Körfəzdəki münaqişə Dubayın daşınmaz əmlak bazarına təsir edir

Dubayda daşınmaz əmlak qiymətləri 2021-ci ildən bəri ilk dəfə azalıb.

ABŞ-İran müharibəsi Körfəz regionunda aviasiya, dəniz daşımaları, enerji təchizatı, eləcə də sərnişin və yük daşımalarına təsir göstərib. Dubayın daşınmaz əmlak bazarında da zəifləmə müşahidə olunur.

Avqustda mənzillərin orta qiyməti illik müqayisədə 1,7 faiz azalaraq bir kvadratfut üçün 445 dollara düşüb. Ay ərzində təxminən 10 900 mənzil satılıb. Əməliyyatların ümumi dəyəri 6,4 milyard dollar olub. Satışların təxminən 75 faizi tikintisi başa çatmamış layihələrdəki daşınmaz əmlakın payına düşüb.

Regiondakı qeyri-müəyyənliyə baxmayaraq, tikintisi davam edən layihələrdə mənzil satışları bazarda üstünlük təşkil edib.

Münaqişə iqtisadiyyatın digər sahələrinə də təsir göstərib

BƏƏ münaqişədə birbaşa iştirak edən bəzi Yaxın Şərq ölkələri qədər ciddi iqtisadi sarsıntı ilə üzləşməyib. Buna dayanıqlı dövlət maliyyəsi, xarici valyuta ehtiyatları, güclü bank sektoru, həmçinin ticarət və enerji axınlarını alternativ marşrutlara yönəltmək imkanları kömək edib.

Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) məlumatına görə, münaqişə BƏƏ iqtisadiyyatında artımı zəiflədib. Fond 2026-cı ildə ÜDM artımının əvvəlki proqnozdan aşağı olacağını gözləyir. Hörmüz boğazında daşımaların dəfələrlə pozulması turizm, nəqliyyat, ticarət və daşınmaz əmlak sektorlarına təsir göstərib.

Dubay Beynəlxalq Hava Limanı 2026-cı ilin ilk yarısında 31,5 milyon sərnişinə xidmət göstərib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən üçdə bir azdır. Uçuşların sayı da təxminən üçdə bir azalıb. Müharibədən əvvəl hava limanının il ərzində təxminən 100 milyon sərnişinə xidmət göstərəcəyi gözlənilirdi. Dəniz daşımalarına isə təsir daha ciddi olub.

Dubay yeni iqtisadi sahələrə yönəlir

Dubay iqtisadiyyatın ənənəvi sahələrdən asılılığını azaltmaq üçün texnologiya, süni intellekt və rəqəmsal infrastruktura böyük sərmayələr yatırır.

Əmirliyin süni intellekt strategiyası Dubay iqtisadiyyatına ildə 272 milyon dollar əlavə gəlir gətirməyi və rəqəmsal texnologiyalar vasitəsilə məhsuldarlığı 50 faiz artırmağı hədəfləyir. Proqrama süni intellekt inkubatorlarının və məlumat mərkəzlərinin yaradılması, bu sahədə fəaliyyət üçün lisenziyaların verilməsi, həmçinin süni intellektin dövlət xidmətlərində tətbiqi daxildir.

BƏƏ süni intellekt infrastrukturunu genişləndirir və iri texnoloji sərmayələr cəlb edir. Məlumat mərkəzləri, bulud texnologiyaları, qabaqcıl rəqəmsal xidmətlər və süni intellekt şirkətləri ölkənin iqtisadi strategiyasında getdikcə daha mühüm yer tutur.

BƏƏ xaricdə kənd təsərrüfatı fəaliyyətini genişləndirir

Dubayın daşınmaz əmlak bazarında artımın zəiflədiyi bir vaxtda BƏƏ xaricdə kənd təsərrüfatı və ərzaq təchizatı sahəsində fəaliyyətini genişləndirir.

BƏƏ ilə əlaqəli aqrar şirkətlər beynəlxalq bazarlarda geniş fəaliyyət göstərirlər. Əbu-Dabinin suveren investisiya şirkəti ADQ-nin 50 faiz paya sahib olduğu “Al Dahra” dörd qitədə 1 000 kvadratkilometrdən çox ərazini idarə edir və 40-dan çox bazarda fəaliyyət göstərir.

BƏƏ ərzaq məhsullarının təxminən 85–90 faizini idxal edir. Buna görə də xaricdə kənd təsərrüfatı fəaliyyəti və müxtəlif ölkələrdən məhsul tədarükü ölkənin ərzaq təhlükəsizliyi və iqtisadi strategiyasında mühüm yer tutur.

“Al Dahra”nın şəbəkəsi 15 ölkəni əhatə edir, məhsullar isə 27 liman vasitəsilə daşınır. Şirkətin Misirlə imzaladığı beşillik buğda sazişinin dəyəri 500 milyon dollaradəkdir. Bu göstəricilər şirkətin beynəlxalq fəaliyyətinin miqyasını göstərir.

Daşınmaz əmlak bazarında artımın zəifləməsi fonunda iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi Dubay üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Sərmayələr kənd təsərrüfatı, logistika, ərzaq emalı və beynəlxalq ticarət kimi sahələrə yönəlir.

Bu strategiya BƏƏ-nin ayrı-ayrı regional təchizat marşrutlarından asılılığını da azaldır. Ölkə şirkətləri Afrika, Avropa, Mərkəzi Asiya və Amerika qitələrində yeni tədarük marşrutları yaradır.

BƏƏ iqtisadiyyatı böyük maliyyə ehtiyatlarına malikdir. Dubay sərmayə, şirkət və yeni sakinlər cəlb etməkdə davam edir. Mövcud göstəricilər daşınmaz əmlak bazarında çökmədən deyil, zəifləmədən xəbər verir. Lakin Hörmüz boğazında daşımaların pozulması aylarla davam edərsə, bunun təsiri sərmayə qərarlarına, biznes xərclərinə və ev təsərrüfatlarının tələbinə də yayıla bilər.

Teqlər

Dubay Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Körfəz münaqişəsi Hörmüz boğazı süni intellekt ADQ daşınmaz əmlak