Mərakeşdə parlament seçkiləri: Əsas gündəm işsizlik və iqtisadiyyatdır

Mərakeşdə sentyabrın 23-də parlament seçkiləri keçiriləcək. Seçicilər 395 yerlik Nümayəndələr Palatasının yeni tərkibini müəyyən edəcəklər. Seçkinin nəticələri növbəti hökumətin formalaşmasında əsas rol oynayacaq.

Səsvermə üçün 15,8 milyondan çox seçici qeydiyyatdan keçib. Mərakeşin rəsmi məlumatına görə, 28 siyasi partiya, o cümlədən bu seçki üçün yaradılmış bir siyasi ittifaq və iki müstəqil siyahı 395 mandat uğrunda mübarizə aparır.

Konstitusiyalı monarxiyada seçki

Mərakeş konstitusiyalı monarxiyadır. Kral VI Məhəmməd dövlət siyasətinin əsas sahələrində mühüm rol oynayır.

Bu, 2011-ci ildə “Ərəb baharı” etirazlarından sonra aparılan konstitusiya islahatlarından bəri keçirilən dördüncü parlament seçkisidir. İslahatlar parlamentin və hökumətin səlahiyyətlərini genişləndirsə də, monarxiya siyasi sistemdə mühüm rolunu qoruyub.

Konstitusiyaya əsasən, kral Nümayəndələr Palatası seçkilərində birinci yeri tutan siyasi partiyadan hökumət başçısını təyin edir.

İşsizlik əsas problemlərdəndir

İşsizlik seçiciləri narahat edən əsas məsələlərdən biridir. Mərakeşin Ali Planlaşdırma Komissarlığının məlumatına görə, 2025-ci ildə ölkədə işsizlik səviyyəsi 13 faiz olub. 15-24 yaşlılar arasında isə bu göstərici 37,2 faizə çatıb.

Beynəlxalq Valyuta Fondu əmək bazarındakı struktur problemləri arasında işçilərin bacarıqları ilə bazarın tələbləri arasındakı uyğunsuzluğu, özəl sektorda iş yerlərinin kifayət qədər sürətlə yaradılmamasını və qadınların məşğulluğuna maneələri göstərir.

Dünya çempionatına xərclənən vəsait müzakirə olunur

Mərakeş İspaniya və Portuqaliya ilə birlikdə 2030-cu il futbol üzrə Dünya Çempionatına ev sahibliyi edəcək. Ölkə turnirə hazırlıq çərçivəsində dəmir yolları, avtomobil yolları, hava limanları, stadionlar və digər şəhər infrastrukturuna 190 milyard dirhəmdən, yəni təxminən 20 milyard dollardan çox vəsait yatırır.

Əsas layihələrdən biri Kasablanka yaxınlığındakı Benslimanda tikilən 115 min yerlik II Həsən stadionudur. Stadion və onunla bağlı obyektlərin təxminən 1 milyard dollara başa gələcəyi bildirilir.

Böyük infrastruktur layihələrinə ayrılan vəsait də seçki kampaniyasının müzakirə mövzularından biridir. İşsizlik, səhiyyə, təhsil və yaşayış xərcləri xüsusilə gənc seçiciləri narahat edən məsələlər sırasındadır.

Partiyalar nə vəd edir?

Hakim koalisiyaya daxil olan üç partiya – Müstəqillərin Milli Birliyi, Əslilik və Müasirlik Partiyası və İstiqlal Partiyası – məşğulluq, alıcılıq qabiliyyəti və dövlət xidmətlərini seçki proqramlarının əsas istiqamətləri sırasına daxil edib.

Müstəqillərin Milli Birliyi növbəti parlament dövründə bir milyon iş yeri yaradacağını bildirib. Əslilik və Müasirlik Partiyası da oxşar vəd verib. İstiqlal Partiyası isə səhiyyə, mənzil təminatı, məşğulluq və yaşayış xərclərinə diqqət ayırıb.

Müxalifətdəki Ədalət və İnkişaf Partiyası 2021-ci il seçkilərində itirdiyi mövqeləri bərpa etməyə çalışır.

Gənc seçicilər niyə vacibdir?

“Afrobarometer”in martda dərc etdiyi sorğuya görə, 18–35 yaşlı mərakeşlilərin 37 faizi parlamentə ən azı müəyyən qədər etibar etdiyini bildirib. Hökumət başçısına, hakim və müxalifət partiyalarına etimad edənlərin payı isə 33 faiz olub.

Gənclərin keçirdiyi son etirazlar işsizlik, səhiyyə, təhsil və yaşayış xərcləri ilə bağlı narazılığı da üzə çıxarıb.

Seçkidən sonra nə baş verəcək?

Nəticələr təsdiqləndikdən sonra Kral VI Məhəmməd seçkidə birinci yeri tutan partiyadan hökumət başçısını təyin edəcək. Daha sonra yeni hökumətin formalaşdırılması üçün koalisiya danışıqları aparılacaq.

Yeni hökumətin qarşısında məşğulluğun artırılması, dövlət xidmətlərinin yaxşılaşdırılması və 2030-cu il Dünya Çempionatına hazırlıq çərçivəsində iri infrastruktur layihələrinin idarə olunması kimi məsələlər dayanacaq.

Teqlər

Mərakeş Mərakeş seçkiləri parlament seçkiləri Nümayəndələr Palatası Gənc seçicilər II Həsən stadionu