Pakistan Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi Qırmızı dəniz koalisiyasına qoşulub

Pakistan Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi Qırmızı dəniz koalisiyasına qoşulub
Tanker Misirin Əl-Ayn əs-Suxna şəhəri yaxınlığında Qırmızı dənizə doğru hərəkət edir, 25 sentyabr 2020-ci il.
Reuters

Pakistan Qırmızı dəniz və Ədən körfəzindən keçən əsas gəmi yollarını qorumaq üçün Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi çoxmillətli dəniz koalisiyasına qoşulub. Bu addım kommersiya gəmilərinə hücumların dünyanın mühüm ticarət və enerji marşrutlarına təhlükə yaratdığı bir vaxtda atılıb.

Koalisiyanın yaradılması Ər-Riyadda 43 ölkə və Avropa İttifaqı nümayəndələrinin iştirakı ilə keçirilən yüksək səviyyəli görüşdən sonra elan olunub. Koalisiyaya Səudiyyə Ərəbistanı rəhbərlik edəcək, qərargahı isə bu ölkədə yerləşəcək.

İştirakçı ölkələrin sözlərinə görə, koalisiya dəniz təhlükəsizliyini gücləndirəcək, naviqasiya azadlığını qoruyacaq, beynəlxalq ticarət və enerji marşrutlarının təhlükəsizliyini təmin edəcək. Eyni zamanda müdafiə sahəsində əməkdaşlıq genişləndiriləcək.

Ölkələr təşəbbüsün yalnız müdafiə məqsədi daşıdığını və beynəlxalq hüquqa uyğun fəaliyyət göstərəcəyini bildiriblər.

Koalisiyanın yaradılması Qırmızı dənizdə kommersiya gəmilərinə edilən davamlı hücumlardan sonra gündəmə gəlib. Hücumlar bir çox gəmini marşrutunu dəyişərək Afrikanın cənubundan keçməyə məcbur edib.

Daha uzun marşrut yükdaşıma və sığorta xərclərini artırıb, çatdırılma müddətini uzadıb və qlobal təchizat zəncirlərində problemlər yaradıb.

Qırmızı dəniz Pakistan üçün niyə vacibdir?

Pakistan üçün bu koalisiya ticarət və enerji təhlükəsizliyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Bab əl-Məndəb boğazı Qırmızı dənizi Ədən körfəzi ilə birləşdirir. Dünya ticarətinin təxminən 12 faizi bu marşrutdan keçir. Pakistanın Avropa, Şimali Afrika və Aralıq dənizi ölkələrinə ixrac etdiyi məhsullar Ərəbistan dənizi, Ədən körfəzi, Qırmızı dəniz və Süveyş kanalı vasitəsilə daşınır.

Bu marşrutda yaranan problemlər nəqliyyat xərclərini artırır. Nəticədə tekstil, düyü və sənaye məhsulları da daxil olmaqla Pakistanın ixrac mallarının rəqabət qabiliyyəti azalır.

Pakistan enerji ehtiyacının böyük hissəsini Körfəz ölkələrindən idxal hesabına ödəyir. Yükdaşıma və gəmi sığortası xərclərinin, eləcə də neft qiymətlərinin artması ölkənin idxal xərclərini yüksəldir və maliyyə vəziyyətinə əlavə təzyiq yaradır.

Qırmızı dənizdən kənar strateji maraqlar

Analitiklərin fikrincə, Pakistanın dəniz maraqları yalnız öz sahilləri ilə məhdudlaşmır. Regional dəniz yollarının təhlükəsizliyi Qvadar limanı və Çin–Pakistan İqtisadi Dəhlizi üçün də vacibdir. Hər iki layihənin uğuru təhlükəsiz və etibarlı beynəlxalq gəmiçilik marşrutlarından asılıdır.

Bölgədə qeyri-sabitliyin davam etməsi ticarət həcmini azalda və Qvadar limanının regional logistika mərkəzi kimi rolunu zəiflədə bilər.

Pakistan Birləşmiş Dəniz Qüvvələri, çoxmillətli “AMAN” dəniz təlimləri və dəniz quldurluğuna qarşı əməliyyatlar vasitəsilə regional dəniz təhlükəsizliyinə töhfəsini artırıb. Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi koalisiyaya qoşulması da bu siyasətin davamıdır.

Bu addım Pakistanın əsas maliyyə dəstəkçilərindən biri olan Səudiyyə Ərəbistanı ilə strateji tərəfdaşlığını da gücləndirir. Ər-Riyad Pakistan üçün mühüm enerji təchizatı, müdafiə əməkdaşlığı və xaricdən pul köçürmələri mənbəyidir.

Dəniz təhlükəsizliyinin qlobal ticarət və enerji bazarları ilə əlaqəsi gücləndikcə, Pakistan beynəlxalq gəmiçilik marşrutlarının qorunmasının öz iqtisadi və strateji maraqları üçün də vacib olduğunu nəzərə alaraq bu qərarı verib.

Teqlər