Qazaxıstan və Çin 15 milyard dollarlıq sazişlər imzalayıb

Qazaxıstan və Çin arasında Prezident Kasım-Jomart Tokayevin Şanxaya səfəri zamanı ümumi dəyəri 15 milyard dollardan çox olan kommersiya sazişləri imzalanıb. Razılaşmalar süni intellekt, rəqəmsallaşma, nəqliyyat və sənaye sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsini nəzərdə tutur.

Yeni sazişlər iki ölkə arasında sürətlə inkişaf edən iqtisadi münasibətlərin davamı kimi qiymətləndirilir. Ötən il Qazaxıstanla Çin arasında ticarət dövriyyəsi rekord həddə — 49 milyard dollara çatıb. Çinin Qazaxıstana yatırdığı investisiyaların həcmi isə 30 milyard dolları ötüb. Hazırda ölkədə Çin kapitalının iştirakı ilə 8 500-dən çox şirkət fəaliyyət göstərir.

Çinin aparıcı biznes nümayəndələri qarşısında çıxış edən Tokayev münasibətlərin növbəti mərhələsini əməkdaşlığın yeni “qızıl otuzilliyi” adlandırıb. O bildirib ki, Qazaxıstan yalnız kapital cəlb etməklə kifayətlənmək istəmir. Astana beynəlxalq tərəfdaşlarla birlikdə yeni texnologiyaların inkişafına, tədqiqat mərkəzlərinin yaradılmasına, istehsal zəncirlərinin qurulmasına və ixtisaslı kadrların hazırlanmasına üstünlük verir.

“Bizim məqsədimiz yalnız kapital cəlb etmək deyil. Yeni texnologiyaları birgə inkişaf etdirməyi, tədqiqat mərkəzləri yaratmağı, yeni istehsal zəncirləri qurmağı və bilik iqtisadiyyatının inkişafına töhfə verəcək insan kapitalına sərmayə yatırmağı hədəfləyirik”, - Tokayev bildirib.

 

Diqqət süni intellektə yönəlir

Süni intellekt Qazaxıstanın iqtisadi strategiyasının mühüm hissəsinə çevrilir. Hökumət Çin texnologiya şirkətlərini məlumat mərkəzlərinin, ağıllı şəhərlərin, rəqəmsal logistikanın və innovasiyanı dəstəkləmək, eləcə də beynəlxalq investorları cəlb etmək üçün nəzərdə tutulan digər infrastrukturun inkişafında iştiraka dəvət edir.

Rəqəmsal yanaşma nəqliyyat sahəsində də tətbiq olunur. Çinlə Avropa arasında dəmir yolu ilə daşınan yüklərin təxminən 85 faizi Qazaxıstan ərazisindən keçir. Ölkə nəqliyyat infrastrukturuna 35 milyard dollardan çox sərmayə yatırıb.

Tokayev bildirib ki, müasir ticarət marşrutlarının rəqabət qabiliyyəti artıq yalnız dəmir yolları və limanlardan deyil, həm də daha sürətli məlumat mübadiləsindən, rəqəmsal inteqrasiyadan və daha yüksək şəffaflıqdan asılıdır.

 

Texnologiyanın logistikaya tətbiqi

Qazaxıstan gömrük, logistika və kommersiya xidmətlərini vahid rəqəmsal sistemdə birləşdirmək üçün “Smart Cargo” platformasını inkişaf etdirir. Platformanın məqsədi gecikmələri azaltmaq və yüklərin sərhədlərdən daha səmərəli keçidini təmin etməkdir.

Səfər çərçivəsində bir sıra iri infrastruktur layihələri də müzakirə olunub. “China Communications Construction Company” şirkətinin prezidenti Can Binnanla görüşdə Tokayev planlaşdırılan Baxtı–Ayaqoz dəmir yolu xəttini Qazaxıstanla Çin arasında yükdaşımaların həcmini artıra biləcək strateji layihə kimi təqdim edib.

 

Xəzərdə yeni liman kompleksinin inşası planlaşdırılır

Qazaxıstan Çinin “Guoyou Materials Group” şirkəti ilə Xəzər dənizində, Kurik limanında çoxfunksiyalı liman kompleksinin tikintisinə dair saziş imzalayıb. Layihəyə ilkin mərhələdə 300 milyon dollar sərmayə yatırılması, ümumi dəyərin isə 1,1 milyard dollaradək yüksəlməsi gözlənilir.

Tikinti işlərinə 2026-cı ildə başlanılması, kompleksin 2028-ci ildə istifadəyə verilməsi nəzərdə tutulur. Limanın illik yükötürmə qabiliyyəti 15 milyon ton olacaq. Layihənin Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz üzərindən Asiya ilə Avropanı birləşdirən Orta Dəhlizin imkanlarını gücləndirəcəyi gözlənilir.

Şanxayda imzalanan sazişlər Qazaxıstanla Çin arasında iqtisadi əməkdaşlığın yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. Tərəflər nəqliyyat və sənayeyə ənənəvi investisiyalarla yanaşı, süni intellekt, rəqəmsal sistemlər və yüksək əlavə dəyər yaradan istehsal sahələrində də əməkdaşlığı genişləndirir.

 

 

 

Teqlər

Qazaxıstan Çin süni intellekt Orta Dəhliz nəqliyyat infrastrukturu Şanxay sazişləri Kurik limanı