14 avqust 2026, 21:59
Gürcüstan Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə və Bolqarıstanı birləşdirəcək yeni quru enerji dəhlizi planları çərçivəsində Avropa ilə birbaşa elektrik bağlantısı əldə edə bilər. Layihə regionda elektrik enerjisi axınlarının istiqamətini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər.
Gürcüstanın İqtisadiyyat və davamlı inkişaf nazirinin müavini İnqa Pxaladze bildirib ki, dörd ölkənin hökuməti bu təşəbbüs üzərində birgə işləyir. Layihə Gürcüstanın Xəzər regionu ilə Avropa arasındakı strateji mövqeyindən istifadə etməyi nəzərdə tutur.
Təklif olunan dəhliz elektrik enerjisinin Azərbaycandan Gürcüstan və Türkiyə üzərindən Bolqarıstana ötürülməsi üçün quru marşrutu yaradacaq. Bu, daha geniş Avropa elektrik şəbəkəsinə çıxış imkanı verəcək.
Marşrut yalnız Azərbaycandan ixrac olunan elektrik enerjisi ilə məhdudlaşmayacaq. Regionun digər ölkələri də bu dəhliz vasitəsilə elektrik enerjisini Avropa bazarlarına ixrac edə biləcək.
Gürcüstanın coğrafi mövqeyi ölkəni layihənin mühüm iştirakçısına çevirir. Enerji istehsalçısı olan Azərbaycanla Avropa bazarları arasında yerləşən Gürcüstan tranzit mərkəzi rolunu oynamaq üçün əlverişli mövqeyə malikdir.
Lakin Gürcüstan Avropa İttifaqına (Aİ) üzv olan heç bir ölkə ilə həmsərhəd deyil. Ölkə ilə Aİ arasında Türkiyə və Qara dəniz yerləşir.
Təklif olunan infrastruktur indiyədək mövcud olmayan birbaşa enerji bağlantısını təmin edə bilər.
Quru enerji dəhlizi Qara dənizin dibi ilə çəkilməsi planlaşdırılan digər elektrik marşrutunu tamamlayacaq. Həmin layihə Azərbaycan, Gürcüstan, Rumıniya və Macarıstanı birləşdirəcək sualtı elektrik kabelinin çəkilməsini nəzərdə tutur. Kabel 4000 meqavata qədər elektrik enerjisinin ötürülməsi üçün layihələndirilib.
Quru yolu ilə elektrik enerjisi dəhlizi və Qara dəniz kabel marşrutunun müqayisəli qrafiki.
Birlikdə bu iki layihə “Yaşıl Enerji Dəhlizi” adlandırılan təşəbbüsü formalaşdırır.
Pxaladze bildirib ki, layihə yalnız digər ölkələrdə istehsal olunan elektrik enerjisinin Gürcüstan ərazisindən tranziti ilə məhdudlaşmayacaq. Gürcüstan öz elektrik enerjisini də ixrac etməyi planlaşdırır. Bu, yerli enerji istehsalçıları üçün yeni imkanlar yarada və sektorun inkişafına töhfə verə bilər.
Layihə daha geniş strateji əhəmiyyət daşıyır. Rəsmilərin sözlərinə görə, enerji bağlantılarının gücləndirilməsi regiondakı mürəkkəb geosiyasi şərait fonunda ölkənin enerji dayanıqlığını artırmağa və ayrı-ayrı enerji mənbələrindən asılılığı azaltmağa kömək edə bilər.
Təşəbbüs bir ildən çoxdur hazırlanır. Dörd ölkənin Energetika nazirləri 2025-ci ilin aprelində yaşıl elektrik enerjisinin ticarəti sahəsində əməkdaşlığın əsasını qoyan anlaşma memorandumu imzalayıblar.
Layihə 2026-cı ilin mayında növbəti mərhələyə keçib. Ölkələr İstanbulda maliyyələşdirmə və tikinti prosesinə nəzarət edəcək birgə şirkətin yaradılması barədə razılığa gəliblər. Layihənin texniki-iqtisadi əsaslandırmasının hazırlanmasına yaxın vaxtlarda başlanacağı gözlənilir.
Türkiyənin Energetika naziri layihəni “elektrik enerjisinin TANAP-ı” adlandırıb.
Burada 2018-ci ildən Azərbaycan qazını Türkiyə ərazisindən Avropaya nəql edən Trans-Anadolu Təbii Qaz Boru Kəmərinə (TANAP) istinad edilir. Təklif olunan elektrik enerjisi dəhlizi də oxşar tranzit funksiyasını yerinə yetirəcək, lakin təbii qaz əvəzinə elektrik enerjisi ötürəcək.
Regional ekspertlər Azərbaycanı elektrik enerjisi təchizatçısı, Gürcüstan və Türkiyəni tranzit ölkələr, Bolqarıstanı isə Avropa İttifaqının elektrik enerjisi bazarına çıxış qapısı kimi xarakterizə edirlər.
Layihənin iddialı hədəflərinə baxmayaraq, onun maliyyələşdirilməsi və ötürmə gücü ilə bağlı suallar qalır. Rusiyalı analitik Aleksandr Frolov layihənin maliyyə mənbələri və dəhlizin nə qədər elektrik enerjisi ötürə biləcəyi ilə bağlı şübhələrini ifadə edib.
Frolov potensial həcmin 1 milyarddan 2 milyard kilovat-saata qədər ola biləcəyini hesablayır. Müqayisə üçün Fransanı nümunə göstərmək olar. Ölkənin illik elektrik enerjisi ixracı 70 milyarddan 80 milyard kilovat-saata qədərdir.
Layihənin yekun miqyası maliyyələşdirmədən, texniki planlaşdırmadan və regionun bərpa olunan mənbələrdən nə qədər elektrik enerjisi istehsal edə biləcəyindən asılı olacaq. Hazırda dəhliz danışıqlar və planlaşdırma mərhələsindədir.
İsveçdə mərkəz-sol blok müxalifət gərgin keçən seçkidə cüzi fərqlə önə keçib. Seçkinin nəticəsi ölkənin miqrasiya siyasətinə və ifrat sağ qüvvələrə...
Rusiyanın həftəsonu Ukraynaya endirdiyi zərbələr beynəlxalq reaksiyalara səbəb olub. Hücumlar zamanı Ukrayna–Polşa sərhədi yaxınlığında sərnişin...
Hörmüz boğazının bu il faktiki bağlanması enerji bazarlarında ciddi çətinliklər yaratdı. Çin isə təxminən on il idi ki, belə bir böhrana hazırlaşırdı.
“Ukrayna Dəmir Yolları” bildirib ki, sentyabrın 13-də Kiyev–Varşava qatarı Polşa sərhədi yaxınlığında vurulub. Xəsarət alan olmayıb. Dəmir yolu şəbəkəsinə hücumlar ikinci gündür davam edir.
Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları İdarəsinin məlumatına görə, sentyabrın 13-də Hörmüz boğazında gəmiyə hücum edilib. Hadisə Səudiyyə Ərəbistanının bir gün əvvəl mühüm neft kəmərini dayandırmasından sonra enerji təchizatı ilə bağlı narahatlıqları artırıb.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Şimali İrlandiyanın İrlandiya ilə birləşməsini görmək istədiyini bildirib. Onun Dublində səsləndirdiyi fikirlər Şimali İrlandiyadakı unionistlərin sərt reaksiyasına səbəb olub.
Səudiyyə Ərəbistanı dini turizmlə yanaşı, istirahət məqsədilə ölkəyə gələn xarici turistlər üçün də imkanlarını genişləndirir. Ər-Riyad, Əl-Ula və Dəriyyə tarixi məkanları və yeni turizm layihələri ilə getdikcə daha çox ziyarətçi cəlb edir.
Rusiya Müdafiə Nazirliyi qüvvələrinin gecə saatlarında Ukraynanın Qara dəniz sahilində yerləşən Çornomorsk limanında iki yük gəmisini vurduğunu bildirib. Bu barədə “İnterfaks” agentliyi məlumat yayıb.
Səudiyyə Ərəbistanından xaricə səfərlər bazarının hazırkı həcmi təxminən 35 milyard dollardır və 2030–2034-cü illərdə 60 milyard dolları ötə bilər. Artıma əsasən səyahətə daha çox pul xərcləyən gənclər və beynəlxalq turizm istiqamətləri arasında güclənən rəqabət təkan verir.
Özbəkistanın ilk daimi müasir incəsənət mərkəzi Daşkənddə, 1912-ci ildə tikilmiş tarixi binada açılıb. Vaxtilə tramvay deposu və dizel elektrik stansiyası kimi istifadə olunan bina müasir incəsənət və mədəniyyət məkanına çevrilib.
Özbəkistan tarixi şəhərləri və mədəni irs obyektlərini tikinti layihələrinin mümkün təsirindən qorumaq üçün yeni qiymətləndirmə sistemi tətbiq edəcək. Turist axını da rəqəmsal vasitələrlə idarə olunacaq, zəruri hallarda ziyarətçi sayı məhdudlaşdırılacaq.
Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif ölkəsinin Geyts Fondu ilə əməkdaşlığı genişləndirmək niyyətində olduğunu bildirib. Tərəflər poliomielitlə mübarizə, səhiyyə, maliyyə xidmətlərinə çıxış və rəqəmsal inkişaf məsələlərini müzakirə ediblər.
Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı (BMqT) sentyabrın 11-də bildirib ki, Yəməndə döyüşlərin ötən həftə şiddətlənməsindən sonra 46 mindən çox insan evini tərk etmək məcburiyyətində qalıb. Qurumun məlumatına görə, bu say hər saat artır.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın