Dünya Köçəri Oyunları 2026: Ənənədən beynəlxalq arenaya

Dünya Köçəri Oyunları 2026: Ənənədən beynəlxalq arenaya
Dünya Köçəri Oyunları. Bişkek, Qırğızıstan, 31 avqust 2026-cı il.
Azertac

Qırğızıstan altıncı Dünya Köçəri Oyunlarına ev sahibliyi edir. Avqustun 31-dən sentyabrın 6-dək keçirilən tədbir ənənəvi idman növlərini, zəngin mədəni irsi və köçəri xalqların adətlərini bir araya gətirir.

Yarışlarda 100-dən çox ölkədən minlərlə idmançının iştirakı gözlənilir. Proqrama atçılıq, güləş və oxatma yarışları, ovçuluq ənənələri ilə bağlı tədbirlər, eləcə də intellektual oyunlar daxildir.

Açılış mərasimi avqustun 31-də Bişkek Arena stadionunda keçirilir. Əsas yarışlar və mədəni tədbirlər isə İssık-Kul gölü ətrafında, o cümlədən Çolpon-Ata şəhərində və Kırçın dərəsində təşkil olunur.

Dünya Köçəri Oyunları köçəri xalqların mədəni irsini və ənənələrini qorumaq, eyni zamanda dünyada tanıtmaq məqsədi daşıyan ən böyük beynəlxalq tədbirlərdən biridir.

Dünya Köçəri Oyunları haqqında nə bilirik?

Dünya Köçəri Oyunları ənənəvi idman növləri, mədəniyyət və köçəri xalqların həyat tərzini nümayiş etdirən beynəlxalq festivaldır.

Bu tədbir tez-tez “köçəri dünyasının Olimpiadası” adlandırılır. Burada idman yarışları ilə yanaşı, mədəni sərgilər, elmi müzakirələr, musiqi və sənətkarlıq nümunələri də təqdim olunur.

Əsas məqsəd nəsildən-nəslə ötürülən, lakin müasir dövrdə itmək təhlükəsi ilə üzləşən ənənələri qorumaqdır.

Yarışlarda atçılıq, güləş, oxatma, ovçuluq və strategiya tələb edən oyunlar kimi köçəri xalqlar üçün tarixi əhəmiyyət daşıyan bacarıqlar nümayiş etdirilir. 

Dünya Köçəri Oyunlarının açılış mərasimində iştirakçılar çıxış edirlər. Astana, Qazaxıstan, 8 sentyabr 2024-cü il.    

Reuters
Dünya Köçəri Oyunlarının tarixi

Dünya Köçəri Oyunları ideyası köçəri xalqların mədəni irsini qorumaq və tanıtmaq məqsədilə Qırğızıstanda yaranıb.

İlk oyunlar 2014-cü ildə İssık-Kul gölünün sahilində yerləşən Çolpon-Ata şəhərində keçirilib. Yarışlarda 20-yə yaxın ölkənin nümayəndələri iştirak ediblər.

2016 və 2018-ci illərdə keçirilən növbəti oyunlarla tədbirin miqyası daha da genişlənib və Dünya Köçəri Oyunları beynəlxalq səviyyəli tədbirə çevrilib.

Daha sonra oyunlar Qırğızıstandan kənarda təşkil olunub. 2022-ci ildə Türkiyənin İznik şəhəri, 2024-cü ildə isə Qazaxıstanın paytaxtı Astana yarışlara ev sahibliyi edib.

2026-cı ildə Dünya Köçəri Oyunları yenidən Qırğızıstanda keçirilir.

2026-cı il Dünya Köçəri Oyunlarının əsas xüsusiyyətləri

Altıncı Dünya Köçəri Oyunlarının indiyədək keçirilən ən genişmiqyaslı yarışlardan biri olacağı gözlənilir.

Təşkilatçıların məlumatına görə, 112 ölkədən iştirak üçün müraciət daxil olub. Təxminən 3 min idmançının yarışlara qatılacağı gözlənilir.

Proqrama 42 ənənəvi idman növü daxildir. Oyunlarda Mərkəzi Asiya, Qafqaz, Avropa, Yaxın Şərq və Şimali Amerika da daxil olmaqla, dünyanın müxtəlif regionlarından ölkələr təmsil olunur.

Azərbaycan da Dünya Köçəri Oyunlarında idman, mədəniyyət və elmi proqramlarla təmsil olunur.

Oyunlar harada keçirilir?

Yarışların əsas məkanları Bişkek və İssık-Kul bölgəsidir.

Açılış mərasimi Bişkek Arenada keçirilir. Əsas yarışlar isə Çolpon-Ata şəhəri və Kırçın dərəsi də daxil olmaqla, İssık-Kul gölü ətrafında təşkil olunur.

Kırçın dərəsində ənənəvi kəndlər, sənətkarlıq nümunələri, musiqi proqramları və köçəri həyat tərzini əks etdirən nümayişlər təqdim olunur.

İssık-Kul gölü və Tyan-Şan dağlarının əhatəsində keçirilən tədbir zəngin təbiət mənzərələri ilə də diqqət çəkir.

Kök-boru: köçəri idmanının simvolu

Kök-boru Dünya Köçəri Oyunlarının ən məşhur yarış növlərindən biridir.

At belində oynanan bu oyunda iştirakçılar xüsusi hazırlanmış keçi cəsədini ələ keçirərək onu rəqib komandanın qapısına atmağa çalışırlar.

Kök-boru fiziki güc, at sürmə bacarığı, komanda işi və taktiki düşüncə tələb edir.

Bu gün kök-boru Qırğızıstanın əsas mədəni simvollarından biri hesab olunur.

Atçılıq və atüstü güləş

Atçılıq yarışları Dünya Köçəri Oyunlarının əsas istiqamətlərindən biridir.

“Er eniş” adlanan atüstü güləşdə idmançılar at belində mübarizə apararaq rəqiblərini yəhərdən salmağa çalışırlar.

Bu yarışlar atların köçəri xalqların tarixində nəqliyyat, ünsiyyət və gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsi kimi mühüm rolunu əks etdirir.

Güləş, güc yarışları və oxatma

Oyunların proqramına müxtəlif güləş növləri və güc yarışları daxildir.

“Alyş” güləşi zamanı idmançılar rəqibin kəmərindən tutaraq texnika və fiziki güc hesabına üstünlük qazanmağa çalışırlar.

Oxatma yarışlarında isə iştirakçılar həm yerdən, həm də at belində hədəfi dəqiq vurmaq bacarıqlarını nümayiş etdirirlər.

Tarixən oxatma köçəri xalqların həyatında ovçuluq və müdafiə baxımından mühüm bacarıqlardan biri olub.

Qartal ovu və “Salbuurun” ənənəsi

Qartal ovu Dünya Köçəri Oyunlarının ən diqqətçəkən ənənələrindən biridir.

“Salbuurun” ənənəsi qartalçılıq, ovçuluq və atçılığı bir araya gətirir. Yarışlarda ovçularla təlim keçmiş qartallar arasındakı əlaqə və onların bacarıqları nümayiş etdirilir.

Bu ənənə Mərkəzi Asiya xalqları üçün yalnız yarış deyil, nəsildən-nəslə ötürülən zəngin mədəni irsdir.

Ənənəvi intellektual oyunlar

Dünya Köçəri Oyunlarında fiziki yarışlarla yanaşı, intellektual oyunlar da keçirilir.

Proqrama şahmatla müqayisə edilən ənənəvi strategiya oyunu toguz korgool da daxildir.

Bu oyunlarda iştirakçılar strategiya qurur və gedişlərini əvvəlcədən hesablayırlar.

Bu yarışlar köçəri xalqların mədəniyyətində məntiqi düşüncə, hesablama və zehni bacarıqların mühüm yer tutduğunu göstərir.

Rusiya idmançıları Dünya Köçəri Oyunlarının açılış mərasimində iştirak edirlər. Astana, Qazaxıstan, 8 sentyabr 2024-cü il.   

Reuters
Azərbaycanın Dünya Köçəri Oyunlarında iştirakı

Azərbaycan altıncı Dünya Köçəri Oyunlarında idman, mədəniyyət və elmi proqramlarla təmsil olunur.

Ölkənin iştirakı Azərbaycanla türk və digər Avrasiya xalqları arasındakı tarixi və mədəni bağları əks etdirir. Bu ortaq irs xüsusilə atçılıq, güləş və ənənəvi oyunlarda özünü göstərir.

Azərbaycan Dünya Köçəri Oyunlarının ilk illərindən etibarən layihənin inkişafında fəal iştirak edir.

Dünya Köçəri Oyunlarının regional diplomatiyada rolu

2026-cı il Dünya Köçəri Oyunları Qırğızıstanda keçirilən Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) sammiti ilə eyni vaxta təsadüf edir.

Bu, Qırğızıstanı eyni zamanda mühüm siyasi və mədəni tədbirlərin mərkəzinə çevirir.

ŞƏT sammitində əsas diqqət təhlükəsizlik, iqtisadiyyat və siyasi əməkdaşlığa yönəldiyi halda, Dünya Köçəri Oyunları xalqlar arasında mədəni əlaqələrin gücləndirilməsinə xidmət edir.

Hər iki tədbir Qırğızıstanın beynəlxalq dialoq və əməkdaşlıq platforması kimi rolunu gücləndirir.

Dünya Köçəri Oyunlarının əhəmiyyəti

Dünya Köçəri Oyunları sadəcə idman yarışları deyil. Bu tədbir Avrasiya xalqlarının zəngin tarixi və mədəni irsini qorumaq və gələcək nəsillərə çatdırmaq məqsədi daşıyır.

Atçılıq və qartal ovçuluğundan güləş və strategiya oyunlarınadək müxtəlif yarışlar əsrlərdən gələn ənənə və bacarıqları müasir dünyaya təqdim edir.

Qırğızıstan üçün Dünya Köçəri Oyunları həm milli kimliyin nümayişi, həm də dünyaya ünvanlanan mühüm mesajdır: Köçəri irsi yalnız keçmişin xatirəsi deyil, bu gün də yaşayan mədəniyyətdir.

 

 

Teqlər