8 avqust 2026, 12:33
Qazaxıstanda 70 ildən sonra ilk dəfə Amur pələngi vəhşi təbiətə buraxılıb. Bu addım Mərkəzi Asiyada pələnglərin vaxtilə yaşadığı ərazilərdə populyasiyanın bərpasına yönələn uzunmüddətli proqramın başlanğıcı hesab olunur.
Ekologiya Nazirliyinin məlumatına görə, qazax dilində “ümid” mənasını ifadə edən Umit adlı dişi pələng İle-Balxaş Dövlət Təbiət Qoruğuna buraxılıb.
Bu ərazi təsadüfən seçilməyib. Cənubi Balxaş bölgəsi və İli çayının deltası vaxtilə Mərkəzi Asiyanın ən böyük yırtıcılarından olan Xəzər pələnginin təbii yaşayış məskənlərindən biri olub.
Geniş tuqay meşələri və zəngin heyvanat aləmi vaxtilə pələnglərin yaşaması üçün əlverişli şərait yaradırdı. Lakin XX əsrin ortalarında yaşayış məskənlərinin itirilməsi, vəhşi heyvanların sayının kəskin azalması Qazaxıstanda pələng nəslinin kəsilməsinə səbəb olub. Qazaxıstanda pələng sonuncu dəfə 70 il əvvəl görülüb.
Pələnglərin təbiətə qaytarılması proqramına hazırlıq 10 ildən çoxdur ki, davam edir. Bu müddətdə Qazaxıstanda İle-Balxaş Dövlət Təbiət Qoruğu yaradılıb, vəhşi heyvanların sayı artırılıb, pələnglərin təbiətə uyğunlaşması üçün xüsusi ərazilər və lazımi infrastruktur hazırlanıb. Ərazidə davamlı elmi monitorinqlər də tətbiq edilir.
Vəhşi təbiətə buraxılmazdan əvvəl Umit yoxlamadan keçib. Mütəxəssislər onun ov etmək və təbiətdə müstəqil yaşamaq qabiliyyətini, həmçinin insanlara reaksiyasını qiymətləndiriblər.
Pələngə GPS/GSM izləmə cihazı taxılıb. Bu cihaz vasitəsilə mütəxəssislər onun hərəkətini və yeni mühitə uyğunlaşmasını gecə-gündüz izləyə biləcəklər. Qoruqda Umiti müşahidə etmək üçün foto və digər monitorinq vasitələrindən də istifadə olunacaq.
Umit 2026-cı ilin may ayında Qazaxıstana gətirilən dörd Amur pələngindən biridir. Onlardan ikisi yetkin, ikisi isə baladır. Pələnglər İle-Balxaş Dövlət Təbiət Qoruğunda xüsusi hazırlanmış uyğunlaşma ərazilərinə yerləşdirilib.
Yetkin erkək pələng isə hələ də müşahidə altındadır. Mütəxəssislər onun təbiətdə müstəqil yaşamağa hazır olduğunu təsdiqlədikdən sonra sərbəst buraxılması barədə qərar verəcəklər.
Qazaxıstana altı-yeddi aylığında gətirilən iki pələng balası isə qoruqda böyüməyə davam edirlər. Onların 18 ayı tamam olduqdan və lazımi yoxlamalardan keçdikdən sonra təbiətə buraxılmağa hazır olduqları müəyyən ediləcək.
Ekologiya Nazirliyinin məlumatına görə, araşdırmalar Xəzər və Amur pələnglərinin genetik baxımdan demək olar ki, eyni olduğunu göstərib. Buna görə də Mərkəzi Asiyada vaxtilə yaşamış Xəzər pələnglərinin populyasiyasını bərpa etmək üçün Amur pələnglərindən istifadə olunur.
Mərkəzi Asiya ilə Rusiya arasında aviareyslər Rusiya hava məkanında tətbiq olunan məhdudiyyətlər fonunda pozulub. Bəzi təyyarələr istiqamətini...
Bakıda keçirilən 4-cü Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransının ikinci və son günü beynəlxalq əməkdaşlıq, yeni texnologiyalar və milli imkanların...
“Bir vaxtlar Yaxın Şərqdə” filmi Çin kinoteatrlarında böyük tamaşaçı auditoriyası toplayıb və bunun səbəbi var.
Rusiyanın TASS xəbər agentliyi anonim mənbəyə istinadən xəbər verir ki, ABŞ nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cared Kuşner həftəsonu əvvəlcə Rusiyaya, daha sonra Ukraynaya səfər edəcəklər. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski də ABŞ elçilərinin hər iki ölkənin paytaxtına səfər edəcəyini bildirib.
Üç yüksəkvəzifəli iranlı mənbənin sözlərinə görə, ABŞ-nin neft blokadası və sanksiyalar vasitəsilə İran iqtisadiyyatına təzyiq göstərmək səyləri Tehran üçün getdikcə daha çətin vəziyyət yaradır. Vaşinqton gələcək danışıqlarda güzəştlər əldə etmək məqsədilə təzyiqləri artırır.
Günə AnewZ-un səhər xülasəsi ilə məlumatlı başlayın. Sentyabrın 4-ü üçün hazırladığımız icmalda gündəmin əsas xəbərləri və diqqətçəkən son hadisələr yer alır.
Almaniyanın avtomobil istehsalçısı “Volkswagen”in Müşahidə Şurası 2030-cu ilədək 100 min iş yerinin ixtisarını nəzərdə tutan genişmiqyaslı yenidənqurma planını təsdiqləyib. Şirkət bu addımı satışların zəifləməsi, mənfəətin azalması və qlobal rəqabətin güclənməsi fonunda atır.
Rusiya şirkəti “Rosatom” və “Qazaxıstan Atom Elektrik Stansiyaları” şirkəti Balxaş Atom Elektrik Stansiyasında iki enerji blokunun tikintisi ilə bağlı müqavilə imzalayıb. Stansiyanın ümumi gücü 2,4 giqavat olacaq.
Mərkəzi Asiya ilə Rusiya arasında aviareyslər Rusiya hava məkanında tətbiq olunan məhdudiyyətlər fonunda pozulub. Bəzi təyyarələr istiqamətini dəyişib, geri qayıdıb, bəzi reyslər isə ləğv edilib.
Bakıda keçirilən 4-cü Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransının ikinci və son günü beynəlxalq əməkdaşlıq, yeni texnologiyalar və milli imkanların inkişafına həsr olunub.
İsrailin müdafiə naziri İsrael Katz bildirib ki, ABŞ razılıq verərsə, İsrail Qəzza sakinlərinin köçürülməsinə hazırdır.
İran ABŞ-nin ölkənin cənub və qərb bölgələrinə endirdiyi son hava zərbələri nəticəsində həlak olanların dəfn mərasimlərini keçirib. Rəsmi Tehran hücumları beynəlxalq hüquqa əsasən müharibə cinayəti kimi qiymətləndirərək, BMT Təhlükəsizlik Şurasından onları pisləməyi tələb edib.
ABŞ-İran münaqişəsinin gərginləşməsi fonunda Küveytə yönələn raket və dron hücumları Körfəzin şimalını yeni qarşıdurma zonasına çevirir. Küveyt qüvvələri ABŞ ordusunun istifadə etdiyi obyektlər də daxil olmaqla, ölkədəki bir sıra hədəflərə yönələn İran hücumlarının qarşısının alındığını bildirib.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın