İran Birləşmiş Krallığın Hərbi Dəniz və Hərbi Hava Qüvvələrini terror təşkilatları siyahısına salıb

İran Birləşmiş Krallığın Hərbi Dəniz və Hərbi Hava Qüvvələrini terror təşkilatları siyahısına salıb
MI6-nın Baş Qərargahının görünüşü. London, Birləşmiş Krallıq, 9 noyabr 2006-cı il.
Reuters

İran Xarici İşlər Nazirliyi Birləşmiş Krallığın Kral Hərbi Dəniz Qüvvələrini və Kral Hərbi Hava Qüvvələrini terror təşkilatları siyahısına daxil edib. Ölkənin xarici kəşfiyyat xidməti MI6 isə düşmən qrup elan olunub.

Tehran qərarın Birləşmiş Krallığın İrana qarşı addımlarına cavab olduğunu bildirib. Xüsusilə Londonun iyul ayında yeni milli təhlükəsizlik qanunvericiliyinə əsasən İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunu (SEPAH) qara siyahıya salması vurğulanıb.

Qərar bu ilin əvvəlində ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlarından sonra Tehranla London arasında yaranan gərginliyi daha da artırır. İran Birləşmiş Krallığı nəzarətindəki hərbi obyektlərdən və logistik infrastrukturdan istifadəyə icazə verməklə həmin əməliyyatları dəstəkləməkdə ittiham edir.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, qərarlar ölkənin Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən təsdiqlənib. Tehran bunu Birləşmiş Krallığın son bir ildə yürütdüyü düşmənçilik siyasətinə cavab kimi təqdim edib.

Bəyanatda bildirilir ki, Birləşmiş Krallığın Hərbi Dəniz və Hərbi Hava Qüvvələri SEPAH-ın qara siyahıya salınmasına qarşı cavab tədbirlərini nəzərdə tutan İran qanunvericiliyinə əsasən terror təşkilatları elan olunub.

MI6 kimi tanınan Məxfi Kəşfiyyat Xidməti isə ayrıca düşmən qrup kimi təsnif edilib. Bu qərar casusluq və İranın milli təhlükəsizliyinə düşmən sayılan dövlətlərlə əməkdaşlıqla bağlı qanunvericiliyə əsaslanır.

Kral Hərbi Dəniz Qüvvələrinin “HMS Dragon” esminesi. Portsmut, Birləşmiş Krallıq, 10 mart 2026-cı il.
Reuters

Nazirlik qərarların noyabrın 1-də bəyanatın dərc olunduğu andan qüvvəyə mindiyini bildirib.

Tehran bu addımları beynəlxalq hüquqa və qarşılıqlılıq prinsipinə uyğun hesab edir. İran yaranacaq hər hansı nəticəyə görə məsuliyyətin Birləşmiş Krallığın üzərinə düşəcəyini də bəyan edib.

SEPAH ətrafındakı mübahisə nədən qaynaqlanır?
İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) üzvləri hərbi təlimdə iştirak edirlər. İranın cənubu, 16 fevral 2026-cı il.
Reuters

Birləşmiş Krallıq iyulun 13-də 2026-cı il “Milli təhlükəsizlik haqqında” qanun çərçivəsində SEPAH və daha iki təşkilatı qara siyahıya salmaq planını açıqlamışdı. Qərar parlamentin təsdiqindən sonra iyulun 17-də qüvvəyə minib.

Birləşmiş Krallığın Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, qanun siyahıya daxil edilmiş təşkilatlara müəyyən formalarda dəstək və yardım göstərilməsini, eləcə də onlardan maddi mənfəət əldə edilməsini cinayət sayır. Bu əməllərə görə 14 ilədək həbs cəzası nəzərdə tutulur.

Birləşmiş Krallıq SEPAH-ı milli təhlükəsizliyə təhdid yaradan fəaliyyətlərdə, o cümlədən Avropada hədə-qorxu və hücumlarla bağlı əməliyyatlarda iştirakda ittiham edib.

Yeni qanun həmin qurumlara dəstəyi məhdudlaşdırsa da, bu qərar hüquqi baxımdan Birləşmiş Krallığın terrorizm haqqında qanunvericiliyinə əsasən tətbiq olunan qadağadan fərqlənir.

İran Birləşmiş Krallığın tədbirlərini rədd edir və SEPAH-ın ölkənin silahlı qüvvələrinin qanuni tərkib hissəsi olduğunu bildirir.

Birləşmiş Krallığın İran münaqişəsindəki hərbi rolu

Tərəflər arasında fikir ayrılığı Birləşmiş Krallığın fevralın 28-də ABŞ və İsrailin İrana zərbələri ilə başlayan münaqişədəki roluna da aiddir.

Həmin vaxt Birləşmiş Krallığın Baş naziri olan Kir Starmer ölkəsinin ilkin hücumlarda iştirak etmədiyini bildirmişdi. Lakin martın 1-də o, ABŞ-yə İranın raket imkanlarını hədəf alan məhdud müdafiə əməliyyatları üçün Birləşmiş Krallığın hərbi bazalarından istifadə icazəsi verildiyini təsdiqləmişdi.

Birləşmiş Krallıq məqsədinin daha geniş hücum kampaniyasına qoşulmaq deyil, regional müttəfiqləri və Britaniya heyətini qorumaq olduğunu bildirirdi.

Mart ayında London Vaşinqtonla razılaşmanın Hörmüz boğazında gəmiçiliyə təhlükə yaradan İran raket obyektlərinə qarşı müdafiə əməliyyatlarını da əhatə etdiyini açıqlamışdı.

Tehran bu izahla razılaşmır. İran Birləşmiş Krallığın hərbi obyektlərindən istifadəni Londonun hərbi əməliyyatlarda iştirakının sübutu hesab edir.

Birləşmiş Krallığın Kral Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus “Typhoon” qırıcıları Duxan aviabazasına gəlir. Qətər, 7 mart 2026-cı il.
Reuters
Birləşmiş Krallıq İranın qərarına cavab veribmi?

Məqalənin dərc edildiyi vaxtadək Birləşmiş Krallıq hökumətinin noyabrın 1-də elan olunan qərarlara birbaşa rəsmi cavabı qeydə alınmayıb.

London daha əvvəl SEPAH-a qarşı tədbirlərin xarici dövlətlərin dəstəklədiyi təhlükələrin qarşısını almaq üçün zəruri olduğunu bildirmişdi.

İyulun 14-də Birləşmiş Krallığın Xarici İşlər Nazirliyi İranın Londondakı müvəqqəti işlər vəkilini çağıraraq xəbərdarlıq etmişdi. Buna SEPAH-ın “Qüds” qüvvələrinin Avropada hücumlarda iştirak edən qrupları yönləndirməsi barədə iddialar səbəb olmuşdu.

Nazirlik yeni hüquqi tədbirlərin Birləşmiş Krallığın təhlükəsizliyinə qarşı fəaliyyətlərin qarşısını almaq məqsədi daşıdığını vurğulamışdı.

İranın son qərarı iki ölkə arasındakı qarşıdurmanı daha da dərinləşdirir.

Teqlər