İsveçrədə neytrallıq siyasətinə dair referendum keçirilir

İsveçrədə neytrallıq siyasətinə dair referendum keçirilir
Parlament binasının qarşısındakı Helvetiya heykəli və İsveçrə bayrağı. Bern, İsveçrə, 22 aprel 2026-cı il.
Reuters

İsveçrədə seçicilər sentyabrın 27-də keçirilən referendumda ölkənin uzun müddətdir davam edən neytrallıq siyasətinin Konstitusiyada daha sərt qaydalarla təsbit edilməsinə dair təklifə səs verirlər.

Referendum İsveçrənin Avropa təhlükəsizliyində və beynəlxalq diplomatiyada rolu ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.

Sağçı İsveçrə Xalq Partiyasının (SVP) irəli sürdüyü təşəbbüs ölkənin neytrallıq siyasətinin Konstitusiyada daha sərt və dəqiq qaydalarla təsbit edilməsini nəzərdə tutur.

Təklif qəbul edilərsə, İsveçrə daimi neytrallığını qorumalı, hücuma məruz qalmadığı və ya ona qarşı hücuma hazırlıq görülmədiyi halda NATO kimi hərbi ittifaqlara qoşulmamalı və onlarla hərbi əməkdaşlıq etməməlidir.

Təşəbbüs həmçinin BMT sanksiyaları və sanksiyalardan yayınmanın qarşısını almağa yönəlmiş tədbirlər istisna olmaqla, İsveçrənin müharibə aparan dövlətlərə qarşı sanksiyalar tətbiq etməsini qadağan etməyi nəzərdə tutur.

Təşəbbüsün tərəfdarları hesab edirlər ki, neytrallıq prinsiplərinin Konstitusiyada daha dəqiq müəyyənləşdirilməsi İsveçrənin ənənəvi vasitəçilik rolunu qoruyacaq və bu siyasətin dəyişən siyasi şəraitdən asılı olaraq fərqli şəkildə tətbiqinin qarşısını alacaq.

Rusiyaya qarşı sanksiyalar neytrallıq müzakirələrini gücləndirir

İsveçrənin Rusiyanın Ukraynaya hərbi müdaxiləsindən sonra Avropa İttifaqının (Aİ) Moskvaya tətbiq etdiyi sanksiyaların əksəriyyətinə qoşulması neytrallıq siyasəti ətrafında mübahisələri daha da artırıb. Hökumət bildirir ki, bu tədbirlər neytrallıq prinsipinə zidd deyil və ölkəyə beynəlxalq hüququn pozulmasına münasibət bildirmək imkanı verir.

İsveçrənin xarici işlər naziri İqnatsio Kassis xarici siyasətdə çevikliyin vacibliyini vurğulayıb: “İsveçrə neytral olub, neytraldır və neytral olaraq qalacaq”.

Federal Şura hesab edir ki, təklif olunan dəyişikliklər hökumətin dəyişən təhlükəsizlik şəraitinə uyğun qərarlar qəbul etmək imkanlarını məhdudlaşdıracaq.

İsveçrənin xarici işlər naziri İqnatsio Kassis Avropa Şurası Nazirlər Komitəsinin 135-ci sessiyasında. Kişinyov, Moldova, 15 may 2026-cı il.
Reuters

Təklifin əleyhdarları da xəbərdarlıq edirlər ki, daha sərt qaydalar İsveçrənin Avropa ölkələri və NATO ilə müdafiə və kibertəhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlığını məhdudlaşdıra bilər.

Sorğularda təşəbbüsə qarşı çıxanlar çoxluq təşkil edir

Sentyabrın 16-da açıqlanan son sorğular İsveçrədə neytrallıq təşəbbüsünə qarşı çıxanların sayının artdığını göstərir. “Reuters”in istinad etdiyi “GFS Bern” sorğusuna əsasən, səsvermədə iştirak etmək niyyətində olanların 63 faizi təklifin əleyhinə, 34 faizi isə lehinə səs verəcəyini bildirib. “Tamedia” və “20 Minuten”in keçirdiyi digər sorğuda isə əleyhdarların payı 68 faiz olub.

İsveçrənin neytrallığı 1815-ci ildən beynəlxalq səviyyədə tanınır, 1848-ci ildən isə ölkənin Konstitusiyasında öz əksini tapır. Referendum İsveçrənin neytrallıq prinsipinə deyil, bu siyasətin Konstitusiyada daha sərt qaydalarla təsbit edilməsinə və tətbiqi mexanizmlərinə aiddir.

Teqlər