Səudiyyə Ərəbistanının neft ixracı iki istiqamətdə çətinliklə üzləşib

Səudiyyə Ərəbistanının neft ixracı iki istiqamətdə çətinliklə üzləşib
Peyk görüntüsündə hücumdan əvvəl Ərəbistan yarımadası boyunca uzanan Səudiyyə Ərəbistanının Şərq–Qərb neft kəməri görünür. 11 sentyabr 2026-cı il.
Reuters

Səudiyyə Ərəbistanının 1 200 kilometrlik Şərq–Qərb neft kəməri — “Petroline” Ər-Riyad və Mədinə bölgələrindəki üç nasos stansiyasının hücumlar nəticəsində zədələnməsindən sonra fəaliyyətini dayandırıb.

Gündə təxminən 7 milyon barel neft nəql etmək gücündə olan kəmərlə hücumdan əvvəl 4–5 milyon barel neft daşınırdı. Bununla yanaşı, neft nəqlinin qismən daha tez bərpa oluna biləcəyi istisna edilmir.

Bu müddətdə Səudiyyə Ərəbistanı alternativ ixrac yollarından istifadə edir. Xam neft Hörmüz boğazından keçirilərək Omanın Sohar limanı yaxınlığında bir tankerdən digərinə ötürülür. Bu üsul Səudiyyə Ərəbistanına Qırmızı dəniz istiqamətində ixracın azalmasını qismən kompensasiya etməyə imkan versə də, daşınma xərclərini artırır və çatdırılma müddətini uzadır.

Eyni zamanda, Yəməndəki husilər Səudiyyə Ərəbistanının enerji infrastrukturuna və Qırmızı dənizdə gəmiçiliyə qarşı hücumlarını artırıblar. Qruplaşma son açıqlamasında Bab əl-Məndəb boğazına yaxınlaşan ABŞ bayraqlı gəmilərlə bağlı “naviqasiya azadlığını həyata keçirəcəyini” bildirib.

Bu hadisələr ABŞ Dövlət Departamentinin Səudiyyə Ərəbistanına 48 F-35 qırıcısının mümkün satışına razılıq verdiyi vaxta təsadüf edir. Mümkün satışın ümumi dəyəri təxminən 24,3 milyard dollar qiymətləndirilir və satış Konqresdə nəzərdən keçirilməlidir. ABŞ Dövlət Departamentinin məlumatına görə, mümkün satış Səudiyyə Ərəbistanının müdafiə imkanlarını gücləndirəcək.

“Petroline” kəmərinin fəaliyyətinin dayanması və Qırmızı dənizdə təhlükəsizlik risklərinin artması Səudiyyə Ərəbistanını neft ixracı üçün alternativ marşrutlardan istifadə etməyə sövq edib. Bəzi yüklər Süveyş kanalı da daxil olmaqla alternativ yollarla daşınır. Daha uzun marşrutlar daşınma müddətini uzadır və sığorta xərclərini artırır.

Neft bazarında da regional gərginliyin təsiri hiss olunur. Kəmərə hücumdan sonra tədarüklə bağlı narahatlıqlar qiymətləri yüksəltsə də, Səudiyyə Ərəbistanının alternativ yollarla ixracı artırması fonunda qiymətlər sonradan geriləyib. Sentyabrın 18-də “Brent” markalı neftin qiyməti təxminən 103 dollara düşüb.

Husi döyüşçüləri Səudiyyə Ərəbistanına məxsus təyyarənin qalıqları qarşısında dayanırlar. Yəmən, 16 sentyabr 2026-cı il.
Houthi Military Media/ Handout via Reuters

Səudiyyə Ərəbistanı və İraq hücumların İraq ərazisindən edildiyini bildiriblər. İraqda İranın dəstəklədiyi silahlı qruplar fəaliyyət göstərir. Hücum Yəməndəki husilərin Qırmızı dənizdə həyata keçirdiyi əməliyyatlardan ayrı hadisə kimi qiymətləndirilir.

Neft kəmərinə hücum və Qırmızı dənizdə təhlükəsizlik risklərinin artması Səudiyyə Ərəbistanının neft ixracını çətinləşdirib. Krallıq hazırda “Petroline” kəmərinin fəaliyyətini bərpa etməyə və alternativ dəniz marşrutları ilə ixracı davam etdirməyə çalışır. Kəmərin fəaliyyəti uzun müddət dayanarsa, bu marşrutların ixracdakı azalmanı hansı səviyyədə kompensasiya edə biləcəyi hələ məlum deyil.

Teqlər