28 avqust 2026, 19:32
Qazaxıstanda yeni seçilmiş birpalatalı parlament – Qurultay ilk sessiyasına başlayıb və hökumət istefa verib. Bu addım ölkənin yeni Konstitusiyasına uyğun olaraq həyata keçirilən siyasi yenidənqurmanın növbəti mərhələsi hesab olunur.
İstefa yeni qanunverici orqanın formalaşmasından sonra nəzərdə tutulan konstitusiya prosedurunun bir hissəsidir. Qazaxıstanın yeni Konstitusiyası iyulun 1-də qüvvəyə minib. Sənədlə ölkənin siyasi sistemi yenidən qurulub, ikipalatalı parlament isə birpalatalı Qurultayla əvəz edilib.
Bununla belə, prezidentin fərmanına əsasən, əvvəlki hökumət yeni kabinet təsdiqlənənədək fəaliyyətini davam etdirəcək.
"Qazaxıstan Respublikası hökuməti yeni tərkib təsdiqlənənədək öz vəzifələrini icra etməyə davam edir", – fərmanda qeyd olunub.
Beləliklə, Baş nazir Oljas Bektenov, onun müavinləri və nazirlər yeni hökumət formalaşana qədər vəzifələrini qoruyacaqlar.
Hökumətin istefası ölkənin yeni qanunverici orqanının rəsmi fəaliyyətə başlaması ilə eyni vaxta təsadüf edib.
Prezident Kasım-Jomart Tokayev Astanada Qurultayın ilk sessiyasını açaraq bu hadisəni Qazaxıstanın siyasi inkişafında mühüm mərhələ adlandırıb.
"Bu gün ölkəmiz inkişafının son dərəcə mühüm mərhələsinə qədəm qoyur. Bu hadisə dövlətimiz üçün müstəsna və həqiqətən də tarixi əhəmiyyət daşıyır", – deyə Tokayev bildirib.
O əlavə edib ki, Qurultayın fəaliyyətə başlaması ölkənin siyasi sisteminin yenilənməsində yeni mərhələnin başlanğıcıdır.
Yeni Konstitusiya çərçivəsində Qurultayın səlahiyyətləri də genişləndirilib. Parlament əsas dövlət qurumlarının formalaşdırılması və fəaliyyətinə nəzarət məsələlərində daha böyük rol oynayacaq.
Konstitusiya Məhkəməsinin hakimləri, Mərkəzi Seçki Komissiyasının və Ali Audit Palatasının üzvləri Qurultayın razılığı ilə təyin ediləcəklər. Deputatlar həmçinin prezidentin təqdimatı əsasında Ali Məhkəmənin hakimlərini təyin və vəzifədən azad edə biləcəklər.
Qurultay Konstitusiya Məhkəməsi və Ali Məhkəmə hakimlərinin, eləcə də öz deputatlarının hüquqi toxunulmazlığının ləğvi ilə bağlı qərar qəbul edə bilər. Parlament eyni zamanda Ali Audit Palatasının dövlət büdcəsinin icrasına dair hesabatlarını təsdiqləyəcək və Konstitusiya Məhkəməsinin illik müraciətini dinləyəcək.
Yeni qanunverici orqanın səlahiyyətləri icra hakimiyyətinə nəzarəti də əhatə edir. Deputatlar hökumətə etimadsızlıq göstərə və ayrı-ayrı nazirlərin vəzifədən azad olunması ilə bağlı prezidentə təkliflər təqdim edə bilərlər.
"Başqa sözlə, Qurultaya icra və məhkəmə hakimiyyətinin formalaşdırılmasında, eləcə də ölkənin gələcəyi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyan strateji məsələlərin həllində geniş səlahiyyətlər verilib", – Tokayev vurğulayıb.
Prezident bildirib ki, parlamentin rolunun gücləndirilməsi hakimiyyət qolları arasında tarazlıq və qarşılıqlı nəzarət mexanizmlərini möhkəmləndirmək məqsədi daşıyır.
Qurultayın fəaliyyətə başlaması ilə keçid prosesinin növbəti mərhələsi yeni konstitusiya qaydalarına uyğun olaraq rəhbər vəzifələrə təyinatlarla davam edəcək.
Tokayev Aybek Dadabayevin Qurultayın sədri vəzifəsinə namizədliyini irəli sürüb. Dadabayev daha əvvəl Prezident Administrasiyasına rəhbərlik edib, 2026-cı ilin mayından isə "Ədalət" siyasi partiyasına rəhbərlik edir.
Prezident bildirib ki, qanunverici orqanın strukturu formalaşdıqdan sonra vitse-prezident və baş nazir vəzifələrinə namizədləri deputatların müzakirəsinə təqdim edəcək. Hökumətin digər üzvləri isə parlamentlə məsləhətləşmələrdən sonra təyin olunacaq.
Tokayev, həmçinin Təhlükəsizlik Şurası sədrinin müavini vəzifəsinə yeni təyinatın olacağını qeyd edib.
Qurultay və yeni hökumət tam formalaşdıqdan sonra Tokayevin xalqa illik müraciətlə çıxış edəcəyi gözlənilir. Bu proses iyulun 1-də qüvvəyə minən yeni Konstitusiyanın yaratdığı geniş institusional dəyişikliklərin tərkib hissəsidir.
Konstitusiya islahatından sonra Məclis və Senat fəaliyyətini dayandırıb, onların deputatlarının səlahiyyətlərinə xitam verilib. İkipalatalı parlamenti 5 illik müddətə seçilən 145 deputatdan ibarət Qurultay əvəz edib.
Qazaxıstanda yeni qanunverici orqana ilk seçkilər avqustun 23-də keçirilib. Bu, ölkənin 1991-ci ildə müstəqillik əldə etməsindən sonra keçirilən 10-cu parlament seçkisi və konstitusiya islahatından sonra ilk seçki olub.
Seçkilərdə beş siyasi partiya təmsilçilik hüququ qazanıb. Qurultayın 145 deputatından 111-i isə yeni üzvlərdir.
Beləliklə, hökumətin istefası və yeni parlamentin fəaliyyətə başlaması Qazaxıstanda həyata keçirilən konstitusiya keçidinin bir-biri ilə əlaqəli mərhələləridir. Hazırda əsas diqqət yeni hökumətin formalaşdırılmasına və yeni siyasi sistemin tam fəaliyyətə başlamasına yönəlib.
Rusiyanın həftəsonu Ukraynaya endirdiyi zərbələr beynəlxalq reaksiyalara səbəb olub. Hücumlar zamanı Ukrayna–Polşa sərhədi yaxınlığında sərnişin...
İsveçdə mərkəz-sol blok müxalifət gərgin keçən seçkidə cüzi fərqlə önə keçib. Seçkinin nəticəsi ölkənin miqrasiya siyasətinə və ifrat sağ qüvvələrə...
Hörmüz boğazının bu il faktiki bağlanması enerji bazarlarında ciddi çətinliklər yaratdı. Çin isə təxminən on il idi ki, belə bir böhrana hazırlaşırdı.
“Ukrayna Dəmir Yolları” bildirib ki, sentyabrın 13-də Kiyev–Varşava qatarı Polşa sərhədi yaxınlığında vurulub. Xəsarət alan olmayıb. Dəmir yolu şəbəkəsinə hücumlar ikinci gündür davam edir.
Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları İdarəsinin məlumatına görə, sentyabrın 13-də Hörmüz boğazında gəmiyə hücum edilib. Hadisə Səudiyyə Ərəbistanının bir gün əvvəl mühüm neft kəmərini dayandırmasından sonra enerji təchizatı ilə bağlı narahatlıqları artırıb.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Şimali İrlandiyanın İrlandiya ilə birləşməsini görmək istədiyini bildirib. Onun Dublində səsləndirdiyi fikirlər Şimali İrlandiyadakı unionistlərin sərt reaksiyasına səbəb olub.
Səudiyyə Ərəbistanı dini turizmlə yanaşı, istirahət məqsədilə ölkəyə gələn xarici turistlər üçün də imkanlarını genişləndirir. Ər-Riyad, Əl-Ula və Dəriyyə tarixi məkanları və yeni turizm layihələri ilə getdikcə daha çox ziyarətçi cəlb edir.
Rusiya Müdafiə Nazirliyi qüvvələrinin gecə saatlarında Ukraynanın Qara dəniz sahilində yerləşən Çornomorsk limanında iki yük gəmisini vurduğunu bildirib. Bu barədə “İnterfaks” agentliyi məlumat yayıb.
Səudiyyə Ərəbistanından xaricə səfərlər bazarının hazırkı həcmi təxminən 35 milyard dollardır və 2030–2034-cü illərdə 60 milyard dolları ötə bilər. Artıma əsasən səyahətə daha çox pul xərcləyən gənclər və beynəlxalq turizm istiqamətləri arasında güclənən rəqabət təkan verir.
Özbəkistanın ilk daimi müasir incəsənət mərkəzi Daşkənddə, 1912-ci ildə tikilmiş tarixi binada açılıb. Vaxtilə tramvay deposu və dizel elektrik stansiyası kimi istifadə olunan bina müasir incəsənət və mədəniyyət məkanına çevrilib.
Özbəkistan tarixi şəhərləri və mədəni irs obyektlərini tikinti layihələrinin mümkün təsirindən qorumaq üçün yeni qiymətləndirmə sistemi tətbiq edəcək. Turist axını da rəqəmsal vasitələrlə idarə olunacaq, zəruri hallarda ziyarətçi sayı məhdudlaşdırılacaq.
Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif ölkəsinin Geyts Fondu ilə əməkdaşlığı genişləndirmək niyyətində olduğunu bildirib. Tərəflər poliomielitlə mübarizə, səhiyyə, maliyyə xidmətlərinə çıxış və rəqəmsal inkişaf məsələlərini müzakirə ediblər.
Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı (BMqT) sentyabrın 11-də bildirib ki, Yəməndə döyüşlərin ötən həftə şiddətlənməsindən sonra 46 mindən çox insan evini tərk etmək məcburiyyətində qalıb. Qurumun məlumatına görə, bu say hər saat artır.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın