Rusiyadan yanacaq tədarükü çətinləşdikcə Mərkəzi Asiya strategiyasını dəyişir

Rusiyadan yanacaq tədarükü çətinləşdikcə Mərkəzi Asiya strategiyasını dəyişir
Rusiya–Ukrayna münaqişəsi fonunda Rusiyadakı yanacaqdoldurma məntəqəsində bəzi yanacaq nasoslarının işləmədiyini bildirən lövhələr, 23 iyun 2026-cı il.
Reuters
EN

Müəllif

Sevil Radjapova

Rusiyanın neft obyektlərinə dron hücumları və ixrac məhdudiyyətləri yanacaq sektorunda çətinliklər yaradıb, buna görə də Mərkəzi Asiya ölkələri enerji strategiyalarını dəyişir.

Tacikistanın neft emalı imkanları məhduddur

Tacikistanda benzin istehsalı kəskin azalıb. Özbəkistan isə artan tələbatı ödəmək üçün daha çox neft emal etməyi və təyyarə yanacağı istehsalını artırmağı planlaşdırır.

Tacikistan 2026-cı ilin ilk yarısında cəmi 304 ton benzin istehsal edib. Ötən ilin eyni dövründə bu göstərici 4 500 tondan çox olub.

Eyni zamanda, ölkədə xam neft hasilatı 9 faiz artaraq 10 min tonu keçib. Lakin Tacikistanın nefti yanacağa çevirmək imkanları hələ də məhduddur.

Buna görə ölkə əsasən Rusiyadan gətirilən yanacaqdan asılıdır. Rusiyadan yanacaq tədarükündə yaranan problemlər Tacikistana ciddi təsir göstərə bilər.

Rusiyanın yanacaq sektoru təzyiq altındadır

Ukraynanın Rusiyanın neft emalı zavodlarına, yanacaq anbarlarına və nəqliyyat obyektlərinə dron hücumları artıb. Bu hücumlar ölkənin enerji sektorunda problemlər yaradıb.

Rəsmilərin Ukraynanın dron hücumu olduğunu bildirdiyi zərbədən sonra Moskvadakı neft emalı zavodundan alov və qatı tüstü yüksəlir. Rusiya, 18 iyun 2026-cı il.
 
“The Moscow Times” nəşrinin məlumatına görə, iyulda Rusiyada neft emalı son 24 ilin ən aşağı səviyyəsinə düşüb. Ölkədə gündə təxminən 3,6 milyon barel neft emal olunub.

Ay ərzində 18 neft emalı zavodunun vurulduğu bildirilir. Buna görə bəzi zavodlar fəaliyyətini dayandırıb, digərləri isə istehsalı azaldıb.

Hücumlar Rusiyanın bəzi bölgələrində yanacaq çatışmazlığına səbəb olub. Hökumət daxili bazarı yanacaqla təmin etmək üçün ixrac məhdudiyyətlərini uzadıb.

Benzin ixracına qadağa 31 yanvar 2027-ci ilədək davam edəcək. Dizel ixracına qoyulan məhdudiyyətlər isə sentyabrdan yumşaldılacaq.

Özbəkistan yerli yanacaq istehsalını artırır

Bu vəziyyət fonunda Özbəkistan yanacaq istehsalını artırmağa, neft və qaz sektorunu yeniləməyə çalışır.

Prezident Şavkat Mirziyoyevə təqdim olunan hesabata görə, 2026-cı ilin ikinci yarısında aviasiya yanacağına tələbatın 375 min tona çatacağı gözlənilir. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 27 faiz çoxdur. Tələbatın artmasına Mərkəzi Asiya üzərindən beynəlxalq uçuşların çoxalması səbəb olub.

Dövlətə məxsus “Uzbekneftegaz” şirkəti ilin ilk altı ayında 11,5 milyard kubmetr təbii qaz hasil edib. Neft, dizel, aviasiya yanacağı və maye qaz istehsalı isə planlaşdırılandan çox olub.

Şirkət 2026-cı ilin sonunadək 1,1 milyon ton benzin, 983 min ton dizel, 310 min ton aviasiya yanacağı, 606 min ton maye qaz və təxminən 1,2 milyon ton sintetik məhsul istehsal etməyi planlaşdırır. Bu plan ölkənin neft və qaz sektorunun yenilənməsi proqramının bir hissəsidir.

Region ölkələri yanacaq bazarındakı qeyri-müəyyənliyə fərqli şəkildə cavab verir. Hökumətlər daxili istehsalı artırmağa və yanacaq tədarükündə yarana biləcək problemlərdən daha az təsirlənməyə çalışırlar.

Teqlər

Mərkəzi Asiya Rusiya Özbəkistan Tacikistan enerji strategiyası yanacaq bazarı yanacaq istehsalı neft emalı təbii qaz yanacaq ixracı
comments
share