BMT: Gübrənin bahalaşması Əfqanıstanın 2027-ci il buğda məhsulunu riskə ata bilər

BMT: Gübrənin bahalaşması Əfqanıstanın 2027-ci il buğda məhsulunu riskə ata bilər
Əfqanıstanın paytaxtı Kabildə yaşlı fermer buğda biçir. 8 iyul 2019-cı il.
Reuters

BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) xəbərdarlıq edib ki, gübrənin kəskin bahalaşması Əfqanıstanın 2027-ci il buğda məhsuluna mənfi təsir göstərə bilər.

Qurum fermerlərə əkin mövsümündən əvvəl dəstək göstərilməsi üçün 38,3 milyon dollar vəsait ayrılmasına çağırıb.

FAO-nun məlumatına görə, əlverişli yağıntılar yaxşı məhsul üçün şərait yaradıb. Lakin gübrənin baha olması fermerlərin məhsuldarlığı artırmaq üçün lazım olan vasitələri almasını çətinləşdirə bilər.

Tələb olunan maliyyə 600 minədək fermer ailəsinin qışlıq buğda əkininə başlamazdan əvvəl gübrə və sertifikatlaşdırılmış toxum əldə etməsinə imkan verəcək.

FAO gübrə qiymətlərinin artmasını 2026-cı ildə Yaxın Şərqdə baş verən böhranla bağlı qlobal tədarükdə yaranan pozuntularla əlaqələndirir. Əfqanıstanda torpaqların münbitliyi aşağı olduğuna görə buğda istehsalında diammonium fosfat (DAP) və karbamid gübrəsindən geniş istifadə olunur.

Qurum bildirib ki, ölkədə istifadə olunan gübrənin üçdə ikisindən çoxu qışlıq buğda istehsalına sərf olunur.

Yüksək qiymətlər fermerləri daha az gübrə istifadə etməyə və ya daha az torpaq sahəsində əkin aparmağa məcbur edə bilər. Bu isə ərzaq istehsalının azalmasını və fermerlərin borclarının artmasını istisna etmir.

Əfqanıstanın Bəlx vilayətində əfqan kişilər quraqlıqdan zərər çəkmiş sahədə buğda biçirlər. 4 avqust 2023-cı il.
Reuters/Ali Khara

FAO qadınların başçılıq etdiyi ailələrin, ölkəyə qayıdanların və ərzaq çatışmazlığı yaşayan kənd icmalarının vəziyyətdən daha çox zərər görə biləcəyini bildirib.

Qurumun hesablamasına görə, sertifikatlaşdırılmış toxum kifayət qədər gübrə ilə birlikdə istifadə edilərsə, buğda məhsuldarlığı 32,8 faiz arta bilər.

FAO bildirir ki, maliyyə sentyabrın ortalarınadək təmin olunarsa, fermerlər əkin başlamazdan əvvəl lazımi vasitələri əldə edə biləcəklər.

Əfqanıstandakı Taliban hakimiyyəti FAO-nun çağırışına hələlik açıq münasibət bildirməyib.

Teqlər