“RAF Fairford” insidenti: İranın mümkün rolu araşdırılır

Sentyabrın 27-də Londondan olan 23–25 yaşlı britaniyalı beş kişi RAF Fairford yaxınlığında terror və partlayıcı maddələrlə bağlı cinayətlərdə şübhəli bilinərək saxlanılıb. Daha sonra istintaq davam etdiyi müddətdə onlar girov müqabilində azadlığa buraxılıb.

Böyük Britaniyanın Baş naziri Endi Börnhem bildirib ki, İngiltərənin qərbində yerləşən RAF Fairford hərbi bazası ilə bağlı mümkün planda İranın iştirakına dair “ciddi əlamətlər” var. ABŞ qüvvələri də bu bazadan hərbi əməliyyatlar üçün istifadə edir.

“RAF Fairford hərbi bazasında həftəsonu baş verən hadisədə İranın iştirakına dair ciddi əlamətlər var. Lakin bu, davam edən, mürəkkəb və ciddi polis araşdırmasıdır”, – Börnhem BBC-yə bildirib.

Birləşmiş Krallıq hökuməti bununla ilk dəfə olaraq İranın hadisədə mümkün roluna bu qədər açıq şəkildə işarə edib. İnsident genişmiqyaslı antiterror araşdırmasına səbəb olub və ABŞ-nin də diqqətini çəkib.

İran hadisə ilə əlaqəsini təkzib edir

İran hadisədə hər hansı rol oynadığını qəti şəkildə təkzib edib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Börnhemin açıqlamasına “X” platformasında cavab verib. O, Birləşmiş Krallıq hakimiyyətinin saxlanılan beş nəfəri sərbəst buraxmasını əsas gətirərək İranla bağlı iddiaları şübhə altına alıb.

“Baş nazir Börnhem deyir ki, Böyük Britaniya hökuməti İranın RAF Fairford insidentində rol oynadığı qənaətinə gəlib”, – Əraqçi yazıb.

“Mən də İranın mövqeyini deyə bilərəm: xarici dövlətlər üçün işlədiyi iddia olunan terrorçuların sərbəst buraxılması özü çox şeydən xəbər verir. Bu məsələdə İranı hədəf seçmək yanlış istiqamətdir”.

İranın açıqlaması Tehranla Qərb arasında gərginliyin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edib.

RAF Fairford niyə əhəmiyyətlidir?

Qlosterşirdə yerləşən RAF Fairford uzun illərdir ABŞ-nin hərbi əməliyyatlarında istifadə olunur. Son aylarda ABŞ qüvvələri İrana zərbələr zamanı bu bazadan da istifadə edib. Bu səbəbdən baza regionda artan gərginlik fonunda diqqət mərkəzinə düşüb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp şübhəlilərin saxlanılmasından az sonra həmin şəxslərin böyük zərər vurmağı planlaşdırdığını bildirib. ABŞ dövlət katibi Marko Rubio isə hadisənin xarici aktorla əlaqəli olduğunu bildirib, lakin hansı dövləti nəzərdə tutduğunu açıqlamayıb.

Börnhemin açıqlamasından əvvəl Birləşmiş Krallıq hakimiyyəti İranın hadisədə iştirak etdiyini ictimai şəkildə bildirməmişdi.

Bununla belə, antiterror polisi xarici dövlətin hadisədə iştirakını araşdırdığını açıqlamışdı. Polis bəzi şəxslərin bilərəkdən və ya bilmədən vasitəçilik etdiyini də nəzərdən keçirirdi.

Börnhem bildirib ki, istintaq davam etdiyi müddətdə ölkəsi ABŞ ilə sıx əməkdaşlıq edir.

Mikroavtobuslarda benzin tapılıb

Polis sentyabrın 29-da şübhəlilərlə əlaqəli mikroavtobuslarda benzin aşkarlandığını bildirib. Lakin əldəqayırma partlayıcı qurğu aşkarlanmayıb.

Bu, həmin şəxslərin nə planlaşdırdığı və hadisənin mahiyyəti ilə bağlı sualları cavabsız qoyur.

Trampın tənqidindən sonra polis şübhəlilərin girov müqabilində azadlığa buraxılması qərarını müdafiə edib.

Müstəntiqlər həmin şəxslərin bazanın yaxınlığında nə etdiyini, məqsədlərini, həmçinin kənardan göstəriş və ya yardım almaları ehtimalını araşdırırlar.

“The Times”da yayımlanan xəbər əlavə suallar doğurur

“The Times” yazıb ki, şübhəlilərdən biri sentyabrın 27-də səhər saatlarında saxlanılmasından qısa müddət əvvəl təcili xidmətlərlə əlaqə saxlayıb.

Qəzetin məlumatına görə, hüquq-mühafizə əməkdaşları bir neçə mümkün versiyanı nəzərdən keçirirlər. Bunlar arasında bazanın təhlükəsizliyini yoxlamaq cəhdi, mümkün əməliyyat üçün “sınaq” və ya Birləşmiş Krallıq hökumətinə mesaj göndərmək niyyəti də var.

Müstəntiqlər həmçinin şübhəlinin zəng etməklə hansısa plandan imtina etdiyini, yaxud zəngin daha geniş əməliyyatla əlaqəli olduğunu araşdırırlar.

“The Times” mənbələrinin adını açıqlamayıb. Polis isə şübhəlilərdən birinin belə zəng etməsi barədə şərh verməyib.

Birləşmiş Krallıq hakimiyyəti şübhəli bilinən beş nəfərlə İran arasında əlaqəni sübut edən dəlilləri ictimaiyyətə təqdim etməyib. Börnhem İranın mümkün roluna dair istintaqın davam etdiyini vurğulayıb.

• ABŞ-İran danışıqları dalana dirənib: Rubio Tehran nümayəndə heyətinin ölkəni tərk etməsini tələb edib

Teqlər

RAF Fairford İran Birləşmiş Krallıq Endi Börnhem Abbas Əraqçi Donald Tramp Marko Rubio antiterror araşdırması ABŞ Qlosterşir