“TV Berlin” Azərbaycanın Almaniya üçün artan strateji rolunu vurğulayıb

Almaniya telekanalı bildirir ki, enerji, ticarət, nəqliyyat və regional sabitlik Bakı ilə Berlin arasındakı münasibətləri dəyişdirir.

Azərbaycan Almaniyanın strateji xəritəsində getdikcə daha mühüm yer tutur.

“TV Berlin” telekanalının “Almaniya və Azərbaycan: dəyişən tərəfdaşlıq” adlı geniş reportajının əsas mesajı məhz bundan ibarətdir.

Reportajda iki ölkə arasındakı münasibətlərin ənənəvi enerji əməkdaşlığından kənara çıxaraq necə genişləndiyi araşdırılıb. Ticarət, nəqliyyat dəhlizləri, rəqəmsal infrastruktur və regional sabitlik artıq tərəfdaşlığın eyni dərəcədə mühüm istiqamətlərinə çevrilir.

Bu dəyişiklikdə Azərbaycanın coğrafi mövqeyi başlıca rol oynayır.

Avropa, Xəzər dənizi və Mərkəzi Asiya arasında yerləşən Azərbaycan böyük bazarları birləşdirən keçid ölkəsi kimi çıxış edir. Müharibələr, sanksiyalar və geosiyasi gərginliklərin mövcud ticarət marşrutlarını pozduğu bir dövrdə coğrafiyanın əhəmiyyəti artıq yalnız məkan anlayışı ilə məhdudlaşmır.

Söhbət çıxış imkanından gedir.

Avropanın daha geniş strategiyası

“TV Berlin” Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Lyayenin 1 iyul 2026-cı ildə Bakıya səfərini Avropanın Azərbaycanla əməkdaşlığının genişləndiyinin göstəricisi kimi təqdim edib.

Prezident İlham Əliyevlə keçirilən danışıqlarda enerji, nəqliyyat, rəqəmsal əlaqəlilik və regional əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub.

Avropa Komissiyası, həmçinin Cənubi Qafqazda əlaqəlilik layihələri üçün 200 milyon avroyadək qrant ayrılacağını açıqlayıb. Brüssel bildirir ki, bu paket dövlət və özəl sektordan ümumilikdə 2 milyard avroyadək investisiyanın cəlb olunmasına imkan yarada bilər.

Bundan başqa, Avropa İttifaqı–Azərbaycan Əlaqəlilik üzrə Tərəfdaşlığının yaradılması, eləcə də nəqliyyat, enerji və rəqəmsal infrastrukturu əhatə edən yüksək səviyyəli dialoqun başlanması elan edilib.

Mesaj aydındır. Avropa artıq yalnız boru kəmərlərinə deyil, bütövlükdə dəhlizə baxır.

Siyasi dialoq sürətlənir

Telekanal Azərbaycanla Almaniya arasındakı siyasi münasibətlərin daha fəal mərhələyə qədəm qoyduğunu bildirib.

Bildirilir ki, İlham Əliyev 2023-cü ildən bəri Almaniyaya beş dəfə səfər edib. Bunlardan ikisi Almaniyanın keçmiş kansleri Olaf Şoltsun dəvəti ilə Berlinə, üçü isə Münhen Təhlükəsizlik Konfransında iştirakı ilə əlaqədar olub.

“TV Berlin” Almaniya Prezidenti Frank-Valter Ştaynmayerin 2025-ci ilin aprelində Azərbaycana rəsmi səfərini də xüsusi qeyd edib. O, Azərbaycana rəsmi səfər edən ilk Almaniya dövlət başçısı kimi təqdim olunub.

Bu görüşlər daha geniş dəyişikliyi əks etdirir. Dialoq daha müntəzəm xarakter alır, gündəlik genişlənir və münasibətlərin bir sahədən asılılığı tədricən azalır.

Orta Dəhliz Avropa ilə əlaqələri gücləndirir

Nəqliyyat bu dəyişikliyin ən aydın nümunələrindən biridir.

Orta Dəhliz Çin və Mərkəzi Asiyanı Xəzər dənizi, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə vasitəsilə Avropa ilə birləşdirir. Bu marşrut Rusiya və sabitliyi getdikcə daha çox sual doğuran digər tranzit ərazilərindən keçən yollara alternativdir.

İxracdan böyük ölçüdə asılı olan Almaniya iqtisadiyyatı üçün etibarlı təchizat zəncirləri mücərrəd geosiyasi məsələ deyil. Bu, iqtisadi zərurətdir.

“TV Berlin” Azərbaycanın infrastrukturu və coğrafi mövqeyinin ölkəyə bu marşrutun inkişafında mərkəzi rol verdiyini bildirib. Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında yükdaşımaları asanlaşdıra və digər istiqamətlərdə yarana biləcək fasilələrdən asılılığı azalda bilər.

Lakin dəhliz yalnız dəmir yolları və limanlardan ibarət deyil. O, sərhədlər sabit olduqda, gömrük sistemləri əlaqəli şəkildə işlədikdə və siyasi etimad təzyiqlərə davam gətirdikdə səmərəli fəaliyyət göstərə bilər.

Enerji əsas sütun olaraq qalır

Enerji əməkdaşlığı münasibətlərin əsas dayağı olaraq qalmaqda davam edir.

Rusiyanın Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı müharibəyə başlamasından sonra Avropa enerji mənbələrini şaxələndirmək səylərini sürətləndirib. Həmin dövrdə Azərbaycan Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropaya illik təbii qaz ixracını təxminən 8 milyard kubmetrdən 13 milyard kubmetrə çatdırıb.

“TV Berlin” Almaniya şirkətlərinin hazırda hər il 3 milyard kubmetrdən çox Azərbaycan qazı aldığını bildirib.

Reportajda qeyd olunub ki, bu əməkdaşlıq bir asılılığın digəri ilə əvəzlənməsi kimi qiymətləndirilməməlidir.

Məqsəd şaxələndirmədir.

Azərbaycan, həmçinin Xəzər dənizində dəniz külək enerjisi layihələri də daxil olmaqla günəş və külək enerjisi layihələrinə investisiya yatırır. Bu layihələr gələcəkdə Cənubi Qafqazı Avropa bazarları ilə birləşdirən yaşıl elektrik enerjisi dəhlizlərinin yaradılmasına töhfə verə bilər.

Tərəfdaşlığın ilk mərhələsini qaz formalaşdırıb. Növbəti mərhələni isə bərpaolunan enerji müəyyən edə bilər.

Sülh regionun potensialını aça bilər

Reportajda iqtisadi əməkdaşlıq Azərbaycanla Ermənistan arasındakı normallaşma prosesi ilə də əlaqələndirilib.

2025-ci il avqustun 8-də iki ölkənin xarici işlər nazirləri Vaşinqtonda sülh sazişinin razılaşdırılmış mətnini paraflayıblar. Azərbaycan və Ermənistan liderləri, həmçinin ABŞ Prezidenti Donald Trampın iştirakı ilə birgə bəyannamə imzalayıblar.

Razılaşma bütün maneələri aradan qaldırmayıb, lakin regional hesablamaları dəyişdirib.

Davamlı sülh sazişi nəqliyyat marşrutlarının açılmasına şərait yarada bilər. Bu, Avropa ilə Mərkəzi Asiya arasında ticarəti gücləndirə və uzunmüddətli infrastruktur investisiyaları ilə bağlı riskləri azalda bilər.

Bu kontekstdə sülh iqtisadiyyatdan ayrı məsələ deyil, iqtisadi əməkdaşlığın təməlidir.

Ticarət əlaqələri enerji ilə məhdudlaşmır

Azərbaycan Almaniyanın Cənubi Qafqazdakı ən mühüm iqtisadi tərəfdaşıdır.

Almaniyanın rəsmi məlumatlarına görə, ikitərəfli ticarət dövriyyəsi 2024-cü ildə təxminən 1,7 milyard avroya çatıb. Almaniyanın Azərbaycana ixracına maşın və avadanlıqlar, nəqliyyat vasitələri, sənaye avadanlığı, dəmir və polad məhsulları daxildir.

“TV Berlin” mühəndislik, tikinti, logistika, enerji və xidmət sahələrində Azərbaycanda 200-dən çox Almaniya şirkətinin fəaliyyət göstərdiyini bildirib.

Azərbaycanın Almaniyadakı səfiri Nəsimi Ağayev tərəfdaşlığın hər iki iqtisadiyyat üçün praktiki faydalar yaratdığını deyib.

“Enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi sabitlik, Asiya ilə Avropa arasında əlaqəliliyin gücləndirilməsi və etibarlı təchizat zəncirləri Almaniya–Azərbaycan əməkdaşlığında mühüm yer tutur”, – deyə səfir bildirib.

Boru kəməri ilə məhdudlaşmayan əməkdaşlıq

Uzun illər Azərbaycanın Avropa üçün əhəmiyyəti əsasən neft və qaz həcmləri ilə ölçülüb.

İndi bu mənzərə natamamdır.

Enerji hələ də mühüm rol oynayır. Lakin limanlar, dəmir yolları, rəqəmsal infrastruktur və sabit sərhədlər də eyni dərəcədə əhəmiyyət daşıyır.

“TV Berlin”in reportajı Avropada formalaşan daha geniş yanaşmanı əks etdirir: Azərbaycan artıq yalnız Avropanın şərq sərhədində yerləşən təchizatçı deyil. O, dəyişən Avrasiya xəritəsinin mərkəzində getdikcə daha mühüm əlaqələndirici ölkə rolunu oynayır.

Boru kəməri münasibətlərin əsasını qoydu. Dəhliz isə bu tərəfdaşlığı genişləndirir.

Kopyalandı