Ərdoğan BMT Təhlükəsizlik Şurasında veto hüququnun ləğvinə çağırıb

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan BMT Təhlükəsizlik Şurasında veto hüququnun və daimi üzvlüyün ləğvini təklif edib. Onun fikrincə, Şuranın bütün üzvləri müəyyən müddətə seçilməlidir.

Ərdoğan sentyabrın 21-də “Bloomberg”də dərc olunan məqaləsində bildirib ki, mövcud beynəlxalq sistem dünyanın hazırkı siyasi və iqtisadi reallıqlarını əks etdirmir. Onun sözlərinə görə, qərar qəbul etmək səlahiyyəti az sayda ölkənin əlində cəmləşib.

“İslahat ehtiyacını konkret yol xəritəsinə çevirmək vacibdir. Bu yol xəritəsinin əsasını veto hüququnun ləğvi təşkil etməlidir”, – Ərdoğan bildirib.

BMT Təhlükəsizlik Şurasının 15 üzvü var. Çin, Fransa, Rusiya, Birləşmiş Krallıq və ABŞ daimi üzvdür və veto hüququna malikdir. Digər 10 üzvü BMT Baş Assambleyası iki il müddətinə seçir.

Ərdoğan bütün üzvlərin seçilməsini təklif edir

Ərdoğan hesab edir ki, daimi üzvlərin sayını artırmaq mövcud problemi həll etməyəcək.

O, daimi üzvlüyün olmadığı Təhlükəsizlik Şurası modelini təklif edib. Bu modelə əsasən, Şuranın bütün üzvləri BMT-yə üzv 193 ölkənin təmsil olunduğu Baş Assambleya tərəfindən müəyyən müddətə seçilməlidir. Yenidən seçilmək istəyən ölkələr BMT üzvlərinin əksəriyyətinin dəstəyini bir daha qazanmalıdır.

“Təhlükəsizlik Şurasının Baş Assambleya qarşısında təmsilçiliyi və hesabatlılığı artırılmalıdır”, – Ərdoğan deyib.

Türkiyə Prezidenti uzun müddətdir “Dünya beşdən böyükdür” şüarını səsləndirir. Bu ifadə Təhlükəsizlik Şurasının beş daimi üzvünə istinad edir. Ərdoğanın son təklifi isə Şuranın islahatı üçün daha konkret model nəzərdə tutur.

Təhlükəsizlik Şurasında islahatlar illərdir müzakirə olunur. BMT Baş Assambleyasının 2026-cı il sessiyasında bir çox ölkə veto hüququnun ləğvini dəstəkləyib. Lakin daimi üzvlük və Şuranın gələcək quruluşu ilə bağlı fikir ayrılıqları qalır.

Veto hüququnun və daimi üzvlüyün ləğvi üçün BMT Nizamnaməsinə düzəliş edilməlidir. Bunun üçün Baş Assambleya üzvlərinin üçdəikisinin səsi tələb olunur. Daha sonra düzəliş BMT üzvlərinin üçdəikisi, o cümlədən Təhlükəsizlik Şurasının beş daimi üzvünün hamısı tərəfindən ratifikasiya edilməlidir.

Ərdoğan bildirib ki, Türkiyə seçkili üzvlərin təsirinin artırılmasını və Baş Assambleyanın rolunun gücləndirilməsini dəstəkləyəcək.

• Dünya liderləri Nyu-Yorkda toplaşır: BMT-nin nəticə əldə etdiyi 5 sahə
• BMT Baş Assambleyasında müharibələr və qlobal böhranlar gündəmdədir

Teqlər

Rəcəb Tayyib Ərdoğan Türkiyə BMT BMT Təhlükəsizlik Şurası Veto hüququ Daimi üzvlük BMT islahatı Çin