Yaponiya və BMT Əfqanıstanda narkotiklərlə mübarizəyə 9,4 milyon dollar ayırıb

Yaponiya və BMT Əfqanıstanda narkotiklərlə mübarizəyə 9,4 milyon dollar ayırıb
Əfqanıstanlı kişi xaşxaş tarlasında işləyir. Cəlalabad, Əfqanıstan, 1 may 2014-cü il.
Reuters

Yaponiya və BMT Əfqanıstanın beş vilayətində 9,4 milyon dollarlıq ikiillik layihəyə başlayıb. Layihə əvvəllər xaşxaş becərən ailələrə yardım göstərilməsini, narkotik asılılığının qarşısının alınması və müalicəsi xidmətlərinin genişləndirilməsini nəzərdə tutur.

Saziş sentyabrın 3-də Kabildə imzalanıb. Yaponiya Beynəlxalq Əməkdaşlıq Agentliyi (JICA) layihəyə 1 milyard 488 milyon yen ayırıb. Layihə 2028-ci ilin sentyabrınadək Bədəxşan, Badğis, Helmand, Qəndəhar və Taxar vilayətlərində həyata keçiriləcək.

BMT-nin Narkotiklər və Cinayətkarlıq üzrə İdarəsi (UNODC) bildirib ki, xaşxaş becərməyi dayandıran 8 minə yaxın ailəyə dəstək veriləcək. Bu yardımdan ümumilikdə 56 min nəfər faydalanacaq. Narkotik istifadə edən və ya istifadə riski altında olan 45 minə yaxın insana isə profilaktika, müalicə və reabilitasiya xidmətləri göstəriləcək.

JICA bildirib ki, layihənin məqsədi Əfqanıstanda xaşxaşın geniş becərildiyi beş vilayətdə insanların qanuni yollarla gəlir əldə etməsinə kömək etmək və narkotik istifadəsinin sağlamlığa zərərini azaltmaqdır.

Xaşxaş əkinindən asılılıq

BMT-nin məlumatına görə, Əfqanıstanda xaşxaş əkilən sahələr 2022-ci ildə 232 min hektar olub. Taliban hakimiyyətinin ölkə üzrə qadağa tətbiq etməsindən sonra bu göstərici 2025-ci ildə 10 min 200 hektara düşüb.

Lakin xaşxaş əkininin azalması bu sahədən qazanc əldə edən kənd ailələrinə də təsir edib. Fermerlər 2025-ci ildə tiryək satışından 134 milyon dollar qazanıblar. Gəlir gətirən başqa sahələrin az olması səbəbindən əkinə yararlı torpaqların 40 faizindən çoxu boş qalıb.

Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyi bildirib ki, iqtisadi çətinliklər və müalicə xidmətlərinin azlığı Əfqanıstanda narkotik probleminin artmasına səbəb olub. Nazirliyin məlumatına görə, layihə Əfqanıstana humanitar yardım göstərmək məqsədi daşıyır.

Müalicə və yardım

BMT-nin Narkotiklər və Cinayətkarlıq üzrə İdarəsi bildirib ki, xüsusilə şəhərlərdən kənarda narkotik asılılığının müalicəsi üçün imkanlar azdır.

Layihə çərçivəsində fermerlərə xaşxaş əvəzinə başqa məhsullar yetişdirmək və əlavə gəlir əldə etmək üçün yardım göstəriləcək. Narkotik istifadəsinin qarşısının alınması, asılı şəxslərin müalicəsi və reabilitasiyası üçün də dəstək veriləcək. Müalicə mərkəzləri avadanlıqla təmin olunacaq və məlumatlandırma proqramları keçiriləcək.

Əfqanıstanın narkotiklərlə mübarizə üzrə nazirinin müavini iyunda BMT-ni fermerlərə praktiki yardım göstərməyə və onlar üçün başqa gəlir imkanları yaratmağa çağırıb. Xarici işlər nazirinin müavini Məhəmməd Naim isə iyulda Yaponiyanın davamlı yardımını yüksək qiymətləndirib.

Teqlər