Pakistan İran qazının qiymətinin 50 faizədək endirilməsini istəyir

Pakistan İran qazının qiymətinin 50 faizədək endirilməsini istəyir
Kəraçi bazarında süd qabı daşıyan kişi. Pakistan, 14 mart 2026-cı il
Reuters

Rəsmi İslamabad uzun müddətdir dayandırılmış İran–Pakistan qaz kəməri layihəsi çərçivəsində İran qazının qiymətinin 50 faizədək endirilməsini və tədarük həcminin azaldılmasını istəyir.

Layihənin bərpası ABŞ-dən asılıdır.

Hazırkı sazişə əsasən, qazın hər milyon Britaniya istilik vahidinin (mmBtu) qiyməti təxminən 10,60 ABŞ dollarıdır. Qazın Xubdan Navabşaha çatdırılması isə hər mmBtu üçün əlavə 1,25 dollara başa gəlir.

Pakistan “Brent” markalı neftin qiymətinin 6,11 faizi əsasında hesablanan və üzərinə 1 dollar əlavə edilən yeni qiymət formulu təklif edir.

Yeni formula əsasən, “Brent” neftinin bir barelinin qiyməti 60, 70 və 80 dollar olduqda, İran qazının hər mmBtu üçün qiyməti müvafiq olaraq 4,67, 5,28 və 5,89 dollar təşkil edəcək.

Bu qiymətlər Pakistanın mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) idxalı üçün ödədiyi qiymətlərdən daha aşağıdır.

İslamabad qaz idxalının həcmini azaltmaq istəyir

Pakistan layihə çərçivəsində alacağı qazın həcmini də azaltmağı planlaşdırır. Boru kəməri gündə təxminən 750 milyon kubfut qaz nəql etmək üçün nəzərdə tutulub. Layihənin ümumi dəyəri təxminən 2,5 milyard dollar qiymətləndirilir.

Pakistan eyni zamanda bahalı idxal enerjisinə tələbatın azalması ilə üzləşir. Ölkənin Qətərdən LNG idxalı üzrə öhdəlikləri davam edir. Lakin daxili tələbatın azalması səbəbindən Pakistan daha əvvəl 24 LNG yükünün başqa istiqamətlərə yönəldilməsinə razılıq verib.

Bu səbəbdən İran qazının qiyməti layihənin kommersiya baxımından sərfəliliyini müəyyən edən əsas amillərdən biridir.

ABŞ sanksiyaları əsas maneədir

Pakistan və İran 24 may 2009-cu ildə Hökumətlərarası Çərçivə Bəyannaməsini, 5 iyun 2009-cu ildə isə qaz alqı-satqısı sazişini imzalayıblar.

İran boru kəmərinin öz ərazisindən keçən hissəsini tamamlayıb, Pakistan ərazisindəki hissə isə hələ tikilməyib. Layihə ABŞ sanksiyaları riski səbəbindən illərdir dayandırılıb. İran gecikməyə görə Pakistanı beynəlxalq arbitraja verib.

İslamabad bildirib ki, ABŞ layihəyə sanksiyaların tətbiq edilməməsinə icazə verərsə, onun icrası davam etdirilə bilər.

Layihə həyata keçirilərsə, Pakistan daha ucuz qaz əldə edə, İranla iqtisadi əlaqələrini gücləndirə və dəniz yolu ilə idxal olunan LNG-dən asılılığını azalda bilər.

Teqlər