BRICS liderləri birgə bəyannamə qəbul ediblər

BRICS liderləri birgə bəyannamə qəbul ediblər
BRICS liderləri Yeni Dehlidə keçirilən sammitdə. Hindistan, 12 sentyabr 2026-cı il.
Reuters

BRICS liderləri ABŞ və İranın qarşılıqlı zərbələri bərpa etdiyi bir vaxtda Yaxın Şərqdə tərəfləri maksimum təmkin göstərməyə çağırıblar. Onlar gərginliyi artıra biləcək addımlardan çəkinməyin vacibliyini vurğulayıblar.

Üzv ölkələr sentyabrın 12-də Yeni Dehlidə keçirilən sammitin ilk günündə birgə bəyannaməni yekdilliklə qəbul ediblər. Sənəddə regionda davam edən gərginlikdən “dərin narahatlıq” ifadə olunub.

Bəyannamədə böhranın çoxtərəfli yanaşma əsasında həllinə çağırış edilib. Üzv ölkələrin məsələyə fərqli yanaşmalarının nəzərə alınmasının vacibliyi də vurğulanıb.

Yeni Dehli Bəyannaməsində tərəflər maksimum təmkin göstərməyə və vəziyyəti daha da gərginləşdirə biləcək addımlardan çəkinməyə çağırılıb. Sənəddə beynəlxalq mübahisələrin dialoq, məsləhətləşmələr və diplomatiya yolu ilə həllinə dəstək ifadə olunub.

ABŞ və İran avqust ayının əksər günlərində davam edən fasilədən sonra qarşılıqlı zərbələri bərpa ediblər. Bununla da Yaxın Şərqdəki münaqişə yenidən beynəlxalq diplomatiyanın əsas mövzularından birinə çevrilib.

Məsələ sammitə ev sahibliyi edən Hindistan üçün xüsusi çətinlik yaradıb. BRICS-in üzvləri arasında münaqişənin birbaşa tərəfi olan İranla yanaşı, ABŞ-nin yaxın müttəfiqi Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri də var.

Fərqli mövqelərə baxmayaraq, üzv ölkələr təmkinə və diplomatik həllə çağıran birgə bəyannamə üzrə razılığa gəliblər.

BRICS ticarət maneələrini tənqid edir

Bəyannamədə “birtərəfli tarif və qeyri-tarif tədbirlərinin” artmasından narahatlıq ifadə olunub. Bildirilib ki, bu cür tədbirlər beynəlxalq ticarətin normal gedişini pozur.

Açıqlama ABŞ-nin İran və Rusiyaya qarşı geniş sanksiyalar tətbiq etdiyi bir vaxtda verilib. Vaşinqton İranla münaqişə fonunda Tehrana, Ukraynadakı müharibəyə görə isə Rusiyaya qarşı sanksiyaları sərtləşdirib.

Bəyanat BRICS daxilindəki iqtisadi və siyasi fikir ayrılıqlarını da üzə çıxarır. İlkin tərkibi ilə müqayisədə xeyli genişlənən birlik özünü Qərbin rəhbərlik etdiyi ənənəvi beynəlxalq sistemdən kənarda qalan ölkələrin təmsilçisi kimi təqdim etməyə çalışır.

BRICS-ə hazırda Braziliya, Rusiya, Hindistan, Çin, Cənubi Afrika, Misir, Efiopiya, İndoneziya, İran, Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri daxildir.

Teqlər