12 avqust 2026, 21:11
Mərkəzi Asiyanın ümumi iqtisadiyyatı 543 milyard dolları ötüb.
Bu artım əsasən Qazaxıstanın iqtisadi çəkisi, geniş ixrac imkanları və xarici investisiyaların artması hesabına təmin olunub. Regionda genişlənən ticarət əlaqələri isə Mərkəzi Asiya ölkələri arasında iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşdiyini göstərir.
Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkmənistan, Qırğızıstan və Tacikistanın ümumi ÜDM-i təxminən 543 milyard dollara çatıb.
Qazaxıstan 306 milyard dollarlıq ÜDM ilə regionun ən böyük iqtisadiyyatı olaraq qalır. Sonrakı yerlərdə 147 milyard dollarla Özbəkistan, 50 milyard dollarla Türkmənistan, 23 milyard dollarla Qırğızıstan və 18 milyard dollarla Tacikistan qərarlaşıb.
Qazaxıstanın iqtisadi üstünlüyü əhalisinin sayı ilə müqayisədə də diqqət çəkir. Təxminən 21 milyon əhalisi olan ölkə Mərkəzi Asiya əhalisinin cəmi 25 faizini təşkil edir. Özbəkistan isə 37 milyon nəfərlə regionun ən çox əhalisi olan ölkəsidir.
İxrac göstəricilərində də Qazaxıstan liderdir. Mərkəzi Asiya ölkələri ümumilikdə 139 milyard dollar dəyərində məhsul ixrac edib. Bunun 92 milyard dolları və ya 66 faizi Qazaxıstanın payına düşür.
Özbəkistan 32 milyard dollarlıq ixracla ikinci yerdədir. Türkmənistan 7 milyard, Qırğızıstan 6 milyard, Tacikistan isə 1,6 milyard dollar dəyərində məhsul ixrac edib.
Qazaxıstan xarici investisiyaların cəlb edilməsində də regionda liderdir.
Mərkəzi Asiyada toplanmış birbaşa xarici investisiyaların ümumi həcmi 220,5 milyard dollar qiymətləndirilir. Bunun 151,3 milyard dolları və ya 68,6 faizi Qazaxıstanın payına düşür.
Türkmənistan 44,6 milyard dollarla ikinci, Özbəkistan isə 16,7 milyard dollarla üçüncü yerdədir. Qırğızıstan və Tacikistanın hər birinin payı təxminən 4 milyard dollardır.
Qazaxıstanda Mərkəzi Asiya əhalisinin yalnız 25 faizi yaşasa da, regiona qoyulan xarici investisiyaların üçdə ikisindən çoxu bu ölkənin payına düşür.
Ölkənin ehtiyatları təxminən 129,3 milyard dollar təşkil edir. Dövlət və dövlət zəmanəti ilə götürülmüş xarici borcun həcmi isə 34 milyard dollardır.
Qazaxıstan regionun ən böyük iqtisadiyyatına malik olsa da, digər Mərkəzi Asiya ölkələri də xarici ticarət əlaqələrini genişləndirir.
2026-cı ilin ilk yarısında Tacikistanın Asiya ölkələri ilə ticarət dövriyyəsi 34 faizdən çox artaraq 2,7 milyard dollara çatıb. Düşənbə Asiya ölkələri ilə ticarət, iqtisadi və logistika sahələrində əməkdaşlığı daha da genişləndirməyə çalışır.
Tacikistan MDB ölkələri ilə də ticarət əlaqələrini genişləndirir. 2025-ci ilin ilk yarısında bu ölkələrlə ticarət dövriyyəsi 2,1 milyard dolları ötüb. Bu, əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 4,6 faiz artım deməkdir.
Mərkəzi Asiya ölkələrinin iqtisadi göstəriciləri regionun qlobal iqtisadiyyatda rolunun artdığını göstərir. Bununla belə, beş ölkənin iqtisadi imkanları və inkişaf səviyyəsi arasında ciddi fərqlər qalır.
Qazaxıstan regionun ən böyük iqtisadiyyatı, əsas ixracatçısı və ən çox xarici investisiya cəlb edən ölkəsi olaraq qalır. Özbəkistan iqtisadiyyatın həcminə görə ikinci yerdədir. Tacikistan isə xüsusilə Asiya ölkələri ilə ticarət əlaqələrini genişləndirir.
Ümumi iqtisadi həcmi yarım trilyon dolları ötən Mərkəzi Asiyada ticarət və investisiya əlaqələri genişlənir. Bu da region ölkələri arasında iqtisadi əməkdaşlığın güclənməsinə imkan yaradır.
Mərkəzi Asiya ilə Rusiya arasında aviareyslər Rusiya hava məkanında tətbiq olunan məhdudiyyətlər fonunda pozulub. Bəzi təyyarələr istiqamətini...
Bakıda keçirilən 4-cü Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransının ikinci və son günü beynəlxalq əməkdaşlıq, yeni texnologiyalar və milli imkanların...
“Bir vaxtlar Yaxın Şərqdə” filmi Çin kinoteatrlarında böyük tamaşaçı auditoriyası toplayıb və bunun səbəbi var.
Rusiyanın TASS xəbər agentliyi anonim mənbəyə istinadən xəbər verir ki, ABŞ nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cared Kuşner həftəsonu əvvəlcə Rusiyaya, daha sonra Ukraynaya səfər edəcəklər. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski də ABŞ elçilərinin hər iki ölkənin paytaxtına səfər edəcəyini bildirib.
Üç yüksəkvəzifəli iranlı mənbənin sözlərinə görə, ABŞ-nin neft blokadası və sanksiyalar vasitəsilə İran iqtisadiyyatına təzyiq göstərmək səyləri Tehran üçün getdikcə daha çətin vəziyyət yaradır. Vaşinqton gələcək danışıqlarda güzəştlər əldə etmək məqsədilə təzyiqləri artırır.
Günə AnewZ-un səhər xülasəsi ilə məlumatlı başlayın. Sentyabrın 4-ü üçün hazırladığımız icmalda gündəmin əsas xəbərləri və diqqətçəkən son hadisələr yer alır.
Günə AnewZ-un səhər xülasəsi ilə məlumatlı başlayın. Sentyabrın 3-ü üçün hazırladığımız icmalda gündəmin əsas xəbərləri və diqqətçəkən son hadisələr yer alır.
Rusiya şirkəti “Rosatom” və “Qazaxıstan Atom Elektrik Stansiyaları” şirkəti Balxaş Atom Elektrik Stansiyasında iki enerji blokunun tikintisi ilə bağlı müqavilə imzalayıb. Stansiyanın ümumi gücü 2,4 giqavat olacaq.
Mərkəzi Asiya ilə Rusiya arasında aviareyslər Rusiya hava məkanında tətbiq olunan məhdudiyyətlər fonunda pozulub. Bəzi təyyarələr istiqamətini dəyişib, geri qayıdıb, bəzi reyslər isə ləğv edilib.
Bakıda keçirilən 4-cü Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransının ikinci və son günü beynəlxalq əməkdaşlıq, yeni texnologiyalar və milli imkanların inkişafına həsr olunub.
İsrailin müdafiə naziri İsrael Katz bildirib ki, ABŞ razılıq verərsə, İsrail Qəzza sakinlərinin köçürülməsinə hazırdır.
İran ABŞ-nin ölkənin cənub və qərb bölgələrinə endirdiyi son hava zərbələri nəticəsində həlak olanların dəfn mərasimlərini keçirib. Rəsmi Tehran hücumları beynəlxalq hüquqa əsasən müharibə cinayəti kimi qiymətləndirərək, BMT Təhlükəsizlik Şurasından onları pisləməyi tələb edib.
ABŞ-İran münaqişəsinin gərginləşməsi fonunda Küveytə yönələn raket və dron hücumları Körfəzin şimalını yeni qarşıdurma zonasına çevirir. Küveyt qüvvələri ABŞ ordusunun istifadə etdiyi obyektlər də daxil olmaqla, ölkədəki bir sıra hədəflərə yönələn İran hücumlarının qarşısının alındığını bildirib.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın