Ukrayna niyə Rusiyadakı “Wildberries” anbarlarını hədəfə alır?

Ukrayna iyulun 18-dən Rusiyada “Wildberries” şirkətinin azı 20 anbarını hədəfə alıb. Hücumlar şirkətin logistika fəaliyyətində ciddi fasilələr yaradıb.

Rəsmi Kiyev bildirir ki, məqsəd hərbi təchizatla əlaqəli olduğu iddia edilən logistika xətlərini qırmaqdır. Zərbələrin milyardlarla dollar zərərə səbəb olduğu və Rusiya iqtisadiyyatına əlavə təzyiq yaratdığı qeyd edilir.

Hücumlar nə vaxt başlayıb?

Hücumlar iyulun 18-də Moskvanın şərqində yerləşən Elektrostal şəhərində və Tambov vilayətinin Kotovsk şəhərində “Wildberries” obyektlərinə pilotsuz uçuş aparatlarından zərbələr endirilməsi ilə başlayıb.

Daha sonra hücumların əhatə dairəsi Moskva və Sankt-Peterburq ətrafından Rusiyanın cənub bölgələrinə, həmçinin Ukrayna sərhədindən 2000 kilometrdən çox uzaqda, Uralda yerləşən Yekaterinburqa qədər genişlənib.

“Reuters”in məlumatına görə, avqustun 11-dək “Wildberries” anbarlarına 20-dən çox hücum qeydə alınıb. Zərbələr sonrakı günlərdə də davam edib və avqustun 16-da Moskva vilayətində şirkətin anbarlarından biri irimiqyaslı hücuma məruz qalıb.

Vilayətin qubernatoru Andrey Vorobyov “Telegram”da bildirib ki, avqustun 18-də Moskva yaxınlığında “Wildberries”ə məxsus daha bir obyekt vurulub.

“Wildberries” niyə bu qədər əhəmiyyətlidir?

“Wildberries” Rusiyanın ən böyük onlayn pərakəndə satış şirkətidir və çox vaxt “Amazon”la müqayisə olunur.

Şirkətin məlumatına görə, “Wildberries” gündə təxminən 20 milyon sifariş emal edir. Anbarların ümumi sahəsi isə 3 milyon kvadratmetrə yaxındır. Logistika şəbəkəsi Rusiyada yüz minlərlə satıcını istehlakçılarla əlaqələndirir.

“Wildberries” və onun rəqibi “Ozon” Kremlin “platforma iqtisadiyyatı” adlandırdığı sistemin əsas şirkətlərindəndir. “Reuters”in məlumatına görə, bu iki şirkətin mal və xidmət dövriyyəsi Rusiyanın ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) təxminən 8,5 faizinə bərabərdir. Onlar təxminən 4 milyon insanı işlə təmin edir.

Ukrayna niyə anbarları hədəfə alır?

Kiyev “Wildberries”in hərbi təchizatla əlaqəsi olduğunu bildirir.

Ukrayna rəsmiləri şirkəti ikili təyinatlı malların, hərbi avadanlıqların, o cümlədən pilotsuz uçuş aparatlarının komponentləri və digər texniki məhsulların daşınmasını təmin etməkdə ittiham edirlər. Kiyev hesab edir ki, “Wildberries”in logistika şəbəkəsində yaranan fasilələr Rusiyanın müharibə üçün istifadə etdiyi təchizatın çatdırılmasına mane ola bilər.

Lakin bu iddialar müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib. “Wildberries” və Rusiya hakimiyyəti ittihamları rədd edib.

Şirkətin təsisçisi və baş icraçı direktoru Tatyana Kim hücumları “terror aktları” adlandırıb və bildirib ki, zərbələr legitim hərbi hədəflərə deyil, biznesə və istehlakçılara təsir göstərir.

Hücumlar hansı nəticələrə səbəb olub?

Zərbələr nəticəsində yanğınlar baş verib, mallar məhv olub və ya zədələnib. “Wildberries” isə çatdırılma marşrutlarını dəyişməyə məcbur qalıb.

Avqustun 3-də baş verən irimiqyaslı hücumlardan biri nəticəsində Rusiyanın Vladimir vilayətindəki “Wildberries” anbarında yanğın başlayıb. Alov təxminən 100000 kvadratmetr ərazini əhatə edib. Yanğının söndürülməsinə 200-dən çox yanğınsöndürən cəlb olunub. Şirkət çatdırılmaların digər obyektlərə yönləndirildiyini bildirib.

“Reuters” avqustun 11-də Rusiya mediasının hesablamalarına istinadən “Wildberries”in ümumi anbar sahəsinin təxminən 30 faizinin məhv edildiyini bildirib. Agentliyin təhlilinə görə, hücumların vurduğu iqtisadi zərər 2 milyarddan 4 milyard ABŞ dollarına qədər qiymətləndirilir.

“Associated Press” (AP) daha sonra zərərin 6 milyard ABŞ dollarına çata biləcəyini bildirib. Bu rəqəm ümumi itkilərin həcmi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyin davam etdiyini göstərir.
 

Bu, Rusiya iqtisadiyyatı üçün nə deməkdir?

“Reuters”in məlumatına görə, “Wildberries” ötən il təxminən 75 milyard ABŞ dolları dəyərində mal satışı həyata keçirib. Bu məbləğ Rusiyanın ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) təxminən 3 faizinə bərabərdir. 2025-ci ilin sonunda “Wildberries”in borcu təxminən 15 milyard ABŞ dolları olub.

Logistika şəbəkəsində yaranan fasilələr satıcılar və kreditorların maliyyə vəziyyətinə mümkün təsirlərlə bağlı narahatlıq yaradıb.

Rusiya Mərkəzi Bankı banklara müraciət edərək, logistika mərkəzlərinə hücumlardan zərər çəkən kiçik və orta sahibkarların kredit ödənişlərinin yüngülləşdirilməsinə kömək göstərməyi tapşırıb. “Reuters”in məlumatına görə, hücumlardan təsirlənən müəssisələrin maliyyə çətinlikləri “Sberbank”ın problemli kreditlər üzrə daha çox ehtiyat ayırmasına səbəb ola bilər.

Şirkət Özbəkistan və Qafqaz regionunda da fəaliyyət göstərir. Qazaxıstanın ticarət nazirinin məlumatına görə, “Wildberries” qonşu Qazaxıstanda 260000 kvadratmetr yeni anbar sahəsi inşa edir.

Özbəkistanlı ixracatçılar bildirirlər ki, “Wildberries”in Rusiyadakı logistika şəbəkəsində tez-tez yaranan fasilələr çatdırılmaları ləngidib və xaricə satışlara təsir göstərib. Buna görə hökumət onlayn ticarət platformasının rəhbərliyi ilə danışıqlar aparıb.

Siyasi təsir

Hücumlar Rusiyada daxili siyasi müzakirələrə də səbəb olub.

Rusiyanın keçmiş prezidenti Dmitri Medvedev zərbələri təkcə Rusiya hökuməti və ordusuna deyil, adi vətəndaşlara qarşı hücum kimi xarakterizə edib.

“Düşmənimiz Rusiya rəhbərliyi və ya ordu ilə deyil, adi vətəndaşlarla mübarizə aparır”, – Medvedev bildirib.

Hücumlar Rusiyada daha sərt cavab tələb edən bəzi radikal dairələrin çağırışlarını da gücləndirib.

Kremlə yaxın siyasi analitik Sergey Markov bildirib ki, zərbələr münaqişənin daha da genişləndirilməsinə çağırışları gücləndirə bilər.

“Bu, Avropaya zərbə endirməyin zəruri olduğu fikrini gücləndirir”, – Markov deyib.

Bundan sonra nə baş verə bilər?

“Wildberries" fəaliyyətini davam etdirmək üçün logistika şəbəkəsini yenidən qurmağa, çatdırılmaları başqa marşrutlara yönəltməyə və alternativ obyektlərdən istifadə etməyə məcbur olub.

Ukrayna üçün bu əməliyyat Rusiyanın dərinliklərində zərbələr endirməyə və Kiyevin müharibəyə dəstək verdiyini bildirdiyi infrastrukturu hədəfə almağa imkan verir.

Rusiya isə bir neçə problemi eyni vaxtda həll etməli olur. Ölkə məhdud hava hücumundan müdafiə imkanları ilə əsas kommersiya infrastrukturunu qorumalı, zərər çəkən bizneslərə və satıcılara dəstək verməli, eyni zamanda gündəlik həyatın mühüm hissəsinə çevrilmiş pərakəndə satış şəbəkəsində ciddi fasilələrin qarşısını almalıdır.

Teqlər

Ukrayna Rusiya Rusiya-Ukrayna müharibəsi "Wildberries" logistika hava müdafiəsi PUA hücumları