Portuqaliyada minlərlə insan mənzil böhranına etiraz edib

Portuqaliyada minlərlə insan mənzil böhranına etiraz edib
Etiraz aksiyası keçirilir. Lissabon, Portuqaliya, 27 oktyabr 2026-cı il.
Reuters

Oktyabrın 27-də Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda minlərlə insan mənzil böhranına və polisin mənzil hüquqları fəallarına qarşı keçirdiyi əməliyyatlara etiraz edib.

Nümayişçilər parlamentin qarşısına toplaşaraq hökumətdən mənzil probleminin həlli üçün tədbirlər görməyi tələb ediblər. Aksiya parlamentdə 2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsinin müzakirəsinə başlanıldığı vaxt keçirilib.

Nümayiş ölkədə kirayə haqlarının və daşınmaz əmlak qiymətlərinin sürətlə artması, eləcə də münasib qiymətə mənzil tapmaq imkanlarının azalması ilə bağlı ictimai narazılığın gücləndiyi bir dövrə təsadüf edib. Bu problem xüsusilə ev almaqda və ya kirayələməkdə çətinlik çəkən gəncləri narahat edir.

Təşkilatçıların sözlərinə görə, parlament yaxınlığında keçirilən aksiyada bir neçə min nəfər iştirak edib. Polis isə iştirakçıların sayı ilə bağlı rəsmi məlumat açıqlamayıb.

Etiraz aksiyası  Lissabon və Portuda mənzil hüquqları fəallarının qurduğu çadır düşərgələrinin polis tərəfindən dağıdılmasından sonra keçirilib. Əməliyyat zamanı polisin əraziləri boşaltmaq üçün dəyənəklərdən istifadə etməsi fəalların və insan hüquqları təşkilatlarının həddindən artıq güc tətbiq edilməsi ilə bağlı ittihamlarına səbəb olub.

Portuqaliya mənzil qiymətlərinin əhalinin gəlirlərinə nisbətdə ən yüksək olduğu Avropa ölkələrindən biridir.           

2017-ci ildən bəri ölkədə yaşayış evlərinin qiymətləri iki dəfədən çox artıb. Eyni dövrdə yeni bağlanan kirayə müqavilələri üzrə ödənişlər də təxminən iki dəfə yüksəlib. Tənqidçilər bildirirlər ki, əməkhaqları eyni sürətlə artmadığından bir çox ailənin maliyyə yükü getdikcə ağırlaşır.

Problem xüsusilə mənzil bazarına daxil olmaqda artan çətinliklərlə üzləşən gənc nəsil üçün daha ciddi xarakter alıb.

Etiraz aksiyasının iştirakçıları arasında aktrisa Erika Rodriqes də olub. O bildirib ki, mənzil böhranı müxtəlif yaş qruplarından olan insanlara təsir edir.

Kirayəçilərin mənzildən çıxarılması qaydalarına etiraz      

Bir çox nümayişçi hökumətin dəstəklədiyi, kirayəçilərin mənzildən çıxarılması prosedurlarını sürətləndirən və yeni kirayə müqavilələrində qiymət məhdudiyyətlərini aradan qaldıran qanun layihəsini tənqid edib.

İfrat sağçı “Çeqa” partiyasının səsvermədə bitərəf qalmasından sonra qanun layihəsi parlamentdə ilkin səsvermədən keçib.

Etirazçılar onsuz da mənzil əlçatanlığının ciddi problemə çevrildiyi bir vaxtda bu dəyişikliklərin insanların mənzil təminatını daha da çətinləşdirəcəyini bildirərək layihənin geri götürülməsini tələb ediblər.

Həftəsonu baş verən qarşıdurmalar nəzarət qurumlarının və məhkəmə orqanlarının diqqətini cəlb edib.

Portuqaliyanın Daxili İşlər üzrə Baş Müfəttişliyi (IGAI) polisin hərəkətləri ilə bağlı araşdırmaya başlayıb. Prokurorluq isə əməliyyatlar zamanı polis əməkdaşlarının davranışlarını araşdırmaq üçün ayrıca istintaq başladıb.

Polisin məlumatına görə, hadisələr zamanı üçü polis əməkdaşı olmaqla 11 nəfər yüngül xəsarət alıb.

Lakin mənzil hüquqlarını müdafiə edən “Casa para Viver” (“Yaşamaq üçün ev”) təşkilatı polisin açıqladığı rəqəmlə razılaşmayaraq düşərgələrin dağıdılması zamanı təxminən 60 nəfərin yaralandığını bildirib.

Tərəflərin təqdim etdiyi fərqli məlumatların davam edən araşdırmalar çərçivəsində nəzərdən keçiriləcəyi gözlənilir.

Mənzil siyasəti ilə bağlı artan təzyiqlərlə üzləşən, sağ mərkəzçi azlıq hökumətinə rəhbərlik edən Baş nazir Luis Monteneqru parlamentdə çıxışı zamanı polisin hərəkətlərini müdafiə edib.

Monteneqru bildirib ki, polis əməkdaşları qanunla müəyyən edilmiş və qəbul olunmuş əməliyyat qaydaları çərçivəsində hərəkət ediblər. Onun sözlərinə görə, görülən tədbirlər zərurilik və mütənasiblik prinsiplərinə uyğun olub.

Fəallar hökuməti mənzil böhranının həlli əvəzinə polis tədbirlərinə üstünlük verməkdə ittiham edirlər.

Mənzil böhranı Avropanın digər ölkələrində də etirazlara səbəb olur

Portuqaliyadakı nümayişlər Avropanın digər ölkələrində, o cümlədən İspaniyada keçirilən oxşar etiraz aksiyalarını xatırladır. Avropa hökumətləri mənzil çatışmazlığının artması, kirayə haqlarının yüksəlməsi və yaşayış xərcləri ilə bağlı ictimai narazılıqla üzləşirlər.

Portuqaliyada isə hökumətə təzyiqlər artdıqca problemin həlli daha da aktuallaşır. Hökumət bir tərəfdən mənzil əlçatanlığı ilə bağlı narahatlıqları aradan qaldırmağa, digər tərəfdən isə dövlət maliyyəsi və daha geniş iqtisadi prioritetlər arasında tarazlığı qorumağa çalışır.

2027-ci ilin dövlət büdcəsinin parlamentdə müzakirə olunduğu və bu həftə keçirilən polis əməliyyatları ilə bağlı araşdırmaların davam etdiyi bir vaxtda mənzil siyasətinin və hökumətin etirazlara reaksiyasının qarşıdakı həftələrdə də Portuqaliyada siyasi müzakirələrin əsas mövzuları sırasında qalacağı gözlənilir.

Teqlər