ABŞ KAAN qırıcısı üçün mühərrik satışına razılıq verib

ABŞ KAAN qırıcısı üçün mühərrik satışına razılıq verib
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla NATO sammitində. Ankara, Türkiyə, çərşənbə, 8 iyul 2026-cı il.
Reuters

Türkiyənin müdafiə şirkətinin rəhbəri bildirib ki, ABŞ Türkiyənin KAAN qırıcısı üçün “GE F110” mühərriklərinin ixracına icazə verib. Lakin Vaşinqton hələ bu məlumatı rəsmi təsdiqləməyib.

Türkiyə Aerokosmik Sənayesi şirkətinin (TAI) baş direktoru Mehmet Demiroğlu Birləşmiş Krallıqda keçirilən Farnborough Beynəlxalq Aviasiya Sərgisində çıxışı zamanı bildirib ki, ABŞ istehsalı olan mühərriklərin satışı ilə bağlı təsdiq prosesi tamamlanıb.

Məlumat təsdiqlənərsə, bu qərar Türkiyənin ilk yerli beşinci nəsil döyüş təyyarəsinin seriyalı istehsalı qarşısındakı əsas maneələrdən birini aradan qaldıra bilər.

Xəbərin yayımlandığı vaxt ABŞ Dövlət Departamenti və Pentaqon məsələ ilə bağlı açıqlama verməyib. “GE Aerospace” şirkəti də iddia edilən icazə barədə şərh verməyib.

Bununla belə, ABŞ Dövlət Departamenti ötən ay Türkiyənin KAAN proqramı üçün “F110” mühərrikləri və əlaqəli avadanlıqların satışına dair Konqresə 700 milyon dollardan çox dəyəri olan mümkün xarici hərbi satış barədə məlumat verib.

Bu bildiriş NATO müttəfiqlərinə böyük silah satışları üçün tələb olunan standart Konqres yoxlaması prosesini başladıb. Qeyd olunur ki, bu müddət ərzində Konqres sözügedən satışı əngəlləməyib və proses ABŞ-ın silah ixrac qaydalarına uyğun davam edib.

İllərdir davam edən gərgin münasibətlər

Əgər Vaşinqton ixrac icazəsini təsdiqləsə, bu, NATO müttəfiqləri olan ABŞ və Türkiyə arasında son illərdə zəifləyən müdafiə əməkdaşlığının bərpasına işarə olacaq.

İki ölkə arasında münasibətlər 2019-cu ildə Türkiyənin ABŞ-ın etirazlarına baxmayaraq Rusiyadan “S-400” hava hücumundan müdafiə sistemləri alması ilə daha da gərginləşib.

Bundan sonra Vaşinqton Türkiyənin müdafiə sənayesinə sanksiyalar tətbiq edib və ölkəni ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi F-35 qırıcı proqramından çıxarıb.

ABŞ rəsmilərinin fikrincə, “S-400” sisteminin F-35 təyyarələri ilə birlikdə istifadəsi qırıcının həssas texnologiyalarına risk yarada bilərdi.

Buna baxmayaraq, son aylarda ABŞ-Türkiyə müdafiə əlaqələrində yaxşılaşma əlamətləri müşahidə olunur.

Bu ilin əvvəlində Vaşinqton Türkiyəyə F-16 qırıcılarının satışını təsdiqləyib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp isə “S-400” məsələsinin həll olunacağı təqdirdə Türkiyənin F-35 proqramına yenidən qaytarılmasını dəstəkləyə biləcəyini bildirib.

KAAN proqramında irəliləyiş

KAAN qırıcısı ilk uçuşunu 2024-cü ilin əvvəlində həyata keçirib.

Təyyarənin Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin əsas döyüş platformasına çevriləcəyi, köhnəlmiş F-16 qırıcılarını əvəz edəcəyi və xarici təchizatçılardan asılılığı azaltmağa imkan verəcəyi gözlənilir.

İlkin KAAN prototiplərində ABŞ istehsalı olan F110 mühərriklərindən istifadə olunacaq. Türkiyənin müdafiə sənayesi isə gələcək versiyalar üçün yerli mühərrik hazırlayır.

Teqlər