Nepalda xilasedicilər tunellərdə qalan yüzlərlə insana çatmağa çalışırlar

Nepalda xilasedicilər tunellərdə qalan yüzlərlə insana çatmağa çalışırlar
Nepalda sel və torpaq sürüşməsindən sonra kökündən çıxmış ağac və zədələnmiş evlər dronla görüntülənib. 31 avqust 2026-cı il.
Reuters

Nepalda xilasetmə qrupları Çin və Hindistandan olan mütəxəssislərlə birlikdə gecə saatlarında çalışıblar. Onlar güclü seldən sonra tunellərdə qalan yüzlərlə insanı xilas etməyə çalışırlar.

Fəlakət avqustun 26-da Nepal-Tibet sərhədində baş verib. Güclü sel buz, qaya parçaları, palçıq və dağıntıları sərhədin hər iki tərəfində yerləşən dağ vadilərinə, şəhər və kəndlərə sürükləyib. Rəsmilər selin buzlağın çökməsindən sonra baş verdiyini bildiriblər. Təbii fəlakət Nepal və Çində yüzlərlə insanın ölümünə, 3 mindən çox insanın isə itkin düşməsinə səbəb olub.

Kimliyi müəyyənləşdirilməyən yüzlərlə cəsəd Nepalın aran ərazilərində dayaz qəbirlərdə dəfn edilib. Yüksək rütubət cəsədlərin sürətlə çürüməsinə səbəb olub. Onların bir çoxunu sel suları dağlıq ərazilərdən aşağıya sürükləyib.

Çin Xalq Respublikasının Sədri Si Cinpin itkin düşənlərin tapılması üçün bütün imkanların səfərbər edildiyini bildirib. Bu barədə “Sinxua” agentliyi məlumat yayıb.

Qırğızıstanda səfərdə olan Si Cinpin bu sözləri Bişkekdə Prezident Sadır Japarovla görüşü zamanı deyib.

Tunellərdə yüzlərlə işçinin qaldığı güman edilir

Nepal rəsmiləri əsas məqsədin palçıq, qaya parçaları və dağıntılarla bağlanmış təxminən altı tuneldə qalan işçilərə çatmaq olduğunu bildiriblər. Tunellər elektrik stansiyası layihələrinin ərazisində yerləşir.

Məlumata görə, seldən zərər çəkən bölgədə elektrik stansiyalarında çalışan 933 nəfər itkin düşüb.

Xilasetmə qruplarının yaydığı görüntülərdə ekskavatorların gecə saatlarında palçıq və qaya parçalarını təmizlədiyi görünür. Əsgərlər isə tunellərdən birinə giriş tapmaq məqsədilə qazılmış çuxuru fənərlərlə yoxlayıblar.

“Dağıntıların çoxluğu tunellərə girişi açmağı çətinləşdirir”, — Nepal ordusunun sözçüsü “Reuters”ə bildirib.

“Əsas məqsədimiz tunellərə girişi açmaqdır”.

Nepal genişmiqyaslı beynəlxalq yardıma ehtiyac olmadığını bildirib. Bununla belə, ölkə Hindistan və Çindən tunellərdə xilasetmə əməliyyatları üzrə mütəxəssislərin göndərilməsini istəyib.

Dağıntının tam miqyası hələ məlum deyil

Baş nazir Balendra Şah seli misli görünməmiş və dağıdıcı təbii fəlakət adlandırıb. O bildirib ki, fəlakətin miqyasını tam qiymətləndirmək hələlik çətindir.

“Əlverişsiz hava şəraitinə, mürəkkəb relyefə və davam edən təhlükələrə baxmayaraq, vətəndaşlarımızın həyatını xilas etmək üçün qətiyyətlə fəaliyyətimizi davam etdiririk”, — Balendra Şah avqustun 30-da “Facebook”da yazıb.

Onun sözlərinə görə, xilasetmə əməliyyatlarına mülki əməkdaşlar və könüllülərlə yanaşı, Nepalın təhlükəsizlik qüvvələrinin təxminən 21 min əməkdaşı cəlb olunub.

Çində yanğınsöndürənlər və xüsusi təlim keçmiş itlər itkin düşənləri axtarır. 30 avqust 2026-cı il. 

Reuters
 
Çin Nepalda xilasetmə əməliyyatlarına dəstək verir

Çin televiziyası CCTV-nin məlumatına görə, ölkə 2 100-dən çox xilasedici göndərib və yardım üçün ən azı 220 milyon yuan, təxminən 33 milyon dollar vəsait ayırıb.

Çin rəsmiləri xilasetmə qruplarını zəruri avadanlıq və digər vasitələrlə təmin edirlər. Əsgərlər itkin düşənlərin axtarışı zamanı həyat əlamətlərini müəyyənləşdirən xüsusi cihazlardan istifadə edirlər.

Nepalda xilasetmə əməliyyatları avqustun 28-dən etibarən əlverişsiz hava şəraiti və yeni daşqın təhlükəsi səbəbindən bir neçə dəfə dayandırılıb.

Rəsmilər fəlakətdən sonra Nepal-Çin sərhədi yaxınlığında yaranan gölü nəzarətdə saxlayırlar. Göldəki suyun Nepal istiqamətində axan çaylara daşmağa başlaması yeni daşqın riski ilə bağlı narahatlıq yaradıb.

Rasuva rayonunun rəsmilərinin məlumatına görə, avqustun 31-də hava şəraitinin yaxşılaşması xilasetmə əməliyyatlarının sürətlənməsinə imkan verib.

Nepalda sakinlər dağıdılmış evlərinin qalıqlarına qayıdaraq palçıq və dağıntılar arasında əşyalarını axtarıblar.

Sel zərər çəkən ərazilərdə binaları, yolları və digər infrastrukturu dağıdıb. Bölgə sakinlərini uzunmüddətli bərpa prosesi gözləyir.

Müşahidə kameralarının görüntülərində güclü selin palçıq və dağıntılarla birlikdə yaşayış məntəqələrini basdığı, insanların isə təhlükədən qaçmağa çalışdığı görünür.

CCTV-nin istinad etdiyi çinli alimlərin sözlərinə görə, Nepalda baş verən torpaq sürüşməsi sərhəd-keçid məntəqəsinə cəmi 6-7 dəqiqə ərzində çatıb.

İqlim dəyişikliyi buzlaqların əriməsini sürətləndirir

Çin televiziyası CCTV-nin məlumatına görə, fəlakət qlobal istiləşmə nəticəsində buzlağın sabitliyinin pozulması ilə əlaqədardır. Televiziya bu cür hadisələrin Tibet yaylasında getdikcə daha çox qeydə alındığını bildirib.

Fəlakət Çin və Nepal arasında əməkdaşlıq və məlumat mübadiləsinin səviyyəsi ilə bağlı suallar yaradıb.

Nepalın iki rəsmisi “Reuters”ə bildirib ki, bu ilin əvvəlində fəlakətlərə qarşı əməkdaşlığın gücləndirilməsi məqsədilə keçirilən görüşlərə baxmayaraq, Çin buzlaqlarla bağlı risklər və suyun səviyyəsi barədə məhdud məlumat təqdim edib.

Rəsmilərin sözlərinə görə, məlumat çatışmazlığı gələcəkdə oxşar fəlakətlərə hazırlığı çətinləşdirə bilər.

Çinin Xarici İşlər Nazirliyi məsələ ilə bağlı açıqlama verməyib.

Teqlər