Qlobal turizm yenidən formalaşır: Bu, Azərbaycan üçün nə deməkdir?
Turizm ənənəvi olaraq iqtisadiyyatın qeyri-sabitliyə ən həssas sahələrindən biridir.
İranın zərbələri İordaniyadakı aviabazada bir neçə ABŞ təyyarəsini zədələyib. ABŞ mediası təyyarələrdən birinin qanadının qopduğunu bildirib. İran mediası isə ölkənin cənubunda partlayış səslərinin eşidildiyini yazıb.
“The Wall Street Journal” ABŞ və Yaxın Şərq rəsmilərinə istinadən məlumat verir ki, İran yeraltı obyektlərdə mövcud komponentlərdən istifadə etməklə ballistik raket istehsalını bərpa edib. Bildirilir ki, istehsal müharibədən əvvəlki dövrlə müqayisədə daha məhdud həcmdə aparılır.
ABŞ nefti üçün əsas göstərici olan West Texas Intermediate (WTI) markalı neftin qiyməti 4,4 faiz artaraq bir barel üçün 100,27 dollara yüksəlib. Beləliklə, WTI Yaxın Şərqdən neft tədarükünün pozulması ilə bağlı narahatlıqların artması fonunda may ayından bəri ilk dəfə 100 dollar həddini keçib.
Avropa Mərkəzi Bankı (ECB) əsas faiz dərəcəsini 2,25 faizdən 2,50 faizə yüksəldib. Bu, bankın bu il ikinci faiz artımıdır. Qərar İran müharibəsi fonunda neft qiymətlərinin yenidən bir barel üçün 100 dollardan yuxarı qalxmasından sonra qəbul edilib.
ECB bildirib ki, enerji xərclərinin artması inflyasiyanın 2028-ci ilə qədər bankın 2 faizlik hədəfindən yuxarı qalmasına səbəb ola bilər. Bankın proqnozuna görə, inflyasiya 2026-cı ildə 3,0 faiz, 2027-ci ildə isə 2,5 faiz təşkil edəcək.
ECB-nin prezidenti Kristin Laqard bildirib ki, inflyasiyanın əvvəl gözləniləndən daha uzun müddət yüksək səviyyədə qalacağı ehtimal olunur. Bununla yanaşı, o qeyd edib ki, bank əlavə faiz artımlarına dair əvvəlcədən qərar verməyib.
Avrozonanın iqtisadiyyatı gözləniləndən daha dayanıqlı qalıb. Bu isə siyasətçilərə daha yüksək borclanma xərclərinə baxmayaraq pul siyasətini sərtləşdirmək üçün imkan yaradır. Qərardan sonra treyderlər ECB-nin əlavə faiz artımlarına gedəcəyi ilə bağlı gözləntilərini artırıblar.
Böyük Britaniya polisi İranla əlaqəli Milli Təhlükəsizlik Aktı çərçivəsində törədildiyi ehtimal olunan pozuntularla bağlı araşdırma zamanı Londonda iki nəfəri saxlayıb.
London Metropoliten Polisi bildirib ki, araşdırma xarici kəşfiyyat xidmətinə yardım göstərilməsi ilə bağlı iddiaları əhatə edir. Qurum qeyd edib ki, bu iş daha əvvəl Londonda yəhudi və İran icmalarına aid obyektlərə qarşı törədilən hücumlarla əlaqəli deyil.
Hörmüz boğazından keçən gəmilərin sayı yeddiyə düşüb. Bu göstərici son dövrdəki orta hesabla 14 gəmidən xeyli aşağıdır.
Su yolundan heç bir LNG tankeri çıxmayıb. Bəzi gəmilərin izləmə sistemlərini söndürməsi səbəbindən məlumatlara daxil edilmədiyi ehtimal olunur.
Bu arada, Səudiyyə Ərəbistanının Qırmızı dəniz sahilindəki Yanbu limanından neft yükləmələri sentyabr ayında bərpa olunub. İstehsalçılar Hörmüz boğazından keçən marşrutlara alternativ yollar axtarırlar.
Gəmi hərəkətindəki azalma dünyanın ən mühüm enerji dəhlizlərindən biri olan Hörmüz boğazında tədarük risklərinin davam etdiyini göstərir.
İran hökuməti xarici təsir və ya “xarici sızma” kimi qiymətləndirilən fəaliyyətlərə görə daha sərt cinayət cəzalarının tətbiqini nəzərdə tutan qanun layihəsinə qarşı çıxıb. Bu barədə dövlət xəbər agentliyi “IRNA” məlumat yayıb.
Parlamentin Milli Təhlükəsizlik və Xarici Siyasət Komissiyasının dəstəklədiyi layihə xarici media və qurumlarla əlaqələrin, məlumat paylaşımının, elmi əməkdaşlığın və hakimiyyətin xarici təsiri asanlaşdırdığını hesab etdiyi digər fəaliyyətlərin məhdudlaşdırılmasını nəzərdə tutur.
Hökumətin qanun layihəsinə qarşı çıxması ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəsi fonunda daha sərt təhlükəsizlik qanunlarının qəbulunu dəstəkləyən sərt xətt tərəfdarlarının mövqeyinə qarşı çıxış kimi qiymətləndirilir.
İran ölkəyə neft, qaz və maye neft məhsulları gətirən və ya ölkədən çıxaran xarici gəmilərin fraxt haqqına tətbiq olunan 10 faizlik rüsumu müvəqqəti ləğv edib. Bu barədə “Fars” xəbər agentliyi məlumat yayıb.
Qərar ABŞ-nin dəniz blokadasının İranın dəniz yolu ilə neft ixracına maneələr yaratdığı bir vaxtda qəbul edilib.
Hindistan sentyabrın 12-13-də Yeni Dehlidə BRICS Liderlər Sammitinə ev sahibliyi edəcək. Görüşdə əsas müzakirə mövzularından birinin İran müharibəsi ilə bağlı üzv ölkələr arasındakı fikir ayrılıqları olacağı gözlənilir.
Əsas məsələlərdən biri Yaxın Şərqlə bağlı həm İran, həm də Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri üçün məqbul ortaq mövqenin razılaşdırılması olacaq. Mayda keçirilən BRICS xarici işlər nazirlərinin görüşündə tərəflər arasındakı fikir ayrılıqları birgə bəyanatın qəbuluna mane olmuşdu.
Çin Prezidenti Si Cinpinin sammitdə iştirakı gözlənilir. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin, İran Prezidenti Məsud Pezeşkian və digər liderlərin də Yeni Dehliyə gələcəyi bildirilir.
Diqqət Hindistanın Baş naziri Narendra Modi ilə Si Cinpin arasında mümkün görüşə, eləcə də Modi ilə Putinin ticarət, energetika və iqtisadi əməkdaşlıq məsələləri üzrə planlaşdırılan danışıqlarına yönələcək.
Sammit genişlənmiş BRICS-in üzv ölkələr arasında artan fikir ayrılıqlarına baxmayaraq, ortaq mövqeyini qorumaq qabiliyyətini sınayacaq.
İranın dəstəklədiyi husilər Yəmənin Qırmızı dəniz sahilində yerləşən Moha şəhərini ələ keçirərək strateji Bab əl-Məndəb boğazına yaxınlaşıblar. Yəmən hökumətinin üç mənbəsi bu barədə “Reuters”ə məlumat verib.
İran Xarici İşlər Nazirliyi ölkənin İordaniya da daxil olmaqla Yaxın Şərq ölkələrinə endirdiyi zərbələrlə bağlı Ərəb Liqasının tənqidini rədd edib. Bu barədə İranın “Press TV” telekanalı məlumat yayıb.
“İran İslam Respublikası beynəlxalq hüquqa riayət etməklə milli təhlükəsizliyini və maraqlarını qorumaq üçün zəruri müdafiə tədbirləri görüb”, – İran Xarici İşlər Nazirliyi “Press TV”yə bildirib.
Ərəb Liqası sentyabrın 9-da İranın ərəb ölkələrinə endirdiyi yeni zərbələri pisləyən bəyanat yayıb.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Vaşinqtonun İranın Pikaks dağı obyektini yenidən hədəfə ala biləcəyini bildirib və Tehrana ehtiyatlı olmağı tövsiyə edib.
“Pikaksda müəyyən fəaliyyət müşahidə edirik. İrana məsləhət görərdim ki, ehtiyatlı davransın, çünki əks halda ona çox sərt zərbə endirməli olacağıq”, – Tramp Dallasda Respublikaçıların aralıq seçkilərlə bağlı qurultayında çıxışı zamanı deyib.
İranın ciddi zərər görmüş Natanz uran zənginləşdirmə obyektinin yaxınlığında yerləşən Pikaks dağı möhkəmləndirilmiş obyektdir. Ərazidə iki dərin yeraltı tunel kompleksi yerləşir.

Tramp iyulun ortalarından bəri Pikaks dağı obyektinə zərbə endirməklə bağlı hədələr səsləndirir.
“Reuters”in məlumatına görə, ilkin gəmi izləmə məlumatları sentyabrın 9-da Hörmüz boğazından keçən gəmilərin sayının 7-yə düşdüyünü göstərib. Bu, əvvəlki gün qeydə alınan 12 gəmidən və son 10 günün orta göstəricisi olan 14 gəmidən azdır.
Məlumata görə, 7 gəmidən 4-ü boğazdan çıxıb, 3-ü isə boğaza daxil olub.
Bəzi gəmilər transponderlərini söndürərək boğazdan keçə bilər. Belə gəmilər ümumi hesablamaya daxil edilmir.

ABŞ-nin “CBS” telekanalının müxbiri Cennifer Ceykobsun adı açıqlanmayan mənbələrə istinadən yaydığı məlumata görə, İran gecə saatlarında İordaniyadakı Muvaffaq Salti aviabazasına zərbələr endirib, nəticədə bir neçə ABŞ təyyarəsi zədələnib.
“CBS News”un Ağ Ev üzrə baş müxbiri Cennifer Ceykobs “X” hesabında yazıb ki, zərbələrdən sonra A-10 “Thunderbolt” hücum təyyarəsinin qanadlarından biri qopub. Təxminən səkkiz F-15 qırıcısına isə yüngül ziyan dəyib və onlar yenidən istifadəyə verilib.
Hücumlar İran mediasının ölkənin cənubunda, o cümlədən Sirik və Minab bölgələrində, eləcə də Qeşm adasında partlayış səslərinin eşidildiyi barədə məlumat yaymasından sonra baş verib.
MDB ölkələrinin liderləri əhalinin siyahıyaalınması ilə bağlı qərar qəbul ediblər. BELTA-nın məlumatına görə, sənəddə siyahıyaalınmanın 2030-cu ilə mümkün qədər yaxın tarixlərdə keçirilməsi təklif olunur. Qərar oktyabrın 9-da Türkmənistanda keçirilən iclasda qəbul edilib.
Azərbaycan və Mərkəzi Asiyanın beş ölkəsinin dövlət başçıları 8-ci Məşvərət görüşünün Birgə Bəyanatını və görüşün tənzimləyici sənədləri haqqında Qərarı imzalayıblar.
Türkmənbaşıda keçirilən Azərbaycan Respublikası və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşündə iki sənəd imzalanıb: Birgə Bəyanat və Məşvərət görüşünün tənzimləyici sənədləri haqqında Qərar.
Azərbaycan Cənubi Qafqazın aparıcı gücünə çevrilib. Regionun Şərq yarımkürəsindəki əhəmiyyəti də getdikcə artır. Cənubi Qafqaz Asiya ilə Avropa arasında mühüm əlaqələndirici rol oynayır. Bu isə Azərbaycanın əhəmiyyətini regionun hüdudlarından kənara çıxarır.
ABŞ İranın xam neftinin, neft məhsullarının və neft-kimya məhsullarının xarici bazarlara daşınması ilə əlaqəli 17 gəmiyə və bir sıra şirkətə qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edib.
ABŞ oktyabrın 9-da Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə (BCM) qarşı sanksiyalar tətbiq edib. Bu addım Vaşinqtonun avropalı müttəfiqləri ilə münasibətlərində gərginliyi artırıb. Yeni sanksiyalar məhkəməyə xidmət göstərən şirkətlərə də təsir edə bilər.
“Navi” adı ilə tanınan Cənubi afrikalı hakim Navanethem Pillay 2026-cı il Nobel Sülh Mükafatına layiq görülüb. Norveç Nobel Komitəsinin məlumatına görə, mükafat ona sülhün və beynəlxalq hüququn təşviqi istiqamətindəki səylərinə görə verilib.
ABŞ Müdafiə Nazirliyi (Pentaqon) 2009-cu ildə Texas ştatındakı Fort-Hud hərbi bazasında 13 nəfəri öldürdüyünə görə ölüm cəzasına məhkum edilmiş keçmiş hərbi psixiatr Nidal Həsənin edamının canlı yayımlanacağını açıqlayıb.
Tramp administrasiyası “Microsoft”, “Adobe” və bir sıra iri texnologiya şirkətlərinin əcnəbi işçilərin ABŞ-də daimi yaşayış icazəsi alması üçün istifadə olunan PERM proqramında iştirakını dayandırıb.
ABŞ-nin federal immiqrasiya xidmətinin əməkdaşları oktyabrın 8-də Nyu-Yorkun Bronks rayonu ilə həmsərhəd Marbl-Hill ərazisində avtomobildə olan kişiyə atəş açaraq onu yaralayıblar. Avtomobildə beş yaşlı uşaq da olub.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın