AnewZ Exclusive | Türk İnvestisiya Fondu: Siyasi birlikdən iqtisadi imkanlara

Türk ölkələri iqtisadi əlaqələrini daha da gücləndirməyə çalışır. Bu prosesdə Türk İnvestisiya Fondu (TİF) siyasi əməkdaşlığı real layihələrə çevirən əsas maliyyə vasitəsidir.

2024-cü ildə Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) maliyyə institutu kimi yaradılan fond Türkiyədən Mərkəzi Asiyaya qədər uzanan regionda investisiyaları, iqtisadi əlaqələri və özəl sektorun inkişafını dəstəkləməyi hədəfləyir.

“AnewZ Special”a müsahibəsində TİF-in baş direktoru Ramil Babayev bildirib ki, fondun əsas məqsədi Türk dünyasının iqtisadi potensialının reallaşdırılması üçün lazım olan investisiyaları təmin etməyə kömək etməkdir.

Fondun nizamnamə kapitalı 600 milyon dollardır. TİF həm kommersiya baxımından səmərəli, həm də iqtisadi inkişafa real töhfə verən layihələri dəstəkləməyi planlaşdırır.

Babayev vurğulayıb ki, mövcud kapital bazası limit deyil, yalnız ilkin mərhələ kimi qiymətləndirilməlidir. Fond beynəlxalq kapital bazarlarından və qlobal maliyyə institutları ilə əməkdaşlıqdan istifadə etməklə əlavə vəsait cəlb etməyi nəzərdə tutur.

Azərbaycan regional əlaqələrin mərkəzində

Ramil Babayevin sözlərinə görə, Azərbaycan Asiya ilə Avropanı birləşdirən nəqliyyat və logistika mərkəzi kimi fondun strategiyasında xüsusi yer tutur.

O, bildirib ki, enerji, elektrik enerjisinin ötürülməsi, nəqliyyat infrastrukturu və özəl sektorun inkişafı sahələrində geniş investisiya imkanları var. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun iqtisadi bərpası da böyük investisiya potensialına malik istiqamətlər sırasındadır.

Azərbaycanı Türkiyə və Mərkəzi Asiya ilə birləşdirən nəqliyyat marşrutlarının inkişafı da fondun prioritetlərindəndir. Babayevin sözlərinə görə, belə layihələr Orta Dəhlizin güclənməsinə, ticarət və logistikanın inkişafına, eləcə də regional iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsinə imkan yarada bilər.

“Türk İnvestisiya Fondu ayrı-ayrı layihələri maliyyələşdirmək üçün yaradılmayıb. Fond regional əlaqələri gücləndirən layihələri maliyyələşdirmək üçün yaradılıb”, – Babayev bildirib.

İlk investisiyalar

Fond yeni yaradılmasına baxmayaraq, artıq investisiya portfelini formalaşdırmağa başlayıb.

İlk böyük layihələrdən biri Qazaxıstandakı Almatı Beynəlxalq Hava Limanı üçün nəzərdə tutulan 650 milyon dollarlıq maliyyələşdirmə paketidir. Fond beynəlxalq tərəfdaşlarla birlikdə layihəyə 20 milyon dollar ayırmağı planlaşdırır.

Digər layihə Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı (AYİB) ilə tərəfdaşlıq çərçivəsində Qazaxıstanın KMF Bankı üçün nəzərdə tutulan 10 milyon dollarlıq maliyyələşdirmə paketidir.

Proqram mikro, kiçik və orta sahibkarlıq subyektlərini dəstəkləməyi hədəfləyir. Xüsusi diqqət qadınların rəhbərlik etdiyi bizneslərə, kənd yerlərində fəaliyyət göstərən sahibkarlara və regional ticarətlə məşğul olan şirkətlərə yönəldiləcək.

Fond, həmçinin Özəl Sektorun İnkişafı üzrə İslam Korporasiyası (ICD) ilə çərçivə sazişi imzalayıb. Saziş üzv ölkələrdə şəriət prinsiplərinə uyğun maliyyələşdirmə imkanları yaradır.

Babayev bildirib ki, bu əməkdaşlıq çərçivəsində regiondakı uyğun layihələr üçün 300 milyon dollara qədər vəsait cəlb oluna bilər.

Dayanıqlılığa diqqət

Dayanıqlılıq fondun gələcək fəaliyyətində əsas istiqamətlərdən biri olacaq.

Babayev bildirib ki, fond dayanıqlılığı ayrıca investisiya sahəsi kimi deyil, bütün layihələr üçün ümumi standart kimi qəbul edir.

Əsas istiqamətlər sırasında bərpa olunan enerji, yaşıl enerji dəhlizləri, enerji saxlama sistemləri, resurslardan dayanıqlı istifadə və su infrastrukturu yer alır.

Babayev xüsusilə su təhlükəsizliyinə diqqət çəkib. Onun sözlərinə görə, əhalinin artması və iqlim dəyişikliyinin təsirlərinin güclənməsi su təminatını Mərkəzi Asiya üçün getdikcə daha ciddi məsələyə çevirir.

Fond Mərkəzi Asiya ilə Azərbaycan arasında təmiz enerjinin ötürülməsi layihələrini də nəzərdən keçirir. Bu layihələr regional enerji inteqrasiyasını gücləndirə və daha az karbon emissiyalı enerji sistemlərinə keçidi dəstəkləyə bilər.

İnteqrasiya olunmuş iqtisadi məkan

Fondun məqsədi yalnız ayrı-ayrı layihələri maliyyələşdirmək deyil. Daha geniş hədəf Türk dünyasında iqtisadi əlaqələri gücləndirmək və daha inteqrasiya olunmuş regional iqtisadi məkan yaratmaqdır.

TDT-yə üzv ölkələrin ümumi əhalisi 170 milyondan çoxdur. Onların iqtisadiyyatlarının ümumi həcmi isə təxminən 2 trilyon dollar təşkil edir. Buna baxmayaraq, ölkələr arasında ticarət və investisiya axınları mövcud potensialdan hələ tam istifadə etmir.

Babayev bildirib ki, infrastrukturun inkişafı, maliyyəyə çıxışın asanlaşdırılması və dövlətlə özəl sektor arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi regionda yeni iqtisadi imkanlar yarada bilər.

Onun sözlərinə görə, Türk İnvestisiya Fondu gələcəkdə üç əsas istiqamətdə fəaliyyət göstərəcək: hökumətlər, biznes və investorlar arasında əlaqə yaradacaq, əlavə kapitalın cəlb olunmasına kömək edəcək və layihələrin hazırlanması ilə investisiyaların həyata keçirilməsində standartların yüksəldilməsinə dəstək verəcək.

“Qarşıdakı illər yalnız siyasi əməkdaşlığın güclənməsi ilə deyil, həm də regional əlaqələrin genişlənməsi və ortaq iqtisadi rifahın artması ilə yadda qalacaq”, – Babayev bildirib.

Teqlər

Türk investisiya fondu AnewZ Exclusive siyasi birlik iqtisadi imkanlar Türk dünyası Ramil Babayev Mərkəzi Asiya Azərbaycan