin bu fərqlərin gələcəkdə reproduktiv qabiliyyətə təsiri hələ məlum deyil.

Araşdırmanın rəhbəri Marqit Bistrup Fişer bildirib: “Körpələrdə müşahidə olunan bu fərqlərin gələcəkdə reproduktiv sağlamlığa və menopauzanın yaşına təsirini öyrənmək üçün uzunmüddətli araşdırmalar lazımdır”.

O hamiləlik zamanı parasetamol qəbul edən qadınları narahat olmamağa çağırıb və qeyd edib ki, tədqiqat ayrı-ayrı qadınların və uşaqların gələcək sağlamlığı ilə bağlı nəticə çıxarmağa imkan vermir.

Nəticələr niyə əhəmiyyətlidir?

ABŞ-də asetaminofen kimi tanınan və “Tylenol” adı ilə satılan parasetamol hamiləlik dövründə ağrı və qızdırmanın aradan qaldırılması üçün geniş istifadə olunur.

Heyvanlar üzərində aparılan əvvəlki tədqiqatlar doğuşdan əvvəl parasetamola məruz qalmanın yumurtalıqların inkişafına və yumurtalıq ehtiyatına mümkün təsiri ilə bağlı suallar yaradıb. Yeni tədqiqat isə insanlarda buna bənzər fiziki fərqləri göstərən ilk araşdırmalardan biridir. Bununla belə, parasetamol istifadəsi ilə müşahidə olunan fərqlər arasında birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsi təsdiqlənməyib.

Tədqiqatçılar dəyişikliklərin uzunmüddətli nəticələrini, eləcə də onların reproduktiv sağlamlığa, bu dövrün uzunluğuna və menopauzanın başlama vaxtına mümkün təsirini müəyyənləşdirmək üçün əlavə araşdırmaların vacib olduğunu bildirirlər.

Mövcud tibbi tövsiyələr dəyişməyib

Hazırkı tibbi tövsiyələrə görə, parasetamol hamiləlik zamanı ağrı və qızdırmanın müalicəsində istifadə edilə bilər. Mütəxəssislər müalicə olunmayan yüksək hərarət və güclü ağrının ana və döl üçün risk yarada biləcəyini qeyd edirlər.

Bazel Universitet Xəstəxanasının reproduktiv tibb üzrə mütəxəssisi Kristian De Geyter nəticələrin heyvanlar üzərində aparılan əvvəlki tədqiqatlarla uyğun gəldiyini deyib. O, parasetamola məruz qalan qızların yetkinlik dövründə, mümkün olduğu halda isə menopauzaya qədər izlənilməsini təklif edib.

De Geyterin fikrincə, əldə olunan nəticələr hamiləlik zamanı parasetamoldan istifadəyə dair tövsiyələrin yenidən nəzərdən keçirilməsini zəruri edir.

Parasetamol istifadəsi ilə bağlı müzakirələr

Araşdırma ABŞ Prezidenti Donald Trampın “Tylenol”u autizmlə əlaqələndirməsindən sonra dərc olunub. Tibbi ekspertlər və səhiyyə təşkilatları bu iddianın kifayət qədər elmi dəlillərlə təsdiqlənmədiyini bildiriblər.

Tədqiqatda autizm araşdırılmayıb. Alimlər yalnız reproduktiv inkişafda müşahidə olunan fərqləri öyrəniblər.

Əldə olunan məlumatlar hamilə qadınların parasetamol qəbulunu dayandırmalı olduğunu göstərmir. Mütəxəssislər mövzunun daha ətraflı öyrənilməsinə ehtiyac olduğunu vurğulayırlar.

Teqlər

parasetamol hamiləlik reproduktiv sağlamlıq tibbi tədqiqatlar qadın sağlamlığı