Rusiya müharibə fonunda siyasi davamlılığı qorumağa çalışır

Rusiyada Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı müharibənin başlamasından sonra Dövlət Dumasına ilk parlament seçkiləri keçirilir. Müharibə və iqtisadi təzyiqlər fonunda seçicilər yeni parlamentin tərkibini müəyyənləşdirirlər.

Səsvermə sentyabrın 18-dən 20-dək davam edəcək. Dövlət Dumasındakı 450 yerin yarısı partiya siyahıları, digər yarısı isə birmandatlı seçki dairələri üzrə müəyyənləşdiriləcək. Eyni zamanda regional qanunverici orqanlara seçkilər və qubernator seçkiləri də keçirilir.

Moskvadan “AnewZ”a müsahibə verən Yaxın Şərq və Şimali Afrika Redaktorlar Şəbəkəsinin üzvü Dmitri Bridje bildirib ki, seçkilər Rusiyanın siyasi sistemində rəqabətin davam etdiyini göstərir.

Nəzarət olunan sistem daxilində rəqabət

Bridje bildirib ki, budəfəki seçkilər Ukraynada genişmiqyaslı müharibənin başlamasından sonra Dövlət Dumasına keçirilən ilk seçkilər olması baxımından əhəmiyyətlidir. Əvvəlki parlament seçkiləri 2021-ci ildə keçirilib.

O, parlamentdə təmsil olunan beş partiyanın Rusiya cəmiyyətinin müxtəlif təbəqələrini təmsil etdiyini bildirib. Bununla belə, Bridje qeyd edib ki, bu partiyalar Rusiya hökumətinin Ukraynada “xüsusi hərbi əməliyyat” adlandırdığı müharibə ilə bağlı Moskvanın mövqeyini ümumən dəstəkləyirlər.

“Rusiyanın siyasi sistemi hələ də sistem daxilində rəqabətin olduğunu göstərməyə çalışır”, — Bridje bildirib.

Hakim “Vahid Rusiya” partiyası Dövlət Dumasında çoxluğa malikdir və prezident Vladimir Putini dəstəkləyir. Putin rusiyalıları səsvermədə iştirak etməyə çağırıb. O, seçkilərdə iştirakı ölkəyə kollektiv töhfə kimi qiymətləndirib və səsvermənin milli birliyi nümayiş etdirəcəyini bildirib.

“Yabloko” partiyasının seçkilərdən kənarlaşdırılması

Seçki prosesi müxalifət namizədlərinin seçkilərdən kənarlaşdırılması ilə bağlı tənqidlərlə üzləşib.

Liberal müxalifət partiyası “Yabloko” Ali Məhkəmənin millətçi “Rodina” partiyasının iddiası üzrə qərar çıxarmasından sonra ümumölkə partiya siyahısı üzrə seçkilərdən kənarlaşdırılıb.

• Rusiyada “Yabloko” partiyasının sədr müavininə 11 il həbs cəzası verilib

Məhkəmə qərarında seçki kampaniyasının maliyyələşdirilməsi, təşviqat materiallarının yayılması və müəllif hüquqları ilə bağlı qayda pozuntularına istinad edib. “Yabloko” ittihamları rədd edib və qərardan şikayət verib. Ali Məhkəmənin apellyasiya instansiyası isə avqustun 17-də qərarı qüvvədə saxlayıb.

Məhkəmə “Rodina”nın “Yabloko”nun təşviqat materiallarında ekstremizm əlamətlərinin olması ilə bağlı iddialarına baxmayıb və bu məsələlərin ayrıca icraat çərçivəsində araşdırılmalı olduğunu bildirib.

“Yabloko” Ukraynadakı müharibənin dayandırılmasına çağıran və açıq şəkildə sülh tərəfdarı mövqe nümayiş etdirən partiyadır.

Bununla belə, “Yabloko”nun bəzi namizədləri partiya siyahıları üzrə deyil, namizədlərin fərdi qaydada seçildiyi birmandatlı seçki dairələrində iştirak edə bilirlər.

Siyasi sistemdə mümkün dəyişikliklər

Bridje seçkilərin Dövlət Dumasına və regional qanunverici orqanlara yeni simalar gətirə biləcəyini bildirib. Bununla belə, o, müharibə veteranlarının siyasətdə daha çox təmsil olunmasının Rusiyanın siyasi sistemində köklü dəyişiklik demək olduğu fikri ilə razılaşmayıb.

“Mən belə düşünmürəm. Siyasəti formalaşdıran şəxslər arasında hələ də eyni simaları görürük”, — o bildirib.

Bridje Kremlin yüksək vəzifəli rəsmisi Sergey Kiriyenkonu Rusiyanın siyasi sistemində mühüm rol oynamağa davam edən şəxslərdən biri kimi göstərib.

O, eyni zamanda bəzi partiyalarda rəhbərlik dəyişikliyinin baş verdiyini qeyd edib. Bridje uzun müddət Rusiya Liberal Demokrat Partiyasına rəhbərlik etmiş Vladimir Jirinovskinin ölümündən sonra Leonid Slutskinin partiyaya rəhbərlik etməsini buna nümunə göstərib.

Bridje “Yeni İnsanlar” partiyasının internet məhdudiyyətləri və ekoloji siyasət də daxil olmaqla, bəzi daxili məsələlərdə fərqli mövqelər irəli sürdüyünü bildirib.

Onun fikrincə, bu fərqlər daha geniş siyasi sistem daxilində partiyalar arasında müəyyən rəqabətin mövcudluğunu göstərir.

İqtisadi təzyiqlər əlavə çətinlik yaradır

Seçkilər Rusiyanın müharibə, Qərb sanksiyaları və Ukraynanın infrastruktura hücumlarının yaratdığı iqtisadi təzyiqlərlə üzləşdiyi bir vaxtda keçirilir.

Bridje bildirib ki, bu təzyiqlər xüsusilə sahibkarlara və özəl sektora təsir göstərir. Onun sözlərinə görə, dron hücumları bəzi regionlarda infrastrukturun, hava limanlarının və enerji sektorunun fəaliyyətini pozub.

“Bu təzyiqlər, əlbəttə, sahibkarlar və özəl sektor üçün çətinliklər yaradır”, — o bildirib.

Bridje infrastruktura və neft sənayesinə hücumların “Gazprom”, “Lukoil” və “Rosneft” kimi Rusiyanın iri şirkətlərinə də təsir göstərdiyini deyib.

O, Qərb sanksiyalarının Rusiyanın bank sisteminə, o cümlədən “Sberbank” kimi iri banklara əlavə təzyiq göstərdiyini və bəzi beynəlxalq əməliyyatları məhdudlaşdırdığını bildirib.

Bridje eyni zamanda sanksiyaların və digər məhdudiyyətlərin təsirini etiraf etsə də, Rusiya iqtisadiyyatının Avropa iqtisadiyyatı ilə müqayisədə müəyyən qədər sabit artım göstərdiyini bildirib.

Seçkilər siyasi davamlılıq üçün sınaqdır

Bridjenin fikrincə, parlament seçkiləri Rusiyanın müharibə şəraitində siyasi davamlılığı qorumaq səylərinin bir hissəsidir.

O bildirib ki, siyasi rəqabətin davam etməsi sistemin fəaliyyəti üçün vacibdir və Rusiyanın regionlarında idarəetmə ilə bağlı problemlərin həllinə kömək edə bilər.

Səsvermə sentyabrın 18-dən 20-dək Rusiya ərazisində keçirilir. Ölkənin bəzi bölgələrində elektron səsvermə də keçirilir. Səsvermə Rusiyanın nəzarətində olan və Moskvanın öz ərazisi hesab etdiyi Ukrayna ərazilərində də keçirilir. Ukrayna isə bunu rədd edir, həmin ərazilərdə səsvermə isə beynəlxalq səviyyədə tənqid olunur.

Seçkilər genişmiqyaslı müharibənin başlamasından dörd ildən çox vaxt keçdiyi bir dövrdə Rusiyanın siyasi sistemində davamlılıq və rəqabətlə bağlı müzakirələr fonunda keçirilir.

• Rusiyadan Ermənistana qaz nəqli 11 gün dayandırılacaq

• Rusiya BRICS sammitində Qlobal Cənubla əlaqələri gücləndirməyə çalışır

Teqlər

Rusiya seçki Ukrayna Rusiya-Ukrayna müharibəsi İqtisadi təzyiqlər Dövlət Duması “AnewZ”