Rusiyada 2026-cı il parlament seçkiləri: Nələr diqqət mərkəzində olacaq?

Rusiyada 18–20 sentyabrda Dövlət Dumasına seçkilər keçiriləcək. Bu, Rusiyanın 2022-ci ilin fevralında Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı müharibəyə başlamasından sonra ölkədə keçirilən ilk parlament seçkiləri olacaq.

Parlamentin aşağı palatasındakı 450 mandatın hamısı uğrunda səsvermə keçiriləcək. Seçkilərdə hakim “Vahid Rusiya” partiyasının nəticələri, müxalifətin iştirakı və Ukraynanın Rusiyanın nəzarətində olan ərazilərində keçiriləcək səsvermə diqqət mərkəzindədir.

Kimlər seçiləcək?

Seçicilər Dövlət Dumasının 450 deputatını beş il müddətinə seçəcəklər. Mandatların 225-i partiya siyahıları, digər 225-i isə birmandatlı dairələr üzrə müəyyənləşəcək.

Ümumrusiya İctimai Rəyin Öyrənilməsi Mərkəzinin avqustun 30-na olan göstəricilərinə görə, “Vahid Rusiya” respondentlərin 37,2 faizinin dəstəyini alıb. Kommunist Partiyasına dəstək isə 11,6 faiz olub. Sorğuda 1600 yetkin Rusiya vətəndaşı iştirak edib, mümkün xəta həddi 2,5 faiz bəndi göstərilib.

“Reuters”in məlumatına görə, “Vahid Rusiya” hazırda Dövlət Dumasında 310 mandata malikdir. Partiyanın üçdəiki çoxluğu qoruması üçün azı 300 mandat tələb olunur.

Hazırkı Dövlət Dumasında “Vahid Rusiya” ilə yanaşı Kommunist Partiyası, Rusiya Liberal Demokrat Partiyası, “Ədalətli Rusiya — Həqiqət naminə” və “Yeni insanlar” fraksiyaları da təmsil olunur.

Rusiya Ali Məhkəməsi liberal “Yabloko” partiyasının federal namizədlər siyahısının qeydiyyatını ləğv edib. Qərar partiya siyahısı üzrə seçkilərə aiddir və bəzi “Yabloko” namizədləri birmandatlı dairələrdə mübarizəni davam etdirirlər.

Seçkilərdə diqqət nəyə yönələcək?

Rusiya 2026-cı il parlament seçkilərini müşahidə etmək üçün Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatının (ATƏT) müşahidəçilərini dəvət etməyib. ATƏT-in Demokratik Təsisatlar və İnsan Hüquqları Bürosu (DTİHB) bildirib ki, bu qərar qurumun seçkiləri müşahidə etməsinə imkan vermir və seçki prosesinə müstəqil nəzarəti zəiflədir. ATƏT həmçinin namizədlərin seçkilərdə iştirakı və seçki prosesinə ictimai nəzarətlə bağlı məhdudiyyətlərə diqqət çəkib.

Rusiya hakimiyyəti isə seçki prosesi ilə bağlı tənqidləri rədd edir və seçkilərin ölkə qanunvericiliyinə uyğun keçiriləcəyini bildirir.

Səsvermənin Krımda, eləcə də Ukraynanın Donetsk, Luqansk, Zaporojye və Xerson vilayətlərinin Rusiyanın nəzarətində olan hissələrində də keçirilməsi nəzərdə tutulur. ATƏT bildirib ki, Rusiyanın Ukraynanın müvəqqəti işğal olunmuş ərazilərində təşkil etdiyi belə səsvermələrin beynəlxalq hüquq baxımından hüquqi qüvvəsi yoxdur və bu addımlar Ukraynanın suverenliyi və ərazi bütövlüyünü pozur.

Teqlər

Rusiya Dövlət Duması Rusiya parlament seçkiləri Rusiya siyasəti Rusiya-Ukrayna müharibəsi ATƏT