Aİ sanksiyaları və ABŞ tarifləri Qazaxıstan və Qırğızıstana təzyiqi artırır

Aİ sanksiyaları və ABŞ tarifləri Qazaxıstan və Qırğızıstana təzyiqi artırır
Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Leyen Brüsseldə Rusiyaya qarşı 21-ci sanksiya paketi ilə bağlı mətbuata açıqlama verir, 9 iyun 2026
Anewz

Avropa İttifaqının (Aİ) Rusiyanın təchizat zəncirlərinə qarşı sanksiyaları genişləndirməsi Qazaxıstan və Qırğızıstana diqqəti artırıb. ABŞ-nin Mərkəzi Asiya ilə ticarətə təsir edən yeni tariflər tətbiq etməsi də region ölkələri ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.

Aİ sanksiya siyahısını genişləndirir

Aİ ixrac nəzarətini sərtləşdirib. ABŞ-ın Mərkəzi Asiya ilə ticarətə təsir edən yeni tariflər tətbiq etməsi fonunda Qazaxıstan və Qırğızıstan yenidən Qərbin diqqət mərkəzinə düşüb.

Aİ Şurası iyulun 23-də Rusiyaya qarşı sayca 21-ci sanksiya paketini təsdiqləyib. Yeni paket ikili təyinatlı malların və qabaqcıl texnologiyaların ixracına daha sərt məhdudiyyətlər tətbiq edilən qurumların siyahısını genişləndirir.

Yeni tədbirlər Qazaxıstan, Qırğızıstan, Çin və Honq Konq, eləcə də Hindistan, Türkiyə və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri daxil olmaqla üçüncü ölkələrdə qeydiyyatdan keçmiş 51 qurumu əhatə edir.

Aİ bildirib ki, bu şirkətlər həssas məhsul və texnologiyalara çıxışı asanlaşdıraraq Rusiyanın ixrac nəzarəti tədbirlərindən yayınmasına kömək edə bilər.

Məhdudiyyətlər əsasən mikroelektronika, kompüter rəqəmsal idarəetməli (CNC) dəzgahlar və yarımkeçirici istehsalı avadanlıqlarına şamil edilir. Rəsmi Brüssel bu sahələri strateji əhəmiyyət daşıyan sahələr hesab edir.

Aİ Şurası Qazaxıstanda qeydiyyatdan keçmiş qurumların adlarını açıqlamayıb. Yenilənmiş siyahıya neçə belə qurumun daxil edildiyini də bildirməyib. Yalnız hədəfə alınan təşkilatların qeydiyyatda olduğu ölkələr göstərilib.

Paket, həmçinin Qırğızıstanda yerləşən bir banka qarşı əməliyyatların qadağan edilməsini nəzərdə tutur. Buna səbəb həmin bankın Rusiya ilə əlaqəli Maliyyə Mesajlarının Ötürülməsi Sistemi (SPFS) ilə əlaqəsi göstərilir. Bu sistem rəsmi Moskva tərəfindən beynəlxalq maliyyə mesajlaşma sistemlərinə alternativ kimi yaradılıb.

ABŞ yeni tariflər tətbiq edir

Bundan əlavə, ABŞ Qazaxıstan və daha 59 ölkədən idxal olunan bəzi məhsullara əlavə gömrük tarifləri tətbiq edib. Yeni tədbirlər iyulun 24-dən qüvvəyə minib.

Qazaxıstanın Ticarət və İnteqrasiya Nazirliyinin məlumatına görə, əlavə 12,5 faizlik tarif yalnız müəyyən məhsul kateqoriyalarına şamil edilir və ABŞ Ticarət Nümayəndəliyi Ofisinin müəyyən etdiyi istisna siyahılarına daxil olan məhsullara tətbiq olunmur.

Nazirlik bildirib ki, bu tədbir yeni tariflər qüvvəyə minməzdən əvvəl başa çatan müvəqqəti 10 faizlik əlavə rüsumu əvəz edir və onun üzərinə əlavə olunmur.

Qazaxıstan tərəfi hesab edir ki, ölkənin ABŞ-yə ixracının təxminən 95 faizi yeni tədbirdən təsirlənməyəcək. Lakin əlavə rüsumun hansı məhsullara tətbiq ediləcəyi açıqlanmayıb.

Nazirlik həmçinin bildirib ki, Qazaxıstan ixracatçılarının maraqlarını qorumaq və qarşılıqlı məqbul həll yolları tapmaq üçün ABŞ tərəfi ilə müzakirələri davam etdirir.

Tariflər ABŞ-nin 2026-cı ilin martında başladığı araşdırmadan sonra tətbiq olunub. Araşdırmanın məqsədi 60 ölkə və iqtisadiyyatın məcburi əməkdən istifadə etməklə istehsal olunan məhsulların idxalının qarşısını almaq üçün effektiv tədbirlərə malik olub-olmadığını qiymətləndirmək olub.

Araşdırmanın nəticələrinə əsasən, Qazaxıstan əlavə 12,5 faizlik tarif tətbiq edilən ölkələr sırasında yer alıb.

Teqlər